Kitty Janssen (1930-2012)

'Mijn moeder ging mee naar de auditie en zei tegen de commissie: Wij weten niet wat we met haar aan moeten, misschien kunt u iets met haar.' Dat zei Kitty Janssen in een van haar laatste interviews. De commissie van de toneelschool nam haar aan; het was 1948 en drie jaar later debuteerde de actrice bij de Nederlandse Comedie. Ruim vijftig jaar lang zou ze daarna toneelspelen, in het theater, in de film, en heel veel op televisie.


Kitty Janssen, die deze week op 82-jarige leeftijd aan de gevolgen van een longontsteking overleed, leefde in en voor het theater. Het kind waarmee niemand raad wist, heeft al die tijd een zekere opgewekte recalcitrantie behouden. Het kwam haar goed van pas in de vele komische rollen waarin ze uitblonk. Dat die lach aan haar kont hing, zoals dat in haar vak heet, bleek haar belangrijkste stijlkenmerk. Een top-comédienne, die bij de Nederlandse Comedie zeventien jaar lang in veel stukken te zien was. Speelde ze daar eens een serieuze rol, zoals in een rei van Vondel, dan moest het publiek zelfs daar om lachen.


Na haar succesvolle periode bij het Amsterdamse gezelschap vertrok ze in 1968 naar Globe, waar haar repertoire breder werd. Ze was daar te zien in stukken van Tsjechov, Hugo Claus en Huygens. In 1972 stopte ze bij het gesubsidieerde toneel en richtte met haar man, acteur André van den Heuvel, een eigen theaterbedrijf op, Katrijn Producties. Aanleiding: haar opzienbarende rol in Who's afraid of Virginia Woolf?. Daarmee verraste ze vriend en vijand zo, dat ze vanaf dat moment vooral haar eigen gang wilde gaan. In de stukken die ze daarna speelde, veelal met Van den Heuvel, wisselde ze het betere blijspel af met serieus repertoire van onder meer Arthur Miller en Edward Albee.


'Je wordt spek en bonen', zei ze in 1992 in een interview waarin het vooral ging over de nadagen van haar carrière. Er waren nauwelijks nog rollen voor een actrice van zekere leeftijd. Maar verbitterd was ze daar niet over. Met blijmoedigheid en een beetje (zelf)spot ging ze het leven te lijf. Ze speelde nog wel in tv-series, waaronder Bij nader inzien, De Weg en M'n dochter en ik. En bij het Noord Nederlands Toneel kon ze nog laten zien hoe veelzijdig haar acteertalent was. In zware stukken van Norén (Een onderwereldseglimlach) en Bernhard (Am Ziel) excelleerde ze met een mengeling van zwarte humor en lichte tragedie. Het maakte haar carrière, en haar leven, compleet.


Hein Janssen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden