Klassieke muziek is naar de uithoek van de tv verdreven

Alex Klaasen kan een aardig moppie Messiah zingen. In DWDD gaf de acteur/cabaretier/zanger een proeve van bekwaamheid, vooruitblikkend op de Messiah Masterclass die de EO tegen Kerst uitzendt. Na afloop gaf Matthijs van Nieuwkerk een opmerkelijk compliment: 'Het leek wel of je begréép wat je zong!' Zangcoach Maarten Koningsberger barstte in lachen uit.

Van Nieuwkerk bedoelde ongetwijfeld dat Klaasen zich goed leek in te leven, wat natuurlijk net zo goed vereist is. Maar de verspreking was op een bepaalde manier veelzeggend voor hoe televisie klassieke muziek - buiten de zeldzame nisjes van risicoloze uren van de dag - momenteel behandelt: als iets moeilijks, een kunst zo hoog en ongrijpbaar, dat je die hooguit kunt nadoen of zelfs parodiëren, maar die natuurlijk niet op zichzelf kan staan. Al moeten we DWDD nageven dat het bij tijd en wijle niet terugdeinst voor klassieke muziek, zoals in de hele (en sublieme) aflevering over de Matthäuspassion. Maar het gaat hier om de grote lijnen.

Zoals zo vaak is ook nu weer de BN'er de zalf voor de ziel. Een vet smeerseltje dat het zicht moet vergroten, maar het gehoor verdooft. Geen kunst, maar kunstjes.

Klaasen, Birgit Schuurman en René van Kooten sloegen zich er in de ultrakorte fragmentjes bekwaam doorheen. Hoe cabaretière Tineke Schouten het er vanaf brengt, zullen we moeten afwachten: zij ontbrak in DWDD.

In Maestro (AVROTROS) verkent spreekstalmeester Frits Sissing deze weken vast de schemerzone tussen kunst en kitsch. BN'ers slaan er de maat voor Het Ballet Orkest. De grootste ongelukken zijn al weggelachen, donderdag waren Marlies Dekkers, Carlo Boszhard en Spike ('Onze cowboy op de bok') de laatste kandidaten.

In de publiciteit hadden valse noten geklonken: De Telegraaf had gemeld dat Carlo Boszhard zou winnen met doorgestoken kaart, wat later werd gerectificeerd.

Marlies Dekkers moest zich wagen aan Tijl Uilenspiegel van Richard Strauss. 'Ongelooflijk moeilijk te dirigeren'. De bh-koningin hield de touwtjes in handen.

De stukken overstijgen nooit de anderhalve minuut. Na afloop zei Dekkers braaf: 'Het is zo'n mooi stuk. Dus ik zou zeggen: ga er allemaal naar luisteren.' Zou er iemand gehoor aan geven?

Het is vast educatief bedoeld, en daarmee 'typisch publieke omroep', zullen de omroepbazen tevreden hun piccolo blazen. Maar alle klassieke muziek hebben zij naar de uithoeken van tv verdreven, waar het nooit 'scoort'. En hoe goedbedoeld ook, Maestro leert niets over dirigeren of klassieke muziek. In Maestro is de X- Factor vervangen door de Pipo-factor.

Waarom geen masterclass die écht over muziek gaat? Met professionele muzikanten of zangers en grote meesters? Het heeft ooit bestaan: ik herinner mij uit het verre verleden Daniel Barenboim en Elisabeth Schwarzkopf, met klassen vol veelbelovende leerlingen. Geen BN'ers. Dan valt het doek.

Ook RTL 4 heeft klassieke muziek ontdekt op zondag. Maar in Het orkest van Nederland - op weg naar het Concertgebouw, gepresenteerd door Martijn Krabbé, is een zoveelste remake van Idols. Dat het nu om klassieke muziek draait, is slechts bijzaak.

Er zijn ook hoopgevender geluiden. Paul Witteman gaat een nieuw muziekprogramma presenteren. In Vrij Nederland zei hij: 'Eindelijk kan ik tien minuten klassieke muziek laten zien en horen. Dat is ongekend lang voor televisie! Ik leg dan bijvoorbeeld uit wat de rol van de cello is in Beethovens strijkkwartet 130, en dat Beethoven stokdoof was toen hij het schreef.'

Ongehoord. Hopelijk begrijpt de cellist wat ie speelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden