REPORTAGEZEELAND

Klapdag in Vlissingen: ‘Deze haven is zo lek als een mandje’

Een agent onderzoekt een locker bij een bedrijf in de haven. De haven van Vlissingen wordt sinds drie jaar overspoeld met cocaïne. Met hulp van binnenuit, lijkt het.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

De haven van Vlissingen wordt sinds drie jaar overspoeld met cocaïne. Met hulp van binnenuit, zo lijkt het. Woensdag deed de politie een grote inval. ‘Dit is nog maar het begin.’ 

‘Jongens, nog even het noodplan. Laat ik het netjes zeggen: havenarbeiders reageren soms primair. Wees daar alert op. Als het echt vervelend wordt, gaan we weg. We gaan niet met z’n vijven tegen veertig arbeiders moeilijk doen.’

Precies om vier uur in de nacht ‘brieft’ zoekploegcoördinator Sven Roozendaal zijn mensen. Vandaag volgt de ‘klapdag’ in vier rechercheonderzoeken naar cocaïnelekken in de Vlissingse haven. Hier, op de tweede verdieping van het districtskantoor in Bergen op Zoom, wordt alle politieportofoonverkeer gecoördineerd. Zo meteen, voor zonsopkomst, zal algemeen commandant Ralph Nagelkerke vierhonderd politiemensen aansturen: zeventien arrestatieteams, dertig zoekploegen, veertig forensisch en digitaal rechercheurs, drie observatieteams, twee specialisten met grondradar en röntgenapparatuur, vijf hondengeleiders met elk twee speurhonden, en de ‘Zulu’ – een politiehelikopter. Het doel: tien verdachten op exact hetzelfde moment van hun bed lichten. Vervolgens worden in Zeeland, Brabant, Limburg en Rotterdam 32 woningen, bedrijven en loodsen doorzocht waaraan de verdachten zijn gelieerd.

‘Dit drugsonderzoek gaat niet om kilo’s of knaken’, zegt teamchef Tim de Kraker, ‘maar om informatie. Naast die negen aanhoudingen hebben we nog tien à vijftien verdachten op het oog tegen wie we meer bewijs moeten verzamelen. We willen de criminele samenwerkingsverbanden achter de drugshandel in de haven blootleggen’.

De klapdag is onderdeel van een groot onderzoek dat de Volkskrant langere tijd blijft volgen, naar criminele netwerken die cocaïnelijnen beheren tussen Zuid-Amerika en de haven van Vlissingen. Het draagt de naam Portunus, de Romeinse god van de haven. De recherche heeft al geruime tijd havenarbeiders op het oog die het laden en lossen van partijen drugs faciliteren. ‘Dit is nog maar het begin’, zegt hoofd van de Dienst Regionale Recherche Rienk de Groot. ‘Er zit nog veel meer aan te komen.’

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Cocavelden

Sinds drie jaar wordt Vlissingen ‘overspoeld’ met cocaïne. Dat heeft volgens De Groot twee oorzaken: het verbod op bestrijdingsmiddelen waarmee de Amerikaanse DEA – de Drug Enforcement Administration – met vliegtuigjes jarenlang de cocavelden in Zuid-Amerika vernietigde, en daarnaast het vredesverdrag met guerrillabeweging Farc in Colombia, waardoor ‘de Farc uiteenviel in splintermilities die nu de cocaïnehandel aanjagen’.

Was de cocaïnevondst in de Vlissingse haven in 2017 nog ‘maar’ 91 kilo, dat vertwintigvoudigde in 2018 naar 2.111 kilo, en verdubbelde vervolgens nog eens naar 4.206 kilo vorig jaar. Cocaïnehandel, zo benadrukt de districtsrecherchechef, ‘gaat per definitie gepaard ‘met extreem, excessief geweld zoals liquidaties, met witwassen en met corruptie’.

Als alle arrestatieteams kort na vier uur uit Bergen op Zoom zijn vertrokken, rijdt de zoekploeg van Sven Roozendaal in verschillende dienstauto’s naar de Vlissingse haven, waar de vijf rechercheurs met een gerechtelijk doorzoekingsbevel de personeelskluizen moeten ‘leegtrekken’ van de havenoverslagbedrijven Supermaritime en Kloosterboer. Het is nog donker als om half zes de regen op het asfalt klettert en blijkt dat er geen nachtportier aanwezig is. ‘We gaan de deur niet inrammen’, zegt Roozendaal tegen zijn team. ‘We veroorzaken zo min mogelijk schade.’ Hij belt de directeur van Supermaritime, maar ‘die slaapt nog’.

Een agent pleegt overleg tijdens de inval. ‘Dit drugsonderzoek gaat niet om kilo’s of knaken’, zegt teamchef Tim de Kraker, ‘maar om informatie’.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

112

Na een poos wachten in de dienstauto’s laat een terreinbeveiliger het rechercheteam binnen in de kleine portiersloge bij de slagboom, waar het warm en droog is. Na opnieuw lang wachten, het vergeefs forceren van een tussendeur met twee schroevendraaiers en met politiehumor – ‘Sven, hier hangt een nummer dat je ook kunt bellen.’ ‘Welk nummer?’ ‘112’ – komt een verbaasde medewerker naar binnen.

‘Wij hebben opdracht de lockers van het personeel te doorzoeken’, legt Roozendaal uit.

‘Drugs zeker?’, reageert de medewerker meteen, en hij neemt het rechercheteam mee naar een loods op het terrein.

In de grotendeels lege opslaghal met enkele heftrucks en wat dozen op pallets staan elf houten lockers tegen de zijwand. In zwarte inkt staan daarop de namen geschreven van de kastgebruikers, en termen als ‘Stagekast, ‘Valbeveiliging Hier’ en ‘Kettingzagen’.

Zoekploegcoördinator Roozendaal belt de algemeen commandant: ‘Ralph, we zijn binnen.’ ‘Joe’, antwoordt Ralph Nagelkerke, die de rechter-commissaris toestemming gaat vragen voor het openen van de kasten van het havenpersoneel.

Intussen komt informatie over de portofoons: verspreid over heel zuid-Nederland zijn vrij moeiteloos negen aanhoudingen verricht. De tiende verdachte was niet thuis. ‘We gaan onderzoeken waar hij is, en hopen dat hij zichzelf alsnog meldt’, zegt Roozendaal. ‘En anders krijgt hij de status ‘voortvluchtig’.’ Van een collega-teamleider ontvangt hij een foto van een grote vangst die zojuist op een andere locatie is gedaan: op een tafel in een loods liggen stapels gebundelde geldbiljetten.

‘Wat is hier aan de hand?’, vraagt een tweede werknemer van Supermaritime die de loods van het overslagbedrijf binnenwandelt. Hij loopt naar de kastdeur waarop ‘Chris’ staat geschreven om zijn beschermende werkkleding aan te trekken. ‘Ho wacht’, haast een rechercheur met opgeheven armen. Opnieuw legt Roozendaal uit wat zijn zoekteam hier komt doen. ‘Verbaast me niks’, antwoordt Chris, terwijl rechercheurs met mondkappen en rubberen handschoenen de inhoud van zijn locker minutieus doorzoeken. ‘Ik sta niet voor iedereen in die hier werkt in. Deze haven is zo lek als een mandje.’

Een agent wrikt een lockerdeur open.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

‘Doe het niet’

Wie in de haven werkt, verdient niet veel, maar is goud waard voor criminelen, legt Chris uit. ‘We weten het allemaal. Iedereen hier kent de verhalen. We zeggen allemaal: doe het niet. Want als je ze één vinger geeft, ben je alles kwijt.’

Havenarbeiders die zich laten betalen voor hulp bij het ophalen van drugspakketten uit scheepsladingen kunnen niet meer terug, bevestigt districtsrecherchehoofd Rienk de Groot. ‘Je moet niet denken dat je een tweede keer nee kunt zeggen. De eerste keer word je gevraagd, de tweede keer gedwongen. Geweld is een doodnormaal communicatiemiddel in de criminele wereld. En als zij je niet pakken, doen wij het.’

Buiten wordt het langzaam licht. Op enkele onduidelijke A4'tjes na met handgeschreven containernummers erop wordt in de personeelslockers niets interessants gevonden. Wel is duidelijk dat vandaag niet iedereen hier op zijn werk verschijnt. ‘Ik heb gisteren mijn busje uitgeleend aan een uitzendkracht’, roept een Supermaritime-manager bij de slagboom door het open autoraam van Sven Roozendaal. ‘Die staat nu met z’n bek op arrestatiefoto’s op Twitter. Lekker dan.’

‘Bel ons als je iets niet vertrouwt’, roept Roozendaaal terug.

Een doos met spullen gaat mee terug naar de auto.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Een half miljoen in contanten

In de loop van de ochtend komen in Bergen op Zoom alle vierhonderd agenten van heinde en verre weer terug naar het districtsbureau. Medewerkers van het Openbaar Ministerie inventariseren en registreren er de hele middag de vangst van de dag: negen verdachten, vier vuurwapens, twee motoren, twee boten, talloze computergegevensdragers en een geldbedrag van minimaal een half miljoen in contanten. ‘Dit is een voorlopige inventarisatie’, zegt politiewoordvoerder Willem-Jan Uytdehage, ‘er is zo verschrikkelijk veel in beslag genomen, dat we de komende dagen hier nog zoet mee zijn. Dat geldbedrag wordt nog minstens het dubbele, vermoed ik.’

Sven Roozendaal bedankt zijn ploeg – iedereen gaat ‘op rust’.

Verdachte tien krijgt de status van ‘voortvluchtig’.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden