Kleine Fransman groot leider in VS

De kleine man met de drukke gebaren zal tijdens zijn staatsbezoek als een groot leider op het Witte Huis worden ontvangen. De Franse president Nicolas Sarkozy is een vriend van het Amerikaanse volk – hij heeft het vaak gezegd. Die vriendschap is wederzijds. Misschien zien de Amerikanen in hem een rolmodel voor het soort president dat ze zelf graag zouden hebben: intelligent, wereldburger en met een grote parate kennis van alle courante dossiers.

Van onze correspondent Ariejan Korteweg

De tijd van de freedom fries en de oproep om Franse wijn te boycotten is vergeten. Frankrijk en de VS zijn betere bondgenoten dan ze in lange tijd zijn geweest. De liefdesverklaringen van Sarkozy aan alles wat Amerikaans is – Hollywood, Elvis Presley, vakantievilla’s – hebben daar veel mee te maken.

Zijn houding is een radicale stijlbreuk met de protectionistische inslag van zijn voorgangers, die het als hun plicht zagen de Franse waarden te beschermen tegen het Anglo-Amerikaanse cultuurimperialisme. Sarkozy kent Amerika en de Amerikaanse politiek.

Ook toen hij nog minister was kwam hij er vaak, ambtshalve en privé. Deze zomer nog was hij op vakantiebezoek bij de Bushes. Veel van de kandidaten voor de opvolging van president Bush heeft hij al eens persoonlijk ontmoet. Sterker, een aantal zegt te zijn geïnspireerd door zijn boek Temoignage, inmiddels in het Engels vertaald. De afgelopen tijd sprak hij met politici als Rudy Giuliani, Arnold Schwarzenegger, Barack Obama, John McCain, Michael Bloomberg en Al Gore. Alleen Hillary Clinton ontbreekt nog op het lijstje.

Sarkozy’s dadendrang bevalt de Amerikanen wel. De conferentie over de toekomst van Darfur; zijn pogingen om de in Colombia gegijzelde politicus Ingrid Betancourt vrij te krijgen; zijn tussenkomst bij de vrijlating van de Franse journalisten en Spaanse stewardessen in Tsjaad – ze vormen een scherp contrast met hun eigen president, die bij rampspoed naar onzichtbaarheid neigt.

Het is niet alleen de stijl van de leider waardoor de betrekkingen zijn vlot getrokken. Het Frankrijk van Sarkozy staat anders, pro-Amerikaanser, in de wereld dan onder Chirac. Het vindt, net als de Verenigde Staten, dat er hard moet worden opgetreden tegen Iran, en dat ingrijpen in Darfur zeer gewenst is. Het is niet geneigd zich op de vlakte te houden bij conflicten, maar wil graag meedoen.

Op veel dossiers zullen Bush en Sarkozy elkaar kunnen vinden. Maar er blijven pijnpunten. Chirac was zo luidruchtig tegen de oorlog in Irak, dat de Amerikanen afspraken hun french fries (frietjes) voortaan freedom fries te noemen.

Maar Sarkozy is daarover niet minder expliciet: de oorlog had nooit gevoerd mogen worden, vindt hij. Maar nu dat toch is gebeurd, moet een plan tot spoedige terugtrekking worden gemaakt.

Afghanistan is een ander lastig onderwerp. Er zijn veel Franse troepen gelegerd in Afghanistan, maar vooral in het relatief veilige Kabul. De militairen die naar het zuiden worden gestuurd, waar ook Nederland zit, gaan nadrukkelijk niet om te vechten maar als instructeurs van het Afghaanse leger.

Ook de NAVO zal ter sprake komen. Sinds Charles de Gaulle in 1966 besloot dat Frankrijk uit de geïntegreerde militaire structuur van de NAVO moest stappen, neemt Frankrijk een aparte positie in. Jacques Chirac ondernam in 1996 een poging terug te keren binnen de NAVO, maar strandde voortijdig. Onder president Sarkozy steekt het verlangen te breken met die uitzonderingspositie opnieuw de kop op.

Mochten op dat gebied vorderingen worden gemaakt, dan kan Frankrijk Engeland – dat onder Gordon Brown wat meer afstand neemt – naar de kroon steken als trouwste Europese bondgenoot van de VS.

Een belangrijk verschil van inzicht vormt het milieu. De Verenigde Staten weigeren tot dusver als een van de zeer weinige landen het Kyoto-protocol te bekrachtigen, bedoeld om de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan. Sarkozy predikt juist een groene revolutie en wil van Frankrijk op milieugebied een voorhoedeland maken.

La Fayette kijkt toe

Het staatsbezoek van Sarkozy aan de Verenigde Staten staat in het teken van de 250ste geboortedag van de markies De La Fayette, die in de onafhankelijkheidsoorlog als generaal aan de zijde van de Amerikanen vocht tegen de Engelsen. Hij was, in 1824, de eerste buitenlander die het Congres mocht toespreken. Als Sarkozy datzelfde doet, morgenmiddag, gebeurt dat onder een portret van La Fayette. Daarna wordt de president voor een slotdiner verwacht op Mount Vernon, in het huis – nu museum – aan de Potomac waar George Washington zich na zijn aftreden als president terugtrok om te gaan tuinieren. Daar ligt in de vestibule de sleutel van de Bastille, die La Fayette hem schonk. Weeskind La Fayette beschouwde de kinderloze Washington als zijnpleegvader.

Na terugkeer van zijn zomervakantie in de VS vertelde Sarkozy welke boeken hij zoal had gelezen: een biografie van La Fayette was er een van.

Op Mount Vernon vindt ook het gesprek van de presidenten plaats. Sarkozy ontmoet ook Nancy Pelosi, de Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. Gesprekken met presidentskandidaten zijn zo kort voor de verkiezingscampagne taboe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden