Klitsjko: macht van president Oekraïne via de wet inperken

Voor het eerst sinds het begin van de protesten tegen president Viktor Janoekovitsj is de Oekraïense oppositie een uitweg geboden uit de politieke impasse. Bij wijze van compromis stelde Udar-partijleider Vitalij Klitsjko dinsdag voor om via een wijziging van de grondwet de presidentiële bevoegdheden in te perken.

DONETSK - 'Ik roep iedereen op de grondwettelijke weg in te slaan en de dictatuur te stoppen', zei de voormalige wereldkampioen boksen tijdens een tumultueuze parlementszitting. Ook de twee andere oppositiepartijen, Svoboda en Batkivsjtsjina, zijn voor een grondwetswijziging.


Om de patstelling te doorbreken willen ze terug naar de aangepaste grondwet van 2004. Toen werden tijdens de Oranje Revolutie de presidentiële bevoegdheden grondig ingeperkt. De president verloor daarbij onder meer het recht de regering te benoemen. Na de verkiezingsoverwinning van Janoekovitsj, zes jaar later, werden die aanpassingen door het parlement ongrondwettelijk verklaard.


Sinds Janoekovitsj in november vorig jaar weigerde een samenwerkingsverdrag met de EU te ondertekenen, eist de oppositie zijn aftreden. Een voorstel tot regeringsdeelname werd vorige week afgewezen. Ook het ontslag van premier Mikola Azarov kon de oppositie niet op andere gedachten brengen.


Of het voorstel van de oppositie enige kans maakt, is onduidelijk. De fractieleider van de Partij van Regio's noemde het voorstel onverantwoord. Ook president Janoekovitsj hield in een gesprek met Klitsjko de boot af. Parlementsvoorzitter Volodimir Ribak heeft beide kampen tot vanochtend de tijd gegeven om een compromis te bereiken.


Janoekovitsj staat onder zware druk. Maandag dreigde de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier met sancties als er deze week geen akkoord wordt bereikt. Daarbij komt dat de Verenigde Staten een noodfonds in het vooruitzicht hebben gesteld als Janoekovitsj bereid is zijn goede wil tonen. De Oekraïense president zou die steun goed kunnen gebruiken.


Oekraïne staat aan de rand van de financiële afgrond. Het geld dat president Janoekovitsj in november kreeg van Rusland is inmiddels op. Moskou lijkt niet geneigd met een nieuwe lening over de brug te komen. Dat zou Janoekovitsj fataal kunnen worden. Als de lonen en pensioenen niet meer op tijd betaald kunnen worden, dreigen zelfs zijn grootste voorstanders zich tegen hem te keren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden