Klink: niets mis met extra geld Erasmus MC

Volgens zowel oud-minister Klink als het Erasmus MC is er in 2009 niets onoorbaars gebeurd bij de toekenning van 100 miljoen extra voor de nieuwbouw van het ziekenhuis.

Het Erasmus MC in Rotterdam. Beeld anp

Oud-minister Ab Klink (Volksgezondheid) en het Erasmus Medisch Centrum begrijpen de ophef niet over de 100 miljoen extra financiering voor de nieuwbouw van het ziekenhuis. Klink zegde die in 2009 toe zonder de Tweede Kamer te informeren. Edith Schippers, de huidige minister, maakt haar voorganger harde verwijten. Het gaat mogelijk om verboden staatssteun.

Schippers meldt zelf pas sinds 22 augustus te weten van de toezegging van Klink aan het Rotterdamse academische ziekenhuis. Zij laat 'de geschiedenis en gang van zaken en juridische consequenties' op een rij zetten. Mocht Klink fouten hebben gemaakt, dan heeft Schippers een politiek probleem: zij is politiek verantwoordelijk voor fouten van haar voorganger en van haar ambtenaren.

Klink is onaangenaam getroffen door de suggesties van Schippers. Hij is druk doende de gang van zaken in zijn archief op te zoeken. Tot die tijd wil hij weinig kwijt. 'Wel staat voor mij vast dat er staatsrechtelijk geen verplichting was het parlement in te lichten, anders had ik dat zeker gedaan. Maar ook bij ambtenaren was dit geen aandachtspunt.'

Hij wijst op de context waarin de toezegging werd gedaan: 'We zaten aan het begin van de kredietcrisis. Het kabinet deed er alles aan de bouw weer op gang te krijgen. Dan zou het toch heel raar zijn om zo'n groot bouwproject stil te laten vallen.'

Oud-minister Ab Klink in 2009. Beeld anp

Nieuwe regels
Het Erasmus MC raakte in 2008 in problemen bij de financiering van nieuwbouw doordat er nieuwe regels kwamen. De bouw moest toen na jaren plannenmakerij beginnen. In dezelfde jaren werd ook de financiering voor nieuwbouw in de zorg veranderd. Dat raakte het Erasmus MC, maar ook alle andere ziekenhuizen en zorginstellingen. Een commissie onder leiding van oud-burgemeester Havermans van Den Haag adviseerde toen een overgangsregeling voor instellingen die anders in problemen zouden komen.

Ernst Kuipers, de huidige bestuursvoorzitter van Erasmus MC, zegt dat volgens de oude regels 505 miljoen euro beschikbaar was voor nieuwbouw. 'Maar de goedkoopste offerte was uitgekomen op 854 miljoen. Het waren nog net de jaren van hoogconjunctuur in de bouw.' Het verschil kon niet zomaar bij de banken worden geleend.

Kuipers: 'De Europese Investeringsbank eiste bijvoorbeeld een overheidsgarantie. We hadden toen twee keuzes: stoppen en doorwerken in een sterk verouderd pand met hoge kosten voor onderhoud en renovatie. Of versoberen. Door te schrappen in het ontwerp is de offerte teruggebracht naar 773 miljoen. In overleg met Klink is de grondslag (het bedrag dat Erasmus voor de nieuwbouw kreeg, red.) met 100 miljoen euro verhoogd. Daarnaast zijn afspraken gemaakt over de overgangsregeling van het oude naar het nieuwe bouwregime. Voor algemene ziekenhuizen loopt dat van 2009 tot 2016, voor ons loopt dat tot 2017.'

Verbaasd over ophef
Anton Westerlaken, destijds bij Erasmus MC verantwoordelijk voor de nieuwbouw, is 'verbaasd over de ophef'. 'Het is een nette oplossing in de overgang van het ene bouwregime naar het andere. Er is een correcte overgangsregeling afgesproken met ambtenaren van VWS. Niets riants, niets onoorbaars.'

Schippers volgde Klink in 2010 op als minister. Het is curieus dat zij bij haar aantreden, noch via het 'overdrachtsdossier', noch van haar ambtenaren over de regeling hoorde. Het roept in Den Haag ook vragen op dat zij drie jaar lang niet wist over hernieuwd overleg tussen haar ambtenaren en het Erasmus MC over de regeling.

Verder roept de rol van toezichthouder NZA vraagtekens op. Die verwijst het Erasmus naar het ministerie, terwijl het zelf als onafhankelijke zorgautoriteit is opgericht om dergelijke regels en afspraken uit te werken en toe te passen. Een commissie onder leiding van oud-topambtenaar Hans Borstlap adviseerde dinsdag die rollen te scheiden. De NZA moet geen regels meer opstellen of uitwerken, maar alleen nog toezien op goede toepassing. Een andere instelling zou de regels moeten uitwerken die het ministerie uitvaardigt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden