Klassiek voor bij de burger

Een spannende e-mail, eergisteren in de inbox. Het Haagse festival voor klassieke muziek met de spitsvondige naam Festival Classique laat weten ook volgend jaar weer zogeheten Huismerkconcerten te geven. Nog zo'n vondst: 'huismerk' staat voor 'zelfde inhoud, andere verpakking', net als in de supermarkt, begrijpt u wel?


Het betekent dat u straks in Den Haag als u een pak hondenbrokken koopt in een dierenwinkel kunt worden overvallen door een - spelend! - strijkkwartet. Als u Jip en Janneke-toiletdoekjes zoekt in de Hema, kan vanachter de rookworstenkooi een kamerorkest opduiken met een sonate uit Telemanns Tafelmuziek. Afgelopen zomer speelde voor Festival Classique zelfs orkesten in een McDonald's, tussen de burgerbroodjes. Groot succes, vond de festivaldirectie, dat moet worden uitgebouwd.


De paniek is toegeslagen na Halbe Zijlstra's eerste bezuinigingsronde op cultuur en orkestenbranche. Het klassieke gilde heeft de schouwburg verlaten, en loopt zoekend op straat. Nog een opzienbarend mailtje, ook woensdag in de inbox: 'Het Noord Nederlands Orkest (NNO) trekt 10 duizend bezoekers met de concertserie NNO Plays The Beatles.' Het NNO is tegen heel nieuw repertoire aangelopen, musiceerde al rond Pink Floyd en Queen en speelde - weliswaar deels gratis - in de openlucht, maar toch: voor 10 duizend man! Bijna Ahoy!


De orkesten willen nieuw publiek en dat is natuurlijk volkomen terecht. Ze zijn het zat tegen de vergrijzende concertzaal aan te kijken en zien bij dat publiek, dat onherroepelijk uitsterft, het schip nog eens stranden. Jonge mensen willen ze bespelen. Happy Meal etende kleuters desnoods of snackjeugd, Hemamensen. Want wie weet zitten de concertzalen straks echt altijd vol, met frisse koppies door de grijze golf geweven. En wie weet beseft Zijlstra zich nog eens dat de orkesten midden in de maatschappij staan, met de poten aan de frituur, tussen het volk dat tenslotte de belastingcenten naar de musici moet laten vloeien in de vorm van een liefst royale subsidie.


Zo vonden we vorig jaar dus het Nederlands Kamerorkest in de popzaal Paradiso, niet op het podium maar lekker losjes in de zaal, tussen het publiek. Het Residentie Orkest (RO) speelde in het Haagse Gemeentemuseum voor scholieren. En vorige maand verscheen datzelfde RO in de Alphatent op Lowlands, waar het een zeer geslaagde poging nieuw-publiek-zoeken ondernam door een popmenigte van zeg 7 duizend man plat te spelen met de Negende van Sjostakovitsj. 'Genieten toch?', sprak presentator Tijl Beckand, de nieuwe spreekbuis van het RO, en hij had gelijk.


Dat deze cabaretier, die eerder al concerten van het RO begeleidde, gerust mag worden gezien als populariseringsgoeroe voor het klassieke vak, bleek vorige week bij de AVRO op tv. In het nieuwe programma De Tiende van Tijl probeerde Beckand overtuigend zijn 'kick' van klassiek over te brengen op een studio vol mooie mensen en natuurlijk op de bankzitters thuis. Die moesten tien keer met de ogen knipperen, maar zagen het echt gebeuren: zomaar wat traantjes in het publiek, bij een fragment Requiem van Mozart. Gejoel bij musicalzanger Jamai, die peentjes zwetend Nessun Dorma zong uit Puccini's Turandot.


De filosofie van Beckand: niet te veel uitleggen, lekker laten horen. Kicken dus, en luchtdirigeer de komende weken maar met de presentator mee.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden