Reportage Jesse Klaver

Klaver boort onvrede in publieke sector aan voor actie

‘Laten we de crisis in de publieke sector aanpakken zoals we de financiële crisis hebben aangepakt. We hebben miljarden in banken gestopt om de samenleving draaiend te houden. Laten we dat nu ook met de publieke sector doen.’ Met deze boodschap sloot Jesse Klaver, leider van GroenLinks, zondagmiddag zijn kantinetour af.

Jesse Klaver tijdens zijn kantinetour in Afas Live in Amsterdam. Foto Martijn Beekman

Zo’n 1.700 mensen waren op een stralende zondag naar Afas Live in Amsterdam Zuidoost gekomen naar ‘de grootste kantine in Nederland’. De afgelopen maanden had Klaver al 27 kantinebijeenkomsten belegd in het land met kleine groepen belangstellenden, partijleden en niet-leden, om te spreken over acute problemen op het werk.

In poptempel Afas is zondag een kantine nagebouwd met ruim 200 knalrode biertafels met daarop brood en boter. GroenLinks koos voor Afas omdat daar vorig jaar voor de verkiezingen in maart de slotbijeenkomst plaatsvond van een reeks massaal bezochte bijeenkomsten in popcentra. Nu wil Klaver ‘de poppodia verbinden met de kantine’. Het levert een voor Nederlandse begrippen nieuw soort politieke bijeenkomst op.

Klaver staat op een verhoging in het midden van de zaal en leidt daar eerst een gesprek met de zaal. Iedereen die in Afas was, had een kleinschalige kantinesessie meegemaakt en kende dus het klappen van de zweep. Wie wil, krijgt het woord om te vertellen over de misère op het werk.

Foto Martijn Beekman

Geen litanie

De een na de ander klaagt over werkdruk, tekort aan collega’s. En toch wordt het geen litanie. ‘Ik wil graag alleen maar nachtdiensten draaien’, vertelt Thomas die in de ouderenzorg werkt, ‘maar dat mag niet van de regels’.

Een fysiotherapeute vertelt dat zij zonder contracten met verzekeraars werkt, omdat die contracten zoveel administratie met zich meebrengen. Hoe kan dat dan, vraagt Klaver. Nou, de verzekeraar vergoedt dan 75 procent van de rekening. De patiënt moet de rest zelf betalen.

Bij de universitaire medische centra wordt nu actie gevoerd voor een goede cao, vertelt een 63-jarige mevrouw die bij het UMC Leiden op de intensive care werkt. ‘Afgelopen zomer was maar 56 procent van de zorg beschikbaar. Daardoor kreeg niet elke patiënt was hij nodig had’, vertelt ze. Een tekort aan personeel is de oorzaak.

‘Waar zit die cao op vast?’, vraagt Klaver. Dat weet de mevrouw wel: ‘Het vak moet aantrekkelijker gemaakt, de werkdruk moet omlaag en er moet beter worden betaald. En er moet ouderenbeleid komen, zodat ouderen beschikbaar blijven voor de zorg. Ik ben 63 en mag tot 67 jaar en drie maanden doorwerken. Vroeger was de vuistregel: één verpleging op één patiënt, nu is het één op drie. Bovendien zijn de patiënten een stuk complexer geworden, er is veel meer apparatuur.’

Foto Martijn Beekman

Klaver persoonlijk

Klaver maakt het meteen persoonlijk. ‘Soms maak ik dingen zelf mee. Zoals toen mijn moeder vorig jaar in het ziekenhuis overleed. Dat was heel intens. De intensive care is ook de plek waar mensen niet beter worden. Ik heb toen meegemaakt dat er dan ook tijd is voor de familie.’

Hetzelfde doet hij als het een mevrouw teveel wordt als zij vertelt over de kraamzorg. ‘De zorgdruk is zo hoog, dat is niet voor te stellen.’ Waarop Klaver haar te hulp komt door te vertellen over de kraamtijd na de geboorte van zijn zonen. ‘Ja, je wordt vader maar er is niemand die je waarschuwt. Of je leert om zo’n rompertje aan te trekken zonder dat het armpje eraf valt. Dat soort dingen leerde ik van de kraamzorg.’

Thijs Roovers, lid van GroenLinks én drijvende kracht achter de actie van basisschoolleraren PO in Actie, sluit de gesprekken af. ‘Wat ons tegen de borst stuit, is dat we jaren loyaal zijn geweest, jaren op de nullijn staan en dat nu 2 miljard euro aan bedrijven wordt gegeven met de afschaffing van de dividendbelasting. Gaat dat boven loyaliteit?’ PO in Actie heeft zich nu verenigd met actiegroepen in de zorg en bij de politie om als Publieke Sector in Actie op 2 oktober op het Malieveld te demonstreren.

Voor Klaver is dat het voorbeeld. ‘Verandering in gang zetten kan door je te verenigen. Verandering is mogelijk.’ Hij wijst ook op het schrappen van het plan dat werkgevers gehandicapten minder dan het minimumloon konden gaan betalen. Hij noemt de gehandicapte Noortje van Lith die open brieven schreef aan de premier en de actiegroep Wij staan op. Een van de initiatiefneemsters is in de zaal en krijgt een staande ovatie. Daarna verwijst Klaver naar ‘iedereen die zich inzette voor Lili en Howick’, de Armeense kinderen die op de dag waarop zij uitgezet zouden worden toch een verblijfsvergunning kregen. ‘De geest is uit de fles. Steeds meer mensen staan op.’

‘Als afschaffing van de dividendbelasting niet 1,4 miljard euro kost, maar 600 miljoen euro duurder uitvalt, zegt het kabinet: dat gaan we regelen. Dat staat in geen verhouding tot hun houding tegenover de publieke sector. Tegen het afschaffen van die belasting staan we op. We willen nu 2 miljard extra voor de publieke sector. Maar het gaat om meer dan geld. Het is fundamenteler. Het gaat ook om het wantrouwen, gestold in administratiedrift. Wij staan op’, zegt Klaver, ‘tegen de crisis in de publieke sector. Die is van ons allemaal.’

Foto Martijn Beekman
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.