Klimaatdoel 2020 toch haalbaar door nieuw rekenwerk

Nederland gaat het misschien toch halen, een reductie van de hoeveelheid broeikasgas die door de rechter is opgelegd. Maar waarschijnlijker: net niet.

Energiecentrale EON op de Maasvlakte. Beeld anp

In juni vorig jaar bepaalde de Haagse rechtbank, in een zaak aangespannen door milieu-organisatie Urgenda, dat in 2020 de hoeveelheid broeikasgas die Nederland uitstoot 25 procent lager moet zijn dan in 1990. Het wordt 23 procent. Of beter: iets tussen 20 en 26 procent in. Mogelijk betekent dit nieuwe cijfer dat twee oude, sterk vervuilende kolencentrales die op de nominatie stonden om te worden gesloten, open blijven.

De nieuwe cijfers staan in de derde Nationale Energie Verkenning, een rapportage over de stand van de Nederlandse energievoorziening door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), energie-onderzoekscentrum ECN en het Planbureau Leefomgeving.

Dat de norm die de rechter oplegde binnen bereik komt, is goed nieuws voor het kabinet, dat toch al steeds onder vuur ligt omdat Nederland al jarenlang een van de grootste vervuilers in Europa is. In de Verkenning van een jaar geleden leek die 25 procent van Urgenda lang niet haalbaar. Toen voorspelden de opstellers dat de reductie van broeikasgassen zou uitkomen op 18 à 19 procent.

Directeur Marjan Minnesma van Urgenda (M) zit op de publieke tribune tijdens het debat over de uitspraak in de klimaatzaak. Beeld anp

De vraag is waar dat verschil vandaan komt. Ten dele, zegt onderzoeker Pieter Boot van het Planbureau Leefomgeving, komt dat doordat het recente beleid effectiever is dan gedacht. En dat is niet alleen positief bedoeld. Een belangrijke factor is dat Nederland steeds meer elektriciteit is gaan invoeren, vooral uit Duitsland. En broeikasgassen van die stroom worden toegerekend aan Duitsland, niet aan Nederland. Ook zijn Nederlanders vaker in Duitsland gaan tanken. De CO2 die ze vervolgens in Nederland uitstoten, wordt toch toegerekend aan het land waar de benzine werd gekocht: Duitsland.

Het positiefste dat Boot te melden heeft, is een effect van het Energie Akkoord: 'Vorig jaar dachten we dat energiebesparing op basis van dat akkoord 55 petajoule zou besparen, maar nu zien we dat het wel 68 petajoules wordt.' Dat scheelt een half procent van de nationale energieconsumptie.

Maar voor bijna de helft komt de 'meevaller' van dit jaar voor rekening van een rekenoperatie. In het jaar 1990 blijkt Nederland achteraf veel meer broeikasgassen uit te stoten dan tot nu toe werd gedacht. Alleen al door die bijstelling is de gewenste daling van de uitstoot veel groter dan gedacht.

Zo lijkt het alsof Nederland eindelijk een beetje vaart maakt met zijn milieudoelen, maar Boot is er vooralsnog niet optimistisch over. 'Tot 2020 daalt de uitstoot van broeikasgassen wel. Maar daarna tot aan 2030 nagenoeg niet meer. Daar zal nieuw beleid voor moeten komen.'

Het rekenwerk kan grote gevolgen krijgen. Het kabinet zit nog met de vraag of er opnieuw twee oude kolencentrales moeten worden gesloten. Dat zou het gevolg kunnen zijn van de uitspraak in de Urgenda-zaak. De opgelegde reductie van de CO2-uitstoot leek tot nu toe onhaalbaar zonder het sluiten van nog meer kolencentrales. Dat is nu plotseling een stuk minder duidelijk: met een beetje meer inspanning kan die 25 procent worden gehaald. Zeker met een zachte winter.

Milieu-organisaties zoals Greenpeace en Milieudefensie gaan veel verder in hun kritiek. Zij wijzen erop dat een broeikasgasreductie van 23 procent in 2020 veel te weinig is om te voldoen aan de klimaatakkoorden van Parijs. Om die binnen bereik te krijgen, zou de daling van de hoeveelheid broeikasgassen in 2020 al 40 procent moeten bedragen, stellen zij.

Daarvoor is ook de inzet van het bedrijfsleven hard nodig. DSM, Philips, Google en AkzoNobel gaven deze week het goede voorbeeld door samen groene energie te gaan inkopen. Gisteren maakten de vier bekend dat ze alle stroom afnemen van het nog te bouwen Zeeuws windpark Krammer. De vier bedrijven zijn van plan meer van dergelijke inkopen te doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden