Klager over VU-econome vervolgd wegens laster

Justitie wil de anonieme klager bij de Vrije Universiteit vervolgen die econome Karima Kourtit beschuldigde van wetenschappelijk wangedrag. De klager zou haar carrière hebben beschadigd met smaad en laster, stelt het Openbaar Ministerie (OM).

Portret van de Nederlandse econome Karima Kourtit Beeld Julius Schrank

De rechter oordeelde eerder deze maand al dat de Vrije Universiteit (VU) als werkgever is tekortgeschoten tegenover oud-medewerkster Kourtit. De universiteit moet Kourtit, die inmiddels aan een universiteit in Stockholm werkt, een schadevergoeding van 7.500 euro betalen.

De VU had volgens de rechter geen anonieme melding over wetenschappelijke integriteit in behandeling mogen nemen zonder naar de motieven van de melder te kijken. Ook had de VU de naam van Kourtit, wier promotie na de klacht werd afgelast, niet naar buiten mogen brengen.

Het OM denkt voldoende aanwijzingen te hebben om de anonieme klager te achterhalen. Kourtit heeft haar vermoedens gedeeld en via diverse mails van de anonieme klager zijn twee ip-adressen achterhaald, waarvan er een waarschijnlijk naar de VU zelf leidt.

Nachtmerrie

De klager richtte zijn pijlen overigens niet alleen op Kourtit maar vooral ook op VU-hoogleraar Peter Nijkamp, haar leermeester en begeleider. Kourtit en haar promotor werden het symbool voor alles wat er mis zou zijn in de moderne wetenschap: onderzoekers die hun eigen en andermans werk recyclen zonder duidelijke bronvermelding, om zo weer te scoren met een nieuwe studie in een wetenschappelijk tijdschrift. Dat beeld is nu aan het kantelen.

Inmiddels hebben zowel de rechter, het College voor de Rechten van de Mens en de academische scheidsrechter LOWI zware kritiek geuit op de werkwijze van de VU. De zaak-Kourtit is daarmee juist een illustratie geworden van de reputatieschade die anonieme klachten kunnen aanrichten en de onmacht om je ertegen te verdedigen.

'Het was voor mij een nachtmerrie die bijna drie jaar duurde', zegt Kourtit nu, tijdens een bezoek aan Nederland. 'Ik ben tot in Zweden en Polen achtervolgd door de lastercampagne van de anonieme klager. Het is echt een vendetta.'

Interview Karima Kourtit

De anonieme beschuldiging van plagiaat zette het leven van Karima Kourtit op de kop. Lees hier het interview met de VU-econome.

De ruimtelijk econome zegt zich gesterkt te voelen door het oordeel van de rechter en het strafrechtelijk onderzoek naar de anonieme klager. 'Maar ik vraag me wel af wat voor sancties er zullen volgen tegen de betrokken medewerkers van de VU en de anonieme klager.'

In een reactie laat een woordvoerder van de VU weten dat de universiteit haar beleid naar aanleiding van de zaak heeft aangepast. Voortaan worden anonieme klachten alleen behandeld als de identiteit van de klager bekend is bij de vertrouwenspersoon. Wel is het universiteitsbestuur nog altijd van mening dat de klachten destijds 'zodanig concreet en gedetailleerd waren dat ze moeilijk terzijde konden worden gelegd'.

De VU had achteraf gezien 'terughoudender' moeten zijn 'in de berichtgeving omtrent het uitstel van de promotie', aldus de woordvoerder. Dat de naam van Kourtit naar buiten werd gebracht door de universiteit was het gevolg van 'proactief handelen' uit vrees voor media-aandacht. 'De kantonrechter vindt dat we dat in neutralere bewoordingen hadden moeten doen. Dat oordeel accepteren we.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden