Column

Klein onderwijslexicon van het jaar 2014

IJs & Weder

Ambitiestudent Een gewone student zuipt en feest en probeert met zo min mogelijk inspanning een zo hoog mogelijk diploma te bemachtigen. Maar nu hebben we gelukkig de ambitiestudent.

Bang zijn veel jongeren, voor het offlineleven vol enge confrontaties. Jeugd- en studentenpsychologen hebben er hun handen vol aan.

Competente rebel. Lieveling van minister Jet Bussemaker. Zij wil jongeren massaal opleiden tot 'creatieve dwarsdenkers' en 'constructieve neezeggers'. Maar niet tegen haar beleid natuurlijk.

Divergent denken. Dat moeten we, van onderwijsgoeroes. Maar wat is het? Hetzelfde, vermoedelijk, als out of the box denken en buiten de lijntjes kleuren. Afwijken is de nieuwe norm.

Eigen kracht, ook wel 'in je kracht zitten' of 'iemand in zijn kracht zetten'. Zo geef je in de (jeugd)-zorg en het onderwijs de kans- en machtelozen de illusie van een oplossing. Iedereen verantwoordelijk voor eigen pech.

Flipping the classroom. Weg met die peperdure onderwijskolossen: leerlingen kunnen na instructie thuis aan de slag, lekker op de bank. Eén leuke docent op een filmpje kan miljoenen klanten bedienen. Scheelt een hoop dure en eigenwijze docenten. Zie ook Zelfsturend en Leerfacilitator.

Goedkoop kan het onderwijs, stukken goedkoper dan nu. Zie iPad, Leerfacilitator, Zelfsturend en Investeren.

Hij wilt. Onuitroeibare taalfout onder jongeren, volgens taaldocenten. Bijna even hardnekkig: 'me moeder' en 'ze vader'. Ook het aanleren van interpunctie is bijkans onhaalbaar.

iPad. Onmisbaar attribuut voor onderwijs in de 21ste eeuw. Dertig beweeglijke kleine wurmen of onrustige pubers die doodstil naar hun schermpjes staren en vegen en tikken. Een verademing voor de leerkracht. Zie ook Zelfsturend en Goedkoop.

Investeren in jezelf, dat moeten onze nieuwe studenten van de overheid, en niet langer vreten uit de staatsruif. Want je verdient die studielening laten toch met gemak terug. Toch? Zie Werkloos en Ambitiestudent.

Kansjongere. Jong mens dat in het onderwijs is vastgelopen en zonder diploma of baan op straat hangt. Zie ook Eigen kracht.

Leerfacilitator, opvolger van de leraar. Legt de samenhang tussen de informatie uit die de leerling zelf heeft vergaard. 'Onderwijs' is passé, alles draait om 'leren'. Iedereen is constant lerend: de ouders, de organisatie en natuurlijk de leerfacilitator. Zie Goedkoop.

Merkbeleving. De reputatie van het mbo is slecht. Jan van Zijl, voorzitter van de mbo-raad, maakt zich zorgen, niet om de kwaliteit maar om de 'merkbeleving'. Dus worden de namen veranderd, in 'entreeopleiding' en 'middelbare vakopleiding'. Leerlingen heten voortaan 'studenten'. Zie ook Kansjongere.

Negerkoning, dat mag de vader van Pippi Langkous niet meer zijn, in Zweden. In alle herziene versies in schoolbibliotheken is hij nu 'koning'. Geschiedvervalsing.

#onderwijs2032. Zeventien miljoen Nederlanders mochten mee kwetteren op Twitter over het onderwijs van de toekomst. Staatssecretaris Dekker twitterde: 'Oók leraren denken natuurlijk mee over #onderwijs2032!' Inderdaad heel opmerkelijk.

Prikkels. Terwijl de ene helft van de scholen brugklassers werft met iPads waarop ze de hele dag mogen werken, geurt menig gymnasium met een verbod op telefoontjes in de klas.

Robots rukken op, volgens minister Asscher. Ze pikken bijna al onze nu bestaande banen in. Daarom moet het onderwijs 'volledig op de schop'.

Stamponderwijs, dat hebben we, volgens dezelfde Asscher. Kan hij één school noemen die daar nog aan doet? Hij ziet taal en rekenen graag vervangen door onderwijs in 'conceptueel denken' en 'oplossingsgerichtheid' en 'brede patroonherkenning'. Zou dat lukken, als je niet kunt rekenen en lezen? Zie Robots.

Schoolwalg. Het enige leuke aan school is dat je er vrienden ontmoet. Dat vinden Nederlandse jongeren, volgens de Onderwijsinspectie. Nederlandse leerlingen zijn de meest ongemotiveerde ter wereld; nergens hebben pubers zozeer de schurft aan lezen en wiskunde.

21st Century Skills. Oude wijn in nieuwe zakken. Lijkt als twee druppels op het inmiddels gesmade competentieleren. Weer die zelfsturende, niet door verouderende kennis gehinderde Nieuwe Mens met zijn fonkelnieuwe skills. Zie iPad.

Werkloos, veel jongeren zijn het. Studeren helpt niet: 10 procent van de universitair opgeleiden vindt geen baan, nog meer blijven hangen in studentenbaantjes of worden onderbetaald als stagiair. Hoe betalen zij hun studielening ooit terug? Zie Investeren.

Zelflerend vermogen. Blijft het grote ideaal. Het summum: 'Help leerlingen hun eigen leraar te worden.'

Reageren? opinie@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.