Kleine opkomst Pegida-betoging: 'Zwak en typisch Nederlands'

Zondag protesteerden zowel Utrecht bekent kleur als Pegida Nederland in de Domstad. Onze verslaggever Margriet Oostveen was erbij.

Hugo Kuijper en Astrid Bello besturen Pegida. Beeld Margriet Oostveen

Pegida Nederland heeft een voorman die Edwin Wagensveld heet, in Duitsland woont en daar een webshop voor wapens bestiert met de naam 'der Hollander'. Wagensveld verkoopt er onder meer airguns, kruisbogen, messen, honkbalknuppels, bivakmutsen, stroomstootwapens en gas- en pepperspray. Vorig jaar eiste justitie een boete van 250 euro van hem wegens het tonen van een hakenkruis, maar die werd niet opgelegd.

Gisteren wandelde Edwin Wagensveld door de zonnige binnenstad van Utrecht, waar de halve provincie braaf aan het funshoppen was rond de Oudegracht, onder een dekentje op terrassen zat of teleurgesteld de in larie gebakken aardappels van het 'Frites Atelier' stond te proeven. Daartussen: politie te paard, politie in camerawagens, politie in ME-bussen, politie op mountainbikes, politie op motoren, politie te voet, politie op zoek naar Pegida-aanhang.

Ruim een jaar geleden liep een demonstratie van Pegida ('Vaderlandslievende Europeanen tegen de Islamisering van het Avondland') hier enigszins uit de hand rond het Vredenburg. Pegida's mensen deelden klappen uit aan tegendemonstranten. Antifascisten staken rookbommen af. Winkeliers klaagden.

Dat moest nu anders. Burgemeester Van Zanen had nu twee locaties aangewezen. In het Moreelse Park en nergens anders mocht Pegida van drie tot vijf demonstreren. Het Janskerkhof, een kilometer verderop, was die uren toebedeeld aan de linkse organisaties van Utrecht Bekent Kleur.

Teleugestelde Pegida aanhang: Sjoukje, Piet en Ria. Beeld Margriet Oostveen

Zo werd een nieuwe botsing van beschavingen gesmoord. Dit tot teleurstelling van Pegida-regelaar Astrid Bello, 'restyler van meubels' uit Tiel, die de aanhang op het laatst had opgeroepen huiswaarts te gaan. Ze vertelde me in een vrijwel leeg Moreelsepark hoe dat contact verloopt via de whatsappgroep van Pegida en privéberichtjes op Facebook. 'We hebben een vaste kern die altijd komt van zeg maar dertig man en die nemen dan mensen mee.'

De lol was er wel af toen voorman Wagensveld, die al had aangekondigd dat Pegida niet in het Moreelsepark zou blijven, een uur voor aanvang werd gezien en aangehouden op het voor hem verboden Janskerkhof.

Tegen drie uur begon daar protestorkestje De Tegenwind te spelen. Deden ze al sinds de kruisraketten. Ditty Eimers was 'met dertig jaar' het langst lid. Vroeger was het orkest een soort 'heilig moeten', zei ze, als er maar iets te demonstreren was moest je mee. Dat was er de laatste jaren wel een beetje af.

Hier stond zo'n honderd man, en maar een stuk of tien antifascisten van het type dat immer in het zwart gekleed gaat, grimmig kijkt en terugslaat. Dan de IS ('Van Internationale Socialisten, wij waren eerst!'). En vooral veel zachtaardige mensen die een beetje bij de Janskerk op het plein hoorden, zoals Marieke Sillevis Smitt, predikant voor ongedocumenteerde vluchtelingen. Zij riep iedereen op vrienden te zoeken bij Wilders-aanhang en Pegida, want dat hoorde ook bij niemand uitsluiten.

Goed punt. Maar dit zou nog niet meevallen.

In het Moreelsepark had Astrid Bello etalagepoppen neergezet als protest: één met afgeplakte mond en één verkleed als moslim. Daarnaast stond een teleurgesteld ouder drietal: Ria Willemsen uit Utrecht en Piet en Sjoukje Koremans uit Nieuwegein. Piet vond het 'zwak en typisch Nederlands' dat de Pegida-aanhang was afgehaakt. Hij was gepensioneerd beroepsmilitair, twee keer uitgezonden naar voormalig Joegoslavië en van mening dat je mensen van verschillende rassen maar beter uit elkaar kunt houden, anders werd het genetisch en qua normen en waarden maar een bende.

Dat vonden ook Astrid Bello en Hugo Kuijper - een taxichauffeur uit Noord-Holland, sinds een jaar eveneens 'bestuurder' van Pegida Nederland.

Ze deden erg hun best vriendelijk over te komen - die houding bracht Astrid al eens aan de tafel van Pauw. Pegida wil dan ook graag samen optrekken tegen de islam, zei ze, ze zochten daarom ook al anderhalf jaar contact met Wilders en ook bij VNL. Maar je kreeg daar gewoon geen contact. Omdat Pegida 'altijd wordt weggezet als extreem-rechts', dacht ze. Vond Astrid oneerlijk. Zij was óók gewoon 'moeder en oma'.

Ditty Eimers van het linkse protestorkest. Beeld Margriet Oostveen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.