KLASSIEK

Het speelplan van de Nederlandse Opera bewijst dat er in de wereld meer te koop is dan Wagner. Tussen de delen van diens 'Ring des Nibelungen' door brengt de Opera nieuwe producties van Poulencs 'Dialogues des Carmélites' en Puccini's 'Tosca' (onder leiding van Chailly)....

De Nationale Reisopera begint met een reprise van 'Figaro'. Half september wacht er zwaarder werk: in Rotterdam leidt Valeri Gergjev het reisgezelschap en het RPhO in Strauss' 'Salome', met Karen Huffstodt in een enscenering van Willy Decker. Het is een onderdeel van het Rotterdamse Gergjev Festival. De Reisopera brengt opnieuw Schats 'Aap', en speelt verder Donizetti's 'Maria Stuarda', Wagners 'Parsifal' (met dirigent Lawrence Renes en een Nederlandse cast), Janaceks 'Katja Kabanova' (regie Erik Vos), en Ligeti's 'Le Grand Macabre', met de Asko- en Schönbergensembles onder leiding van Reinbert de Leeuw.

Opera Zuid brengt behalve Puccini's 'Butterfly' ook 'La finta giardiniera' van de jonge Mozart. En, veel zeldzamer nog, 'Julietta', een opera uit 1938 van de Tsjech Martinu. In Amsterdam zitten eind september twee Aïda's elkaar in de weg: Opera in Ahoy' geeft een uitvoering in het Concertgebouw. In de Ajax-Arena zit Joop van den Ende aan de kassa voor een Aïda onder leiding van het reizende Verdi-wonder Giuseppe Raffa, wiens halfgare massaproductie in 1993 tot vreemde taferelen leidde in de Amsterdamse Rai.

Sterker aan te bevelen zijn de opera's in concertvorm in de Zaterdagmatinee in het Concertgebouw: Gergjev dirigeert Prokofjevs 'Liefde voor de drie sinaasappelen' en Berlioz' 'Roméo et Juliette', en Carlo Rizzi leidt Verdi's 'Don Carlos'. Verder klinken 'Hamlet' van Thomas, Donizetti's 'La Favorita', en 'The rape of Lucretia' van Britten. De Matinee besteedt veel aandacht aan de Engelse componist Jonathan Harvey. Andriessens 'Trilogie van de Laatste Dag' komt voor het eerst in Nederland tot klinken. Edo de Waart dirigeert een serie Brucknersymfonieën.

Bij het Concertgebouworkest maken de Duitser Christian Thielemann, de Hongaar Eötvös, de Fransman Tortelier, de Japanner Nagano en de Amerikaan Russel Davies hun debuut als gastdirigent. Colin Davis maakt een come back met de 'Damnation' van zijn lieveling Berlioz. Chailly dirigeert Mahlers Vijfde en 'Totenfeier', en neemt een wereldpremière van zijn landgenoot Sciarrino voor zijn rekening. Nikolaus Harnoncourt leidt een Schubertcyclus. Artistiek raadgever Piet Veenstra zette Kantsjeli, Takemitsu, Tsjerepnin, Keuris en Skrjabin in de 'P-serie', en bracht in andere concerten een Frans accent aan.

In het Gergjev-festival van het Rotterdams Philharmonisch zijn Strauss, Liszt en Bartók vanaf 19 september centrale figuren. Veelzijdig programma, waaraan de Kirov Opera en een Hongaars zigeunerorkest meedoen, evenals de bekende Rotterdammer Gerard Cox. Gergjev is verder in het seizoen te horen met Moesorgski, Sjostakovitsj en Prokofjev. Vonk dirigeert Bruckners Vijfde. Bij het Residentie Orkest deelt Evgeni Svetlanov de bok met Marek Janowski, Claus Peter Flor, Gennadi Rozdjestvenski en de Duitse veteraan Horst Stein, en met de vaste gasten Pehlivanian en Knussen. Componist Mauricio Kagel doet in april mee als declamator. Penderecki dirigeert eigen werk. Otto Ketting is in oktober de spilfiguur in het Haagse festival In de Branding.

Bij het Orkest van het Oosten profileert de nieuwe chef Jaap van Zweden zich onder meer met de requiems van Schumann en met Sjostakovitsj' Vijfde. Bij het Brabants Orkest is Van Zweden de man voor Sjostakovitsj' Vijfde en symfonisch werk van Mozart, Beethoven en Mendelssohn. Chef Marc Soustrot tekent er onder andere voor Poulencs 'Stabat Mater'. Onderwerp van het componistenportret is Peter-Jan Wagemans.

Het Noord Nederlands Orkest verwacht veel van Viktor Liberman en zijn uitvoeringen van Dvoraks Negende en het requiem van Mozart. De violist-dirigent Shlomo Mintz, die in Maastricht volgende week de viool van Paganini bespeelt, leidt het LSO later in Berlioz' 'Symphonie fantastique'. David Porcelijn opent het seizoen van het Noordhollands Philharmonisch met Berlioz 'Roméo et Juliette'. Roberto Benzi neemt bij het Gelders Orkest in juni afscheid als chef, met Franck en Liszt.

In de serie Meesterpianisten in Amsterdam keert Ronald Brautigam terug met een Mendelssohnprogramma. Nieuwe gezichten zijn de Rus Arcadi Volodos (25) en de krasse Earl Wild, een grote Amerikaanse Lisztvertolker van rond de tachtig. De NV Het Concertgebouw in Amsterdam geeft dit jaar 'Carte Blanche' aan Thomas Hampson, de Amerikaanse bariton die zich in 1995 geliefd maakte in het Mahlerfeest. Hampson brengt Mahler ditmaal onder een noemer met de Weners Zemlinsky, Berg, Wolf en Schönberg, en zet er Ives tegenover, plus musical en Verdi-fragmenten. Hampson voert het uit met zangersvrienden als Barbara Bonney, Dawn Upshaw, Jerry Hadley en Carol Vaness. Begeleiders zijn onder meer The London Symphony en Nieuw Sinfonietta Amsterdam.

Nieuwe series in het Concertgebouw zijn 'Tussen twee vuren' (muziek uit de jaren twintig en dertig onder leiding van de Russen Gergjev, Lazarjev en Rozdjestvenski) en 'Tijdgenoten' met het Asko en het Schönberg Ensemble. Die doen er op woensdagmiddagen ook 'Voorproefconcerten' bij, waarin de muzikale afkomst van de componisten Kurtág, Goebajdoelina, Reich en Ives duidelijk wordt gemaakt. Met het Nederlands Blazers Ensemble, de Ebony Band, het Nieuw Ensemble, de Slagwerkgroep Den Haag, de Bang on a Can All Stars, het Ives Ensemble en De Volharding zijn de Asko's en Schönbergs verwikkeld in een reuzenserie van 19 Promconcerten met nieuwe muziek in het Amsterdamse Paradiso. De Volharding viert eind september het 25-jarig bestaan in Carré, waar het ooit zijn bestaan begon.

Bij het Nederlands Kamerkoor, een van 's werelds beste koren en in zijn soort het veelzijdigst, is altijd wel iets te vieren. Hetzelfde zullen liefhebbers van kastelen, kaarslicht en oude muziek zeggen van hun Netwerk Oude Muziek.

Roland de Beer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden