Kleine AH wil slagen waar Carrefour faalde

Amsterdam - Niet altijd loopt het goed af met supermarktconcerns die denken dat de versnipperde Belgische markt goede kansen biedt voor hun eigen voortreffelijkheid. Ahold gaat nu heel voorzichtig proberen wat Carrefour in 2000 in een klap deed: de Belgische markt veroveren. Tot op de dag van vandaag ligt de Fransen die stap zwaar op de maag.


Carrefour nam winkelketen GB over, een erfgenaam van de ooit fameuze Grand Bazar, en had daarmee in een klap een marktaandeel van 40 procent. Daarvan is na tien jaar tegenvallers nog ruim 20 procent over. En Carrefour is toch niet de eerste de beste: het concern is de op een na grootste in zijn soort in de wereld, drie keer zo groot als Ahold. Carrefour meende te weten wat de Belgen wilden, maar hun gigantische hypermarchés bleken helemaal niet aan te slaan. Belgen willen in de buurt boodschappen doen.


Een gewaarschuwd concern telt voor twee. Maar Ahold, dat vandaag zijn jaarcijfers publiceert en sinds enkele dagen wordt geleid door de nieuwe, ambitieuze bestuursvoorzitter Dick Boer, wil nu eenmaal groeien. En supermarkten zijn geen groeisector meer. De Amerikaanse markt stagneert, de Nederlandse ook. Tegen het blad Vastgoedmarkt zei directeur Jan Willem Weissink van Aholds vastgoedbedrijf onlangs dat Albert Heijn minder winkels zal openen dan in het verleden, vanwege de vergrijzing. Pensionado's geven minder uit.


België biedt kansen, maar Belgische deskundigen bezien de introductie van Albert Heijn in België met scepsis. Luc Ardies van ondernemersorganisatie Unizo wijst op de enorme winkeldichtheid in België. Daar zijn meer winkels per hoofd van de bevolking dan waar ook in Europa.


Albert Heijn mikt voorlopig op het binden van zelfstandige ondernemers met een franchisecontract, en Ardies denkt dat dat niet makkelijk zal zijn. Veel Belgische supermarkten zijn in handen van zelfstandige ondernemers die in theorie makkelijk kunnen overstappen. Maar, zegt Ardies: 'Dat zijn dan vaak ondernemers die er niet voor voelen om in het strakke keurslijf te lopen dat Albert Heijn wil opleggen. De Belgische ondernemer wil veel zelf regelen. Zo wil hij zijn eigen versproducten kunnen inkopen.' Bovendien: overlopen is duur, en Belgische winkelondernemers hebben weinig geld. De marges zijn minder dan de helft van die in Nederland, zegt Ardies.


Albert Heijn heeft volgens hem wel iets te bieden. 'De territoriale exclusiviteit. Dat betekent dat binnen een omschreven gebied geen andere Albert Heijn verschijnt. Die zekerheid biedt bijna geen enkele Belgische keten aan zijn franchisenemers.'


Directeur Corné Mulders van AH België heeft wel eens erkend te dagdromen van tweehonderd winkels in tien jaar. Chris Opdebeeck van marketingonderzoeker Marketing Map denkt niet dat dat haalbaar is. 'In Nederland heeft het Albert Heijn negentien jaar gekost om zo vele franchisenemers te contracteren. En in België kent lang niet iedereen Albert Heijn.' Als Albert Heijn alleen franchisenemers wil aantrekken, zou de komende jaren eenderde van de ondernemers wier contract afloopt, moeten besluiten om over te stappen naar AH.


De Vlaamse pers schildert Brasschaat als 'oorlogsgebied'. De prijzen zouden omlaag gaan, franchisenemers zouden een margegarantie krijgen, geen middel wordt gespaard.


Nederlandse deskundigen zijn juist optimistisch. Analist Patrick Roquas van de Rabobank somt een aantal gunstige voortekenen op. Vlamingen komen nu al in Nederlandse AH's, dus kennelijk is de formule aantrekkelijk. De Vlaamse AH's zullen gewoon vanuit Nederlandse distributiecentra kunnen worden beleverd, dus hoeven geen riskante investeringen te worden gedaan. Het Nederlandse prijspeil ligt 10 tot 15 procent lager dan het Belgische.


Bovendien bieden de problemen bij Carrefour een kans. Roquas: 'Carrefour heeft de laatste zes jaar elk jaar omzet verloren.' Op termijn kan er ruimte ontstaan. 'Carrefour heeft zich wel vaker teruggetrokken uit markten waarin ze het niet redde, bijvoorbeeld uit Zwitserland en Portugal.'


Mogelijk wacht Albert Heijn in België iets nog mooiers. 'In het verleden hebben Ahold en Delhaize, een van de grote Belgische ketens, al gesproken over samenwerking. Dat zou op termijn nog steeds kunnen. Ze passen redelijk bij elkaar. En ze zitten al in de zelfde Europese inkooporganisatie.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden