Kleintjes moeten zich zorgen maken

Als de laatste rondes van kwartetten met supermarkten zijn uitgevoerd, zullen de twee grootste supermarktketens, Albert Heijn en Jumbo, samen een marktaandeel hebben van 56 procent. Zo'n grote machtsconcentratie is niet eerder voorgekomen.


Tien jaar geleden hadden de twee grootsten, toen nog Albert Heijn en C1000, bij elkaar 'slechts' 39 procent van de markt in handen. Maar C1000 was in handen gekomen van financiële partijen en moest uiteindelijk een keer worden ingelijfd door een echte retailer. Eind vorig jaar was het Jumbo dat toesloeg, tot veler verrassing: 423 winkels erbij. Afgelopen donderdag kwam Jumbo met zijn tweede verrassing: van de pas gekochte winkels worden er 136 weer verkocht: 82 aan Ahold (dus Albert Heijn), en 54 aan Coop.


In 2006 gebeurde iets soortgelijks met Konmar. Jumbo en Albert Heijn verdeelden de winkels van de gestraalde keten onder elkaar. In 2009 kocht Jumbo Super de Boer, maar verkocht weer 80 winkels door. Aan C1000. In november vorig jaar had Jumbo die overname alweer verteerd en kocht het hele C1000. Opnieuw wordt een deel verkocht. Albert Heijn koopt er dus 82.


In zes jaar zijn drie complete winkelketens verdwenen en zijn Albert Heijn en vooral Jumbo de grote winnaars gebleken. Voor Albert Heijn komen de grenzen aan de groei nu in zicht. Het marktaandeel komt op 36 procent, nog iets verwijderd van de grens die de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) trekt: 40 procent.


Volgens Laurens Sloot, hoogleraar retailmarketing aan de Rijksuniversiteit Groningen, is er nog een andere grens, de 'sympathiegrens'. 'Als een detailhandelsbedrijf groter wordt, gaan mensen meer van je verwachten. Ze worden kritischer. Het is nog niet aan de hand bij Albert Heijn, maar het dreigt. In bijna geen enkele markt komt het voor dat winkelbedrijven een marktaandeel van meer dan 40 procent halen.'


Met zo'n grote machtsconcentratie bij AH en Jumbo, moeten de kleintjes zich zorgen gaan maken. Schaalgrootte is heel belangrijk bij supermarkten. Eén van die kleintjes, Coop, heeft nog wel een slag geslagen. Coop heeft 54 winkels uit de C1000-boedel gekocht en komt nu op 266 winkels. De omzet zal daardoor groeien van 870 miljoen naar 1,1 miljard euro.


Maar voor de kleintjes zoals Plus, Coop, Poiesz en Deen, bijna allemaal verenigd in inkooporganisatie Superunie, blijft het moeilijk. Wie een fout maakt, is de klos. De steeds sterkere positie van Albert Heijn en Jumbo zal Superunie uiteindelijk dwingen tot verdergaande samenwerking, denkt Sloot. 'De leden van Superunie zouden op meer vlakken dan alleen de inkoop moeten samenwerken, bijvoorbeeld op gebieden als logistiek, ict, vastgoedverwerving en marketing.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden