Interview

KLM-baas Elbers: ‘De beste garantie voor onze toekomst zijn niet bestuurlijke afspraken, maar goede prestaties’

In een eerste interview na de verlenging van zijn aanstelling als directeur van  KLM gaat Pieter Elbers  in op de samenwerking met Air France en hoofddirecteur Ben Smith. ‘We hebben nu een ander soort discussie, niet meer een Nederlands-Franse discussie.’

Pieter Elbers en Benjamin Smith tijdens de bekendmaking van de jaarcijfers van Air France-KLM. Beeld ANP

Wekenlang had het er alle schijn van dat KLM-directeur Pieter Elbers naar de uitgang werd gebonjourd door Air France KLM-baas Ben Smith. Dinsdag maakte het luchtvaartconcern bekend dat Elbers toch aanblijft. Smith treedt op zijn beurt toe tot de raad van commissarissen van KLM, iets waar Elbers fel tegen gekant was.

De twee mannen moeten de komende vier jaar zij aan zij optrekken en samen met de onlangs aangetreden Air France-directeur Anne Rigail de strategie uitstippelen die de toekomst van het Frans-Nederlandse luchtvaartbedrijf gaat bepalen.

Het eerste gezamenlijke publieke optreden van Smith en Elbers –  over de jaarcijfers van 2018 – leverde woensdag af en toe ongemakkelijke momenten op, bijvoorbeeld toen beide directeuren herhaalde verzoeken van fotografen om elkaar de hand te schudden opzichtig negeerden. Maar niet lang daarna zaten ze voor het eerst naast elkaar voor het oog van de camera’s, de wat frêle en jongensachtige Canadees en de stoïcijnse, hoekige Nederlander.

Na afloop van de persconferentie spreekt Elbers met de Volkskrant.

U heeft nu al een tijd te maken met Ben Smith. Wat is hij voor man?

‘Daar wil ik eigenlijk niet op ingaan. Ben Smith is tot nu toe vooral heel druk geweest de afgelopen periode met de vakbonden bij Air France. Ik denk dat we de komende periode intensiever zullen samenwerken.’

Zijn Air France en KLM gelijkwaardige partners?

‘Tja, wat zijn gelijkwaardige partners? Air France is een groter bedrijf in omzet, vliegtuigen en personeelsleden. KLM is een winstgevender bedrijf. Het hangt ervan af door welke bril je kijkt. Als je de grote concurrenten in de VS en China in ogenschouw neemt, zijn zowel Air France als KLM te klein om het op zichzelf te doen.’

Gaan Air France en KLM de komende vier jaar meer samen optrekken dan de afgelopen jaren?

‘Je moet bepalen waar het zinvol is om dingen samen te doen, en waar niet. Ik denk dat we op sommige onderdelen meer samen zullen doen. Op andere onderdelen zal de situatie hetzelfde blijven.’

Tijdens het vraaggesprek heeft de directeur het vaak over synergie en alignment. Om Air France–KLM meer als één bedrijf te laten opereren, gaan Smith, Elbers en Air France-directeur Rigail in een zogeheten ceo-comité de plannen voor het concern stroomlijnen.

Krijgt KLM de komende vier jaar meer of minder zeggenschap in de holding?

‘Het is niet zo dat KLM meer te zeggen krijgt. We willen het concern op een integrale en samenhangende manier besturen. Het is goed dat we vaker en in een eerder stadium met elkaar om tafel gaan zitten om te kijken waar we meer kunnen samenwerken.’

Wat is tot dusver de inbreng van Ben Smith?

‘Als je van buiten het bedrijf komt, is het logisch dat je  vragen stelt over hoe de boel georganiseerd is. Anne Rigail werkt al heel lang bij Air France, ik werk al heel lang bij KLM. Nou, Ben Smith werkt heel lang in de luchtvaartindustrie, maar niet bij een van onze bedrijven. Dus stelt hij soms terechte vragen.’

Smith is de eerste niet-Franse ceo van het bedrijf. Merkt u dat?

Elbers zucht en laat een lange stilte vallen. ‘Het geeft natuurlijk een andere dynamiek. We hebben nu een ander soort discussie, niet meer een Nederlands-Franse discussie. Maar dat moet zich allemaal nog uitkristalliseren de komende periode.’

KLM heeft het afgelopen jaar vier keer zoveel winst gemaakt als Air France. Is dat voor u een troef in onderhandelingen met Smith?

‘De beste garantie voor ieder bedrijf om een veilige toekomst te hebben, zijn geen bestuurlijke afspraken, maar goede financiële prestaties. Onderlinge afspraken over de bestuursstructuur zijn heel belangrijk, maar hebben alleen zin als je financieel goed presteert. Dat hebben we bij KLM de afgelopen jaren laten zien. Meneer Smith beaamt dat. Daarom hebben we ook een plek aan tafel als het gaat om de toekomst van het hele concern.’

Er zijn in Nederland veel zorgen over de autonomie van KLM. Hoe kijkt u daartegenaan?

‘De relevantie van KLM voor de BV Nederland is enorm. In een land dat zo afhankelijk is van logistiek en het vestigingsklimaat, is KLM superbelangrijk. Daarom trekt alles wat wij doen veel belangstelling.

‘Bovendien zijn wij geen Amerika, waar je mensen gemakkelijk van Atlanta naar Boston of Minneapolis kunt verplaatsen. In ons geval zouden werknemers te maken krijgen met een andere taal, een ander belastingstelsel, een ander schoolsysteem. Dat willen we niet. Dus hebben we bewust gekozen voor een strategie met twee sterke brands. De discussie over autonomie heeft niets te maken met emoties. Het is niet van: kijk ons eens lekker autonoom zijn. Het gaat over de vraag hoe je een airline runt.’

Vooral stakingen en hoge brandstofprijzen drukten de resultaten van Air France-KLM over 2018, zo blijkt uit de jaarcijfers. De Nederlandse luchtvaartmaatschappij KLM presteerde aanzienlijk beter dan Franse zuster Air France.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden