Kleine bonden doorkruisen vernieuwingsplannen FNV

De vernieuwing van de FNV dreigt uit te lopen op een mislukking. Zo'n 300 duizend leden, een kwart van het bestand van alle FNV-bonden, stappen niet over naar wat de nieuwe vakbeweging moet worden. Steeds meer kleinere bonden haken af. De kritiek: de macht van de grote bonden Abvakabo, Bondgenoten en Bouw wordt niet doorbroken, en van een vakbeweging met autonome, herkenbare beroepen blijft weinig over .

AMSTERDAM - Voorzitter Walter Dresscher van onderwijsbond AOb adviseert zijn 87 duizend leden vandaag in een brief niet akkoord te gaan met de vernieuwingsplannen. 'Die stemmen niet overeen met wat er eerder is afgesproken.' De kappersbond Mooi (8.000 leden) en journalistenbond NVJ (6.000) hebben ook grote aarzelingen en 'zijn niet positief', zegt een van de voorzitters. Bij de bonden van politie, leger en marechaussee (samen 50 duizend leden) is het ook nog geen gelopen race, al zijn er 'grote hobbels' genomen. Vorig jaar vertrokken al de seniorenbond ANBO (180 duizend leden) en Zelfstandigen Bouw (10 duizend leden). 'Het is droevig en armoedig', zegt een voorzitter van een van de kleinere bonden.


Binnen de FNV woedt al jaren een machtsstrijd tussen de grote bonden die een vaak radicalere koers voorstaan en de kleinere bonden die zich vooral profileren als beroepsgroep. Door die interne strijd is de positie van de grootste vakcentrale steeds meer ter discussie komen te staan. Kabinet, werkgevers en ook collega-vakcentrale CNV en MHP vragen zich af namens wie de FNV nog spreekt. Wat ook niet helpt, is dat steeds minder mensen lid zijn van een bond.


Het conflict escaleerde in 2011 rond het pensioenakkoord dat toenmalig voorzitter Agnes Jongerius de kop kostte. Bondgenoten en Abvakabo keerden zich tegen de door Jongerius in de polder afgesproken verhoging van de AOW-leeftijd. Omdat de FNV uiteen dreigde te vallen, werd hulp van buiten gezocht. Met Han Noten (toen Eerste Kamerlid, PvdA) en Herman Wijffels (voormalig SER-voorzitter, CDA) kwam het Akkoord van Dalfsen: de FNV zou opgaan in een nieuwe brede vakbeweging, georganiseerd rond herkenbare beroepen. Onder leiding van kwartiermaakster Jetta Klijnsma (PvdA, nu staatssecretaris van Sociale Zaken) werden de plannen vorig jaar uitgewerkt.


Nu ligt er een hybride model van interim-voorzitter Ton Heerts, een mix van groot en klein. Abvakabo (348 duizend leden), Bondgenoten (470 duizend) en Bouw (118 duizend) fuseren in een nieuwe, grote vakbeweging die zich inricht volgens sectoren. Op papier heeft die grote bond veel macht. Daarnaast blijven de kleinere autonome bonden bestaan. Maar zij vrezen door de nieuwe grote bond te worden opgeslokt, omdat hun leden zich ook moeten aansluiten bij die ongedeelde FNV, bijvoorbeeld om invloed te kunnen uitoefenen in een ledenparlement. Een bijlage moet de autonomie van de kleine bonden garanderen, maar zij verwachten dat de goede bedoelingen die daarin staan geen waarde hebben als het op de getalsverhoudingen aankomt.


Interim-voorzitter Heerts - 'ik ben een rasoptimist' - vindt dat het wel de goede kant op gaat. 'Mijn opdracht is dat er in mei een nieuwe structuur ligt en die is er. Het is aan de bonden om daar nu iets van te vinden. Ik denk dat we voor nieuwe leden straks heel aantrekkelijk zijn.'


Abvakabo-voorzitter Corrie van Brenk herkent zich niet in de kritiek van de andere bonden. De Abvakabo verdeelt zich in een aantal sectoren, maar kan zich volgens haar niet voor 2015 definitief opsplitsen, omdat haar achterban dat nog niet wil.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden