Klimaatrapport kon wel wat beter

den haag Het internationale klimaatpanel van de Verenigde Naties, IPCC, moet transparanter werken en meer investeren in kwaliteitscontrole. In het klimaatrapport van het VN-panel staan drie fouten en enkele ‘onvolkomenheden’....

De hoofdconclusies over de gevolgen van de opwarming van de aarde blijven echter overeind staan, blijkt uit een analyse van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). ‘Er zijn aanzienlijke risico’s als de temperatuur verder stijgt’, zei PBL-directeur Maarten Hajer maandag.

Het IPCC ligt al maanden onder vuur. In januari werd duidelijk dat de gletsjers in de Himalaya beduidend minder snel smelten dan het IPCC aannam in zijn rapport. Ook stond er een foute passage in over de zeespiegelstijging in Nederland. Op verzoek van het VROM-ministerie analyseerde PBL de zogeheten regionale hoofdstukken van het rapport, waarin de effecten per land zijn beschreven.

Slordigheden
Eén bewering daarin is inhoudelijk onjuist: niet 75 tot 250 miljoen Afrikanen lopen in 2020 het risico op een tekort aan drinkwater, maar 90 tot 220 miljoen. Deze fout laat volgens het PBL echter de hoofdconclusie in het rapport overeind. Ook zijn er slordigheden aangetroffen over de ansjovisstand in Afrika en de veestapel in Zuid-Amerika.

‘Jammer’, noemt demissionair minister Tineke Huizinga (VROM) de onzorgvuldigheden. ‘We zullen moeten voorkomen dat er nieuwe publicaties komen waarin onvolkomenheden staan.’ Waarschijnlijk komt het volgende klimaatrapport van het IPCC in 2013. Huizinga benadrukte tevens dat de hoofdconclusies van het (gedeeltelijk) onderzochte rapport uit 2007 overeind staan.

Desalniettemin moeten er volgens Hajer van het PBL wel ‘lessen worden getrokken’. ‘De bewijzen voor de klimaatverandering zijn groot en robuust. Maar wij zien enkele generalisaties die niet nodig zijn.’

Bovendien heeft het IPCC in de samenvattingen van de conclusies steeds de nadruk gelegd op de negatieve gevolgen van de klimaatverandering. Positieve gevolgen zijn er voor de bosbouw in Noord-Azië. ‘Pas op voor het formuleren van uitspraken die door lezers kunnen worden opgevat als een overdrijving van de geschatte gevolgen van de klimaatverandering’, aldus een aanbeveling uit de evaluatie.

Commotie
Toen het ministerie in januari de opdracht aan het PBL gaf, ontstond commotie in de Tweede Kamer. Het was juist de PBL die de foute informatie leverde over de zeespiegelstijging. ‘Is dit dan niet de slager die zijn eigen vlees keurt?’, vroeg klimaatscepticus Richard de Mos zich af.

Hajer benadrukte maandag dat de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) toezicht hield op de werkwijze van het PBL. ‘Juist om toe te zien op mogelijke vooringenomenheid.’ VVD-Kamerlid Helma Neppérus (ook sceptisch) geeft het PBL het voordeel van de twijfel. Wel stelt ze dat er te vroeg wordt ‘gejuicht’ dat de hoofdconclusies blijven staan.

Het IPCC heeft in een reactie laten weten serieus naar de aanbevelingen van het Nederlandse planbureau te kijken. Voorzitter Rajendra Pachauri ziet in de evaluatie vooral steun voor het werk van het klimaatpanel. ‘Het is een erkenning van IPCC’s centrale taak als een onafhankelijke bron van wetenschappelijke kennis over klimaatverandering.’

Eind augustus worden de uitkomsten van een internationaal onderzoek naar de werkwijze van het IPCC verwacht. Ook Robbert Dijkgraaf, president van de KNAW, is daarbij betrokken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden