Kleine dorpsscholen vinden Randstad-premie oneerlijk

'Een premie voor leraren in de Randstad? Dan moeten ze hier maar eens komen kijken. Drie klassen in één groep, dat is pas hard werken.' Voor schoolleider I....

Van onze verslaggeefster Esther Bakker

Dinsdag presenteerden minister Hermans en staatssecretaris Adelmund van Onderwijs een plan om het lerarentekort op te vangen. Een van de voorstellen is dat leraren die op zwarte scholen werken, meer gaan verdienen dan hun collega's op het platteland.

Veel directeuren van kleine dorpsscholen reageren verontwaardigd. 'Wij hebben net zo goed problemen', zegt directeur P. Nijsten van De Verrekijker in Amstenrade. Volgens de schoolleider kost het lesgeven steeds meer energie. 'De kinderen komen met minder bagage naar school. Ze zijn nog niet zindelijk en ze hebben een grote taalachterstand. Terwijl wij toch een echte witte school zijn.'

De meeste schooldirecteuren erkennen dat zwarte scholen in de stad grote problemen hebben, maar ze vinden hun eigen werk ook zwaar. 'Ons probleem is weer dat de ouders zo mondig en kritisch zijn. We moeten erg ons best doen om aan hun hoge eisen te voldoen', zegt J. de Bruin van De Rietput in Heukelum.

Slechts een enkele schoolleider is voorstander van de achterstandspremie. 'Vergeleken bij die leraren hebben wij een luizenbaantje', zegt B. Koops van De Duinsteen in Yde. Volgens Koops werken haar leraren weliswaar even hard, maar besteden zij hun energie aan leukere dingen. 'Wij doen veel aan onderwijsvernieuwing en dat levert meer werkplezier op dan enkel orde houden.'

Rector A. Wevers van Het Goese Lyceum in Goes ziet dat veel leraren het 'rustige buitengebied' verkiezen boven 'de hectiek van de grote stad'. Hij heeft leraren in dienst die in Rotterdam wonen, maar in Goes werken. De stadspremie vindt hij een redelijke optie om de leraren aan de stad te binden. Hij maakt één kanttekening: 'In Rotterdam heb je witte vwo-scholen zonder problemen, terwijl hier in Zeeland ook achterstandsscholen zijn.'

In de plannen van Hermans is nog niet uitgewerkt wie precies de premie krijgt. Niet alle leraren die in Amsterdam of Rotterdam werken, geven les op een achterstandsschool. En ook buiten de Randstad bevinden zich scholen met grote problemen. Er wordt al lange tijd gedacht over gedifferentieerde betaling in het onderwijs, maar dit stuit op vele problemen.

Het plan van Hermans en Adelmund bevat een tweede oplossing voor het lerarentekort: het voor de klas zetten van leraren zonder lesbevoegdheid. Een noodgreep die al op grote schaal wordt toegepast, zo bleek uit recent onderzoek. Bijna alle middelbare scholen hebben leraren in dienst zonder diploma.

J. van Geest is van huis uit fotograaf en deed sinds de havo, twintig jaar geleden, niets meer aan Engels. 'Zelfs niet als hobby.' Tegenwoordig is hij leraar Engels op Scholengemeenschap Pieterzand in Kampen. 'Ik hoorde via via dat de school wanhopig op zoek was.' Hij stond van de ene op de andere dag, zonder enige opleiding en noemenswaardige kennis van het Engels, voor de klas. 'In de onderbouw is het niveau van de kinderen toch nog niet zo hoog.' Voorwaarde was wel dat hij zo snel mogelijk zijn onderwijsbevoegdheid haalde.

Ook Het Goese Lyceum maakt gebruik van leraren zonder diploma. Dat varieert van een leraar die enkel een Duitse lesbevoegdheid heeft tot een talentvolle stagiaire van de lerarenopleiding. A. Molendijk, een gepensioneerde leraar klassieke talen, heeft de afgelopen jaren twee periodes lesgegeven op de scholengemeenschap. 'Het was voor de nood', zegt Molendijk, 'maar ik vind het ook leuk om te doen.'

Op het Goois Lyceum in Bussum werken drie leraren zonder onderwijsbevoegdheid. Het zijn academici die afgestudeerd zijn in het vak waarin ze lesgeven. 'Een oplossing voor de korte termijn', zegt rector H. Zijlstra, 'die kinderen moeten les krijgen.' Op de lange termijn vreest hij verlies van onderwijskwaliteit. 'Lerarenopleidingen bestaan niet voor niets.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden