Klasse-crèche stuurt moeders terug naar huis

Minister De Geus betaalt niet langer bij aan kinderopvang als werkgevers het ook niet doen. Monique Kremers acht kinderopvang primair een overheidstaak....

Door de recessie brokkelt in Nederland de kinderopvang af. Maar in plaats van de voorzieningen overeind te houden en de emancipatie te bevorderen, helpt minister De Geus eigenhandig met slopen. Vanaf 2007 springt de overheid niet meer bij in de kosten voor kinderopvang als werkgevers dat ook niet doen. Alleen werknemers met zorgzame werkgevers kunnen nog overheidsubsidie krijgen. In de meeste Europese verzorgingsstaten wordt juist door de overheidenorm gei¿nvesteerd in kinderopvang. In Nederland vaart de overheid, zelfs tijdens de recessie, op de goodwill van werkgevers. Moeder bij de theepot doemt weer op. Straks zijn we wéér het achterlijkste land van Europa.

Het ging de goede kant op met Nederland. Werkte midden jaren tachtig nog maar een kwart van de moeders, inmiddels is dat meer dan de helft. Die groei ging samen met een flinke overheidsinvestering in kinderopvang. Het percentage kinderen jonger dan drie jaar in gesubsidieerde voorzieningen steeg van 2 procent toen naar bijna 20 procent nu.

Kinderopvang is in Nederland vreselijk duur. Een gemiddeld gezin met twee jonge kinderen betaalt al snel 350 euro. Dat is ruim twee keer zoveel als in Denemarken of Vlaanderen. Die hoge kosten komen doordat we in Nederland een eigenaardige constructie hebben: de overheid betaalt een deel van de kinderopvang als ook de werkgever en de werknemer bijdragen. Die verhouding is in 1999 zo dat de overheid 29 procent betaalt, ouders 19 en werkgevers 49 procent. Sinds 1990 betalenwerkgevers steeds meer. In geen enkel land hebben werkgevers zo'n verantwoordelijkheid.

Het probleem is dat veel werkgevers ook niet begrijpen waarom zij zouden meebetalen. En geef ze eens ongelijk. Waarom zou een kapsalon, een ICT-bedrijf of een schoonmaakbedrijf verantwoordelijk zijn voor het welzijn en opvoeding van jonge kinderen? Dat is toch een gezamenlijke taak van ouders en overheid? De vrouwenbeweging en alle kinderopvangexperts hebben altijd gewaarschuwd voor de typisch Nederlandse constructie. Zo wordt emancipatie afhankelijk van de conjunctuur.

En inderdaad, in een laagconjunctuur kijken werkgevers weer naar hun core business, en die is niet het regelen van de kinderopvang. Bovendien hoeven zij vrouwen ook niet meer te lokken. Ze zijn hun dure werknemers liever kwijt dan rijk. Maar wat doet de overheid die emancipatie van vrouwen hoog in het vaandel zou moeten hebben staan? Die trekt zich ook terug. De Geus zegt in de Volkskrant dat werkgevers die

niet investeren in kinderopvang zich moeten schamen, en daarom zal hij na 2007 niet meer bijlappen. Maar daar straft hij de werkgevers natuurlijk niet mee, maar de ouders die graag willen werken. Hoogopgeleide vrouwen met goede banen blijven koste wat het kost op de arbeidsmarkt, al moeten ze er geld op toeleggen. Maar de grote groep moeders, met name de alleenstaande, met een gemiddeldeopleiding die zich twijfelend op de arbeidsmarkt waagde, zit met kind en rekenmachine op schoot. Waarom zou je nog tegen de financiële klippen op werken?

Gelukkig heeft de voorzitter van de werkgeversorganisatie in de kinderopvang op het NOS Journaal al uitgelegd hoe alles goedkoper kan. Aan de kwaliteitsnormen kan best wat getornd worden, zegt de MO-groep, zoals deze marktlieden heten. Gewoon wat meer kinderen in een groep en minder opgeleide leidsters. Die kinderdagverblijven krijgen dan maar één ster. En daarnaast krijgen wegoede kinderdagverblijven met twee of drie sterren.

Blijkbaar ziet de MO-groep kinderopvang als een luxegoed en niet als een belangrijke basis voor de huidige en toekomstige samenleving. Minder kapitaalkrachtige ouders kunnen daarom best hun kind brengen naar ondermaatse voorzieningen. En dat terwijl juist die kinderen zeker zulke goede zorg nodig hebben als iedereen.

Blijkbaar hoeven niet alle kinderen goede zorg, alleen degene wiens ouders het kunnen betalen. Dat is de mentaliteit van de minister en van kinderopvangbazen. Zo krijgen we echt 'klasse kinderopvang'. En blijkbaar gaat het er niet meer om hoe we iedereen, ook moeders, kunnen laten deelnemen aan betaalde arbeid. In de jaren negentig werd kinderopvang door de overheid gesubsidieerd omdat de WRR constateerde dat onze verzorgingsstaat ten onder ging aan onbenut arbeidspotentieel. Nu moeten ze weer naar huis om de verzorgingsstaat te redden. Blijkbaar is De Geus vergeten dat hij ook minister van sociale zekerheid is. Beste moeders: als uw kinderopvang onbetaalbaar is geworden, meldt u aan bij De Geus voor een werkloosheidsuitkering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.