Kleine europolitiek over kneusjes en kanonnen

Neelie Kroes moet morgen op herexamen bij het Europees Parlement. Uitgerekend Kroes, de afgelopen vijf jaar als Europees commissaris voor Concurrentie de schrik van banken en bedrijven, werd in eerste instantie te licht bevonden voor haar nieuwe portefeuille: Digitale Agenda....

Marc Peeperkorn

Eerlijk is eerlijk, de presentatie van Kroes afgelopen donderdagavond was slecht. ‘Vaag’ en ‘onduidelijk’ waren nog de vriendelijkste kwalificaties over haar optreden tijdens de hoorzitting in het Europarlement. In beslotenheid spraken parlementariërs achteraf over ‘een regelrechte ramp’. Het was bij vlagen tenenkrommend hoe ze haar op zich goede plannen – één Europese markt voor online-goederen; iedereen, overal snel internet; overbruggen van de digitale kloof – uitwerkte met dooddoeners als ‘geef me tijd’, ‘ik doe mijn best’ en vooral: ‘laten we er voor gaan’.

Samen met de eigenaardige verhaspeling van gezegden – ‘bij het eten van de cake, krijg je de echte smaak’ – was dit voor het parlement voldoende reden haar nogmaals te horen. Ditmaal achter gesloten deuren overigens, door een select clubje parlementariërs.

Nu was Kroes niet de enige kandidaat-eurocommissaris die bleek en bloedeloos uit haar ondervraging kwam. Catherine Ashton (Buitenlandse Zaken), Stefan Füle (Uitbreiding) en Olli Rehn (Economische Zaken) waren op hun best zouteloos. Rumiana Jeleva (Humanitaire Hulp) was een drama. De Bulgaarse bracht zichzelf in grote problemen door gebrek aan kennis en het achterhouden van gegevens over haar financiële verleden.

Het herexamen voor Kroes – ze is vooralsnog de enige kandidaat met een ‘taak’ – heeft echter ook een politieke achtergrond. Politiek met een kleine ‘p’ wel te verstaan, de rivaliteit en platte machtsspelletjes tussen de partijen die het parlement bevolken.

Het zijn de liberalen en sociaal-democraten die Jeleva (christen-democrate) terug naar Bulgarije willen sturen. Uit wraak dreigen de christendemocraten vandaag de Slowaakse commissaris Maros Sefcovic (Administratie), een socialist, te tackelen. Over een vermeende uitspraak van de man over Roma-zigeuners in 2005! Het bungelen van Kroes is het sluitstuk in deze politieke steekpartij. Als de twee grote fracties iemand verliezen, moet ook de derde partij (de liberalen) een beetje bloeden.

Deze week zal in Straatsburg blijken hoe groot de schade is voor Commissievoorzitter José Manuel Barroso. Het parlement kan geen individuele kandidaten afwijzen, wel de Commissie als geheel. Dat laatste wil Barroso absoluut voorkomen, dus de bereidheid tot herschikken is aanwezig.

In 2004 moest hij twee kandidaten vervangen. Het parlement – aangemoedigd door het nieuwe Verdrag van Lissabon dat het meer macht geeft – ruikt zijn kans. Voor Jeleva zijn de vooruitzichten somber, ondanks herhaalde steunbetuigingen dit weekeinde van Barroso en haar partijgenoten.

Kroes haalt het wel, is de verwachting. Sefcovic vermoedelijk ook. Dezelfde politieke dynamiek – ieder staat om zijn eigen man – die alle ophef veroorzaakt, kan er ook toe leiden dat de kneusjes níét van de kanonnen worden gescheiden. Dat partijbelang boven Europees belang gaat en dat Barroso zijn hele team ongeschonden door het parlement krijgt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden