Klestil eist van ÖVP en FPÖ democratische gelofte

De Oostenrijkse president Thomas Klestil zal naar verwachting vandaag zijn goedkeuring geven aan een regeringscoalitie van conservatieven (ÖVP) en extreemrechts (FP & Ouml;)....

Klestil heeft beide partijen gisteren na een langdurig onderhoud over een regeerakkoord gevraagd een 'verklaring over de fundamentele waarde van de Europese democratie' te tekenen, alvorens hij instemt met de regeringscoalitie. De bondspresident haalde gisteren in de media fel uit naar FP & Ouml;-leider Jörg Haider. Zijn taalgebruik 'diskwalificeert hem voor elke politieke functie', aldus Klestil.

De sociaal-democratische SP & Ouml;, die voor het eerst sinds dertig jaar in de oppositiebanken zal plaatsnemen als ÖVP en FP & Ouml; gaan regeren, pleitte gisteren voor nieuwe verkiezingen. Extreem-rechts is in de opiniepeilingen nu de populairste partij, maar SP & Ouml;-leider Viktor Klima denkt dat de Oostenrijkers hun stemgedrag zullen veranderen, gezien de recente opwinding over extreemrechts.

In het centrum van Wenen demonstreerden woensdagavond ongeveer vijftienduizend mensen tegen de regeringsdeelname van extreem-rechts. De opkomst was ongewoon groot voor Oostenrijkse begrippen. De demonstratie had als motto 'nee tegen racisme' en begon bij het partijbureau van de ÖVP. Die partij is volgens de organisatoren de schuldige van de crisissituatie, door de FP & Ouml; te hebben uitgenodigd voor regeringsdeelname.

Oud-bondskanselier Franz Vranitzky liep ook mee in de stoet. 'Zij die hier demonstreren zijn de echte Oostenrijkers', zei hij.

Haiders partijgenoot Sabine Raiss-Passer wordt genoemd als vice-kanselier als ÖVP en FP & Ouml; gaan regeren. Extreem-rechts zal verder onder meer de ministersposten Financiën, Sociale Zaken en Justitie krijgen. De conservatieven krijgen Buitenlandse Zaken en Binnenlandse Zaken en leveren ook de bondskanselier in de persoon van Wolfgang Schüssel.

Israël zal zijn ambassadeur in Wenen 'voor onbepaalde tijd' terugroepen als de FP & Ouml; gaat regeren in Oostenrijk, zo melden de internationale persbureaus. Premier Ehud Barak heeft dat gisteren bekendgemaakt. Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken gaat het slechts om een eerste stap.

Minister David Levy had eerder gesproken over het verbreken van de diplomatieke betrekkingen. Levy vindt dat Israël als geen ander land het recht heeft 'een moreel standpunt' in te nemen, gezien Haiders positieve uitspraken over de nazi's die verantwoordelijk zijn voor de massamoord op de joden.

Parlementsvoorzitter Avraham Burg noemde Haider 'een mededinger van Hitler', en diens partij 'racistisch'. Een Knessetlid noemde de Oostenrijker 'een moderne incarnatie van Hitler'. In een zelden geziene eensgezindheid stelden parlementariërs van links tot rechts een petitie op, die ze gisterochtend aanboden op de Oostenrijkse ambassade in Tel Aviv. De petitie maande Oostenrijks president Thomas Klestil de FP & Ouml; niet aan de macht te brengen.

De veertien EU-lidstaten hebben woensdag laten weten vast te houden aan hun sancties tegen Oostenrijk nu de regeringsdeelname van de extreem-rechtse FP & Ouml; voor de deur staat. Maar ze slaan daarbij niet dezelfde toon aan. België kiest voor een zeer harde opstelling. Maar de overige lidstaten waren wat minder militant. De Franse regering verklaarde dat ze weliswaar de onderlinge contacten met Oostenrijk op een laag pitje wil zetten, maar dat dat land gewoon welkom blijft op bijeenkomsten van Europese ministers.

Volgens EU-voorzitter Portugal zal Oostenrijk ook worden uitgenodigd voor de eerstkomende informele ministerraad, die van sociale zaken eind volgende week in Lissabon. De FP & Ouml; zou die post bezetten. De EU-voorzitter hoeft voor dergelijk informeel beraad niet noodzakelijkerwijs alle lidstaten te inviteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden