Klassieke Oidipous voor eigentijdse jeugd

Oidipous van Sophocles door De Branding, regie: Charlotte Riem Vis. In: Christelijk Lyceum, Haarlem. Vanaf 12 jaar. Tournee...

Al enige jaren richt Toneelgroep De Branding zich op een publiek van opgeschoten jeugd. Eenvoudig is dat niet; mensen tussen twaalf en twintig worden niet makkelijk voor toneel gewonnen. Sterker nog, het is dan juist bon ton om flink misprijzend te doen over iets dat speciaal voor hen wordt georganiseerd.

In dat kader is het ronduit gedurfd van De Branding om aan te komen met een klassieke Oidipous, zonder de tragedie te actualiseren of op te sieren met videoclip-achtig geweld. Charlotte Riem Vis koos voor een strakke mise-en-scène. De acteurs, gestoken in mooie, Egyptisch aandoende gewaden, vertellen vooral het verhaal.

Over de koning die de aanstichter zoekt van de rampen die zijn land overkomen tot hij er achterkomt dat hij dat zelf is. Omdat hij zijn vader vermoordde en zijn moeder trouwde, die ook de moeder van zijn kinderen is. De vicieuze cirkel sluit zich steeds strakker om hem heen.

Een koorleider spreekt het commentaar en net als in de oudheid is het spel gemengd met live muziek: de meest dramatische momenten worden onderstreept door drie percussionisten. Binnen het keurslijf van deze stilering komt die verre, vreemde wereld van de mythe merkwaardig nabij.

Moeilijker wordt het wanneer op het hoogtepunt van het het drama alle spelers, inclusief muzikanten, uitbarsten in een wilde, woeste dans. Oidipous rolt over de grond, de trommels razen en de koorleider voegt zich driftig heupwiegend in het tumult. Op dat moment schiet de voorstelling uit het lood. Alleen Mamoudou, de Afrikaanse percussionist, die in zijn moedertaal zingt, is in staat de illusie in stand te houden.

Voor de acteurs èn voor het publiek is het daarna moeilijk om terug te keren tot de ernst van het begin. Dat ze dat desondanks lukt en dat ze ook na die eruptie de jeugd meevoeren in dit lyrisch vertelde verhaal, is een prestatie. Die ook te danken is aan de acteurs: Bob Schwarze als Oidipous en vooral Niek van der Horst die met een formidabele mimiek elk van zijn rollen een ander accent geeft.

Het is een eigenzinnige voorstelling waarin Charlotte Riem Vis zich niet plooit naar wat jongeren aan zal spreken. En dat werkt. Zelfs onder de miserabele omstandigheden op een school waar ik de voorstelling zag, en leerkrachten in en uit liepen voor mededelingen aan leerlingen die kennelijk geen half uur kunnen wachten.

Marian Buijs

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden