Klimaat in huis is vaak ongezond

In veel woningen is het knap ongezond leven. Het kan wemelen van de huisstofmijten, schimmels en kakkerlakken. Maar er kan ook gas opstijgen uit de kruipruimte of giftige dampen die afkomstig zijn van de afvoerloze geiser, spaanplaat en schoonmaakmiddelen....

Van onze verslaggeefster

Marieke Aarden

DEN BOSCH

Ondanks de inspanningen om woningen energiezuinig en milieubewust te bouwen, wordt het binnenklimaat er niet altijd beter op. Over de invloed van licht, lucht, geluid, straling en warmte in de woning is nog weinig bekend. Reden voor de Vereniging voor Integrale Biologische Architectuur (VIBA), die al twintig jaar bestaat, om een symposium te organiseren over de gezonde woning. Dat vond donderdag plaats.

Sinds Nederland halverwege de jaren tachtig op de nationale kierenjacht moest om alle tocht uit de woning te weren - dat slurpte energie - zijn er goed geïsoleerde woningen gekomen. Maar al snel werd ontdekt dat het 'binnenmilieu' achteruit ging door de dubbele ramen en tochtstrips.

Volgens architect R. Pijnenborgh worden op grote schaal woningen kapot gerenoveerd. 'Er wordt een dampdichte gevel voor de woning gezet, een soort plastic zak. Om vochtproblemen te voorkomen, moet men dan weer gaan ventileren. Maar het ruisen van de mechanische ventilator maakt mensen weer dol.'

De meeste ontwerpers komen tegenwoordig met een kunstmatig ventilatiesysteem aanzetten. Men bouwt ook wel een atrium waarin de buitenlucht wordt voorverwarmd voordat deze de woningen wordt ingeblazen. Maar die ventilatiekanalen raken verstopt. 'Onderhoud van ventilatiesystemen wordt één van de belangrijkste speerpunten', aldus Pijnenborgh. Hij werkte onder meer mee aan Ecolonia, een voorbeeldwijk voor duurzaam bouwen in Alphen aan de Rijn.

Veel nieuwe woningen hebben geen tuin. Uit onderzoek blijkt echter dat UV-straling uit het zonlicht belangrijk is voor de gezondheid, zegt M. Matze die aan het particulier onderzoeksinstituut Louis Bolk is verbonden. Er zijn ook daglichtlampen of volspectrumbuizen met UV die de kwaliteit van zonlicht benaderen. Maar die worden alleen in Amerika geproduceerd.

Ruiten met gewoon glas houden UV-licht tegen en de meeste mensen zijn daar blij mee omdat hun bankstel dan niet verkleurt. Omdat mensen steeds vaker binnen blijven, of in een ruimte zonder daglicht werken, krijgen ze een tekort aan UV. In Duitsland wordt glas gemaakt dat wel UV-licht doorlaat. Maar dit is vrijwel onbekend in Nederland.

In Doetinchem heeft de aannemer veel uit de kast gehaald om zestien woningen gezond en duurzaam te bouwen. Plaza Mediterra is een hofje rond een autovrij plein waar de woningen met de comfortabele en zuinige wandverwarming zijn uitgerust. De binnenwanden zijn uit leem opgetrokken en op de daken staan vetplanten. De elektrische kabels zijn ingepakt om te voorkomen dat de bewoners blootstaan aan elektromagnetische velden. Ze heten nu biokabels. De biobak staat in een bergruimte en in de kruipruimte ligt een laagje van schelpen om de kou uit de bodem tegen te houden.

Nederland is nog niet zo ver als Oostenrijk waar een huisonderzoek wordt gedaan naar de gezondheidsaspecten in een woning. Wordt er te veel formaldehyde gevonden dan moet het spaanplaat weg. Is er een hoog elektromagnetische veld, dan moeten de kabels worden afgeschermd. In Nederland is het vooral een kwestie van de goedwillende ontwerpers en aannemers. Want ook de consument heeft vooralsnog weinig interesse in milieubewust gebouwde woningen, die 15 tot 20 duizend gulden duurder zijn dan normale huizen, weet M. Boersma, opdrachtgever van Plaza Mediterra. Hij bleef aanvankelijk zitten met een groot aantal woningen. 'We hebben het milieuverhaal toen wat afgezwakt. Toen de ruwe bouw van het eerste huizenblok zichtbaar werd, waren de woningen binnen twee weken verkocht.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden