‘Kleine groep terroriseert de hele bus’

Ze rijden zwart, schelden, spugen, slaan. De buschauffeurs van Veolia zijn de overlast van jongeren meer dan zat.

De kantine van de remise van busbedrijf Veolia in Ede zit woensdag vol met buschauffeurs in roodzwarte dienstjassen. Ze rijden niet, ze drinken koffie. Ze maken de puzzel in de krant, kletsen wat, roken sjekkies in de zon, drinken nog meer koffie.

Er rijdt deze morgen geen bus in Ede, want vanaf vijf uur hebben de 26 chauffeurs het werk neergelegd. Noem het vooral geen staking, benadrukt Carel Horning (60), buschauffeur en lid van de ondernemingsraad van het bedrijf. Dit is ‘werkoverleg’. Dat is belangrijk, want bij een wilde staking krijgt het personeel niet doorbetaald. Het ‘werkoverleg’ is hopelijk op kosten van de zaak.

Ze zijn boos. Van de hoge bazen eisen ze: camera’s in de bus, werkende communicatiesystemen, alarmknoppen, alles wat nodig is om op een veilige manier hun werk te doen.

De buschauffeurs in Ede worden al tijden lastiggevallen door groepen scholieren. Die wonen in Veenendaal en gaan met de bus naar school in Ede. Het zijn jongens én meisjes en het zijn echt niet alleen Marokkanen, zegt Horning, maar ‘er zitten wel veel allochtone jongeren bij.’ Ze rijden zwart, schelden, spugen, slaan. De afgelopen week waren er vier incidenten.

De ‘spreekwoordelijke druppel’ voor buschauffeur Marja (48, rijdt acht jaar op de bus) was het akkefietje dinsdag op bus 85. Zij zette de bus langs de kant toen twee jongens die probeerden zwart te rijden, niet wilden uitstappen en haar intimideerden en uitscholden. Marja moest een halfuur wachten op politieversterking.

Marja: ‘De andere passagiers waren gelukkig heel rustig. Die gaven me gelijk. Ik zei: ik rijd geen meter verder, andere mensen moeten ook betalen. Zo’n klein groepje jongens terroriseert de hele bus. En dit overkomt alle chauffeurs. Het kan gewoon niet langer zo.’

Het probleem met de jongeren in Ede speelt al langer. In 2007 reden Marokkaanse ‘busvaders’ mee op de buslijnen 3 en 4 door de wijk Veldhuizen in Ede, om de jongeren in toom te houden. Deze week werd bekend dat jongerenwerkers van de stichting Interhulp Migranten in Ede om dezelfde reden meegaan op de bus.

Maar hoe erg is de overlast van de jongeren? Berichten over jongeren die op de stopknop drukken en niet uitstappen, klinken meer als kattenkwaad dan als bedreigende situaties. Kan de buschauffeur niet meer tegen een stootje?

Horning: ‘Als dat één keer zou gebeuren, maar ze drukken vier, vijf, zes keer voor niks op dat knopje. Dat kost elke keer tijd, en uiteindelijk kom je te laat op het station. Daar krijg je dan weer gezeur van andere passagiers. Zo loopt het op, de buschauffeur wordt steeds gefrustreerder. En als je er iets van zegt, kun je een grote bek krijgen.’

Vestigingsmanager Paul Hoogervorst heeft wel eens incognito meegereden op een bus. ‘Zegt een chauffeur: goedemorgen, krijgt-ie als antwoord: vuile kankermongool, je denkt zeker dat je leuk bent? En de politie kan niks doen. Er is vaak geen bewijs en bovendien: wat is het strafbare feit? Het is eigenlijk gewoon een vorm van pesten. En de ene chauffeur is daar vatbaarder voor dan de andere.’

Intussen lopen de gemoederen hoog op in de kantine. De onderhandelaars zijn teruggekeerd van het stadhuis. ‘Nu beloven ze van alles, maar straks laten ze ons weer in de steek’, roept iemand.

Veolia biedt aan dat de komende twee weken op alle bussen beveiligers mee zullen rijden. Daarna zal worden gekeken naar een structurele oplossing, zoals camera’s op de bussen. De chauffeurs gaan morrend akkoord. Om half vier draait de eerste bus het terrein af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.