NieuwsIran

KLM stopt met vliegen boven Irak, maar waarom nu pas?

Een vliegtuig van KLM vloog woensdagochtend vroeg over Irak, een uur nadat Iran twee vliegbases in dat land met raketten had bestookt. Dat roept vragen op, nog geen zes jaar na de ramp met de MH17 boven oorlogsgebied in Oost-Oekraïne.

Beautiful view of the earth from the porthole of an airplane. The mountains of Iran.Beeld Getty Images/EyeEm

Volgens de luchtvaartmaatschappij is gekozen voor de veiligste optie. Het KLM-toestel, opgestegen in Koeweit, was woensdag ten tijde van de aanval al op weg naar Amsterdam, zegt een woordvoerder. ‘De beste beslissing was om door te vliegen en zo snel mogelijk het gebied te verlaten.’

Na het neerhalen van de MH17 in 2014 vroeg Nederland zich af waarom het luchtruim boven Oekraïne niet gesloten was geweest en of maatschappijen niet zelf de beslissing hadden kunnen nemen om hun vluchten boven het gevaarlijke gebied te verleggen.

Conflictgebieden

Er kwamen scherpe rapporten en klinkende werkgroepen. Toch vloog KLM deze week nog tot na de eerste raketaanvallen over Irak, terwijl een vergeldingsactie van Iran al verwacht werd sinds de VS vrijdag op Iraaks grondgebied de Iraanse generaal Soleimani hadden vermoord.

Na de raketaanval van Iran besloot KLM later woensdagochtend alsnog om het vliegen over zowel Iran als Irak te staken. De luchtvaartmaatschappij vliegt noordelijker of zuidelijker om de conflictgebieden te vermijden. Ook maatschappijen als Lufthansa en Air France vliegen met een boog om beide landen heen. 

Voorzichtigheid is geboden, zeker nu nog onduidelijk is of het neerstorten van een Oekraïens passagierstoestel woensdag bij Teheran verband houdt met het raketgeweld. Alle 176 inzittenden kwamen om.

‘We konden vliegen’

Anders dan in de Verenigde Staten, waar de landelijke luchtvaartautoriteit het vliegen over conflictgebieden kan verbieden, maken vliegtuigmaatschappijen in Nederland een eigen afweging. Zo besloot KLM in juni niet langer over de Straat van Hormuz te vliegen nadat daar een Amerikaanse drone was neergehaald door een Iraanse raket. 

Sinds MH17 vindt over zulke beslissingen regelmatig overleg plaats met overheidsinstanties, waaronder de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), die vertrouwelijke informatie over het dreigingsniveau met KLM mag delen. Mede op basis van die gesprekken maakt de maatschappij een veiligheidsanalyse. Tot woensdag kwam daaruit dat ‘we konden vliegen’ door het luchtruim boven Irak en Iran, zegt de woordvoerder. ‘En op dit moment is dat: nee.’

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het reisadvies voor Iran aangepast. “De veiligheidssituatie is onvoorspelbaar. Bent u in Iran? Bedenk dan of uw verblijf echt noodzakelijk is”, aldus het ministerie. De aanpassing betekent dat alle geplande reizen naar Iran worden geschrapt, laat de ANVR weten. Mensen moeten contact opnemen met hun reisbureau en krijgen dan hun geld terug.

EASA, het Europese agentschap voor de vliegveiligheid, waarschuwt al langer voor de situatie in de lucht boven Irak. ‘Het risico voor vluchten op alle hoogtes wordt ingeschat als HOOG’, staat sinds oktober op de website van EASA. Slechts via twee vooraf bepaalde vliegroutes, zogeheten ‘corridors’, zou het vliegen door Irak veilig zijn. Aan die routes heeft KLM zich naar eigen zeggen gehouden bij het vliegen over Irak.

Conflict Iran en VS

Hoe ontwikkelt de situatie in het Midden-Oosten zich verder, nu generaal Soleimani is geliquideerd en Iran als vergelding Amerikaans-Iraakse vliegbasis met raketten heeft bestookt? U leest het in ons dossier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden