Klaas de Vries boeit het meest in exaltatie en vocale intimiteit

Het gebeurt niet vaak dat een groot Nederlands werk een paar jaar na de eerste uitvoering hernomen wordt. Misschien ten onrechte, want de Grote Zaal van het Concertgebouw was maandag bijna uitverkocht voor de reprise door het Asko-Schönberg Ensemble van A King, Riding van componist Klaas de Vries....

Dit 'scenisch oratorium' ging in 1996 in première, eerst in Brussel, toen in theater Carré tijdens het Holland Festival. Het is een opera-achtig werk op een libretto van de componist, gebaseerd op de roman The Waves van Virginia Woolf en gedichten van Fernando Pessoa. De Vries heeft het mysterieuze, ongrijpbare karakter van de teksten recht gedaan door gedeelten eruit te verweven tot een geheel waarin suggesties en verwijzingen de voorkeur krijgen boven een duidelijke verhaallijn en dramatische actie.

De zeven personages worden elk weergegeven door een zanger én een instrumentalist, behalve de afwezige 'Percival' (alleen trompet). Deze Percival was blijkbaar niet de eerste de beste: de zes anderen hebben het voortdurend over hem. Samen vormen zij één geheel van stemmen, gedachten en karaktertrekken, als één complex personage.

In het eerste gedeelte van A King, Riding bevinden de solisten zich in groepjes van twee op de balkons, in een halve cirkel rond het publiek. In combinatie met elektronisch bewerkte klanken uit rondom opgehangen luidsprekers (live aangestuurd door Paul Jeukendrup) levert dit een prachtige ruimtelijke ervaring op.

Afgezien van een balansprobleem in de voller georkestreerde passages van het tweede gedeelte, waarin de zangers op het podium staan, leveren solisten en orkest fantastische prestaties.

Voor deze concertante uitvoering van zijn scènisch oratorium had De Vries het stuk met een half uur ingekort. Toch bleven er nog enkele langdradige momenten.

Juist in de extremen was De Vries op zijn boeiendst: de exaltatie, de snoeiharde uitbarstingen, maar ook de intieme vocale intermezzi en de uiterst trage, verstilde opening - in die betoverende tijdloosheid zouden de uren omgevlogen zijn. Het probleem van het werk zit in de vaagheid van het libretto, waar de muziek te vaak in meegezogen wordt. Het publiek had er nog steeds moeite mee, getuige het aantal knikkebollers en de haast waarmee velen zich na afloop uit de voeten maakten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.