Klassieker Saigon mist subtiliteit

De onverwoestbare musical verliest nuance in orkaan van lawaai.

Miss Saigon door Joop van den Ende Theaterproductie. Tekst en muziek: Claude-Michel Schönberg, Alain Boublil en Richard Maltby Jr, regie: Laurence Connor. Beatrix Theater Utrecht 23 september. Aldaar zes maanden te zien. musicals.nl

De tamelijk stijve Lady Liberty verandert in een sexy dame, een glimmende Cadillac komt aanrijden, Fred Astaire glijdt voorbij, en de dollarbiljetten dwarrelen als sneeuwvlokjes uit de lucht. De Regelaar heeft aan de rafelranden van Saigon en Bangkok altijd maar één doel voor ogen gehad: zo snel mogelijk naar het land van melk en honing, de Verenigde Staten.


Het nummer American Dream is het hoogtepunt van de musical Miss Saigon. Bloed, zweet, tranen, frustratie, maar vooral hoop en verlangen stapelen zich op. En boven op die berg kronkelt, fluistert, kreunt en slijmt Stanley Burleson als De Regelaar. Absoluut geweldig.


Vijftien jaar geleden introduceerde Joop van den Ende de kaskraker van Alain Boublil en Claude-Michel Schönberg voor het eerst, met Willem Nijholt als monumentale Regelaar. Stanley Burleson speelde toen een Amerikaanse soldaat, die zich na de oorlog inzet voor het lot van Vietnamese kinderen met een Amerikaanse vader.


Nu is Burleson opgeschoven in de rangorde, en dat valt aanvankelijk niet mee. In zijn hoerennachtclub in Saigon gaat hij in het begin van de voorstelling als een agressief beest tekeer, terwijl sluwheid meer op zijn plaats is. Dat gaat gepaard met veel te veel decibellen en overacting, en niet alleen bij Burleson. Het lijkt alsof de regisseur maar één opdracht aan alle spelers heeft meegegeven: zo hard mogelijk schreeuwen, brullen tot je er bij neervalt.


Het resultaat is niet alleen dat een groot deel van de teksten in die orkaan verloren gaat, zeker in de ensemblestukken van deze doorgecomponeerde musical, maar ook elke vorm van subtiliteit wordt vermorzeld. Zelf als Kim haar half Amerikaanse zoontje toezingt over de gedroomde toekomst in de Verenigde Staten, schettert zij de trommelvliezen van het ventje in haar armen aan gort.


Ofschoon de Vietnam-oorlog toch al een beetje uit het collectieve geheugen is weggedrukt en de Verenigde Staten de hoofdrol op het wereldtoneel aan het verliezen zijn, is de oorlog in Vietnam nog steeds een uitstekend decor voor een verhaal over een onmogelijke liefde, opofferingsgezindheid en politieke waanzin. Miss Saigon is een onverwoestbare musical.


Vijftien jaar geleden moest Van den Ende een groot deel van de cast uit de Filippijnen halen. Nu leveren de diverse Nederlandse opleidingen meer dan genoeg talenten af om het podium met Aziatische gezichten te vullen. De jonge Na-Young Jeon (Koreaanse ouders) doet het als actrice goed. Zij weet te verleiden door zich klein te maken, en maakt de omslag naar een zelfbewuste, vastberaden vrouw zonder enige hapering. Wat ontzettend jammer dat ze als zangeres soms geen maat weet te houden.


De Amerikaanse soldaat Chris, die tevergeefs heeft geprobeerd zijn Vietnamese vriendin uit Saigon te halen toen de Amerikanen in april 1975 halsoverkop het land moesten verlaten, wordt gespeeld door Ton Sieben. Als acteur lijkt hij nog wat onwennig, maar hij heeft een volle stem. Je kunt je afvragen of een nieuweling in het vak - tot 2010 werkte hij bij de Koninklijke Marechaussee - zo'n belangrijke rol had moeten krijgen.


In de tweede helft, als de emoties te snijden zijn, komt er iets meer rust en gedoseerde spanning op het podium. Dan groeit Stanley Burleson naar zijn topvorm. De befaamde helikopterscène, de paniekerige evacuatie vanaf het dak van de Amerikaanse ambassade in Saigon, wordt filmisch redelijk eenvoudig en zeer doeltreffend opgelost. Gelukkig maar, want er zit meer dan genoeg spektakel in het script.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden