Klant kan kiezen voor stroomuitval

Nederlandse consumenten en bedrijven kunnen zich in de toekomst op piekmomenten laten afsluiten van het elektriciteitsnet. Zo kunnen ze gebruikskosten in de hand houden als centrales de vraag naar stroom niet aankunnen....

De mogelijkheid tot tijdelijke afsluiting wordt vastgelegd in de wetgeving rondom de liberalisering van de elektriciteitssector. Uit onderzoek aan de Amerikaanse universiteit van Arizona naar de gevolgen van liberalisering van de elektriciteitssector blijkt dat consumenten ook daadwerkelijk kiezen voor die optie. Minister Jorritsma (Economische Zaken) verdedigt vandaag in de Tweede Kamer haar liberaliseringsplannen.

Amerikaanse onderzoekers blijken in een laboratorium al vijftien jaar de effecten te simuleren van een vrije stroommarkt, zoals Nederland nastreeft. Achter een computer moesten proefpersonen anoniem stroom verhandelen. De simulaties geven eenduidige resultaten. Tijdens rustige uren ('s zomers en 's nachts) dalen de prijzen. In winterse piekuren stijgen overdag de prijzen. Met lange termijncontracten kunnen gebruikers dergelijke prijsschommelingen afdekken.

Ook kunnen gebruikers kiezen om bij drukte tijdelijk geen stroom af te nemen. Ze krijgen dan een flinke korting. Vooral grote bedrijven zullen zich uit vrije wil tijdelijk laten afsluiten van het stroomnet, stellen de onderzoekers. Consumenten kiezen naar verwachting voor constante levering.

In Nederland komt ook keuzevrijheid, bevestigt beleidsonderzoeker M. Scheepers van Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN). 'Vooral bedrijven die zelf al decentraal hun stroom opwekken, zullen ervoor kiezen zich tijdens piekuren te laten afsluiten.'

Na installatie van een nieuwe meterkast met afschakelfunctie kunnen ook consumenten vrijwillig zonder stroom zitten. Wellicht een optie als burgers in de toekomst met een minicentrale thuis stroom kunnen opwekken, stelt Scheepers. Tot die tijd zullen consumenten er voor waken zonder stroom te zitten. 'Bij hoge benzineprijzen laten burgers hun auto ook niet staan. Wie niet zonder koelkast en tv kan, zal ongeacht de prijs stroom blijven afnemen.'

Uitgangspunt bij het Amerikaanse onderzoek is dat de vraag en aanbod in evenwicht is. Nederland kent weliswaar nog een (aanbod)overschot van productiecapaciteit. Er zijn meer stroomcentrales dan strikt noodzakelijk. Maar in een vrije markt zal dit overschot verdwijnen, bijvoorbeeld door sluiting van centrales. De geprivatiseerde stroomproducent Edon heeft onlangs al twee kleine centrales in de mottenballen gezet. Onderzoeksinstituut ECN voorspelt dat Nederland eerder zijn huidige stroomoverschot zal exporteren.

Belangenorganisaties als de Consumentenbond, LTO-Nederland en MKB Nederland vrezen dat onder de huidige voorstellen de prijzen niet dalen en de service verslechtert. Zij vroegen dinsdag om extra beschermende maatregelen. Ze pleiten voor een kwaliteitscode, meer inspraak voor eindgebruikers en een actievere rol van waakhond DTe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.