Kleurrijk, breed geïnteresseerd en vernieuwend

Er hing altijd iets revolutionairs om hem heen. Hij was dramaturg, criticus en coach. Guus Rekers stond in de jaren zestig aan de voet van Actie Tomaat en hervormde het toneel.

Verstoring van een toneelstuk met rookbommen in de Amsterdamse schouwburg, november 1969. Met Aktie Tomaat werd geageerd tegen het vermolmde theaterbestel. Beeld anp

Hij was in de theaterwereld een einzelgänger. Niet iemand die per se veel vrienden hoefde te maken. In zijn werk wilde dramaturg Guus Rekers dat de kern werd geraakt. Of het nu was als dramaturg, als criticus, als docent, als Platovertaler, als filosoof, als inspirator, als verhalenverteller of als coach.

Regisseur Hans Croiset werkte met Rekers vanaf 1973 vaak samen: 'Zijn manier van optreden had altijd iets revolutionairs, er hing een waas van opstand om hem heen, met hem in de buurt was het artistieke leven onzeker. Dat maakte hem niet geliefd bij een beroepsgroep die toentertijd er nog niet aan gewend was dat met beproefde zekerheden zo rücksichtslos kon worden omgegaan.'

Guus Rekers had brede interesses en was in veel opzichten een kleurrijk persoon. Hij zou vijf keer trouwen. Met zijn laatste vrouw was hij bijna twintig jaar samen.

Vernieuwingsbeweging

Nadat hij drie jaar ziek was geweest, overleed hij op 16 oktober. Op zijn begrafenis waren ongeveer driehonderd mensen aanwezig, onder hen twee acteurs. 'Twee van de tientallen, zo niet honderden die in de loop van de Publiekstheaterjaren mede door hem zulke mooie rollen konden spelen. Jammer. Ze moesten eens weten hoe veel inspirerende woorden en ideeën hun regisseurs aan hem te danken hadden, woorden en ideeën die spelers lieten bloeien', aldus Croiset.

Rekers was een echte Amsterdammer. Zijn vader had een bakkerij op de hoek van de Prinsengracht en Leidsestraat. Daar is nog altijd de gevelsteen 'weduwe E.A. Rekers' te zien. Hij groeide op in een katholiek gezin met zes kinderen. Vlak na de oorlog overleed zijn vader. Rekers werd naar de jezuïeten gestuurd voor zijn gymnasiumopleiding. Toen hij terugkwam, ging hij Nederlands studeren. Het vak dramaturgie was onderdeel van die studie. Daarna trok hij naar Oost-Berlijn, waar toentertijd bij de Volksbühne en Deutsches Theater - in zijn ogen - memorabele momenten plaatsvonden. Hij nam zelfs een van de regisseurs, Fritz Marquardt, mee naar Amsterdam.

Hans Croiset Beeld anp

Kunstcriticus

Rekers werd samen met Croiset een van de drijvende krachten van de vernieuwingsbeweging die vond dat elke expressie een maatschappelijk belang moest dienen. 'Overal om ons heen was er een andere manier van denken over de zin van het theater ontstaan. Opa's theater had afgedaan', vertelt Croiset. Ook als kunstcriticus van De Groene maakte Rekers zich daar sterk voor. Deze beweging ontaarde in de Actie Tomaat zonder dat Rekers zelf ooit een tomaat gooide. Hij was een groot Vondelkenner. Eind jaren zeventig baarde hij opzien met een nieuwe bewerking van Vondels Lucifer waar hij alles wat wijdlopig of gedateerd was had geschrapt. Omdat Rekers Vondels engelen op clowns vond lijken, werden ze wit geschminkt. De voorstelling onder regie van Hans Croiset had enorm veel succes. Voor het eerst kwamen op grote schaal jongeren naar een voorstelling van Vondel kijken. Het stuk werd ook op televisie uitgezonden en de acteur Siem Vroom won er in 1979 een Arlecchino (toneelprijs, red.) mee. Rekers produceerde als hoofd drama van de VARA de tv-serie Ja zuster, nee zuster en de Maigret-televisiebewerking.

Eind jaren tachtig gaf hij solovoorstellingen in de rol van Frederik de Verteller. In samenwerking met het bedrijf Van Ede & Partners coachte hij mensen uit het bedrijfsleven. Daarnaast schreef hij nog vijf boeken en diverse dichtbundels. Onlangs verscheen nog een van zijn gedichten in het literaire tijdschrift De gids.

Guus Rekers trouwde voor het eerst op zijn 23ste. Hij had met zijn derde echtgenote vier kinderen. Sinds 1998 had hij een relatie met Francine Zwaan. Samen exploiteerden zij het coachingsbedrijf Rekers & Zwaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden