Kissinger had voor China helemaal geen geheimen

Henry Kissinger heeft in de jaren zeventig, als nationale veiligheidsadviseur en minister van Buitenlandse Zaken, Amerikaanse informatie over het wapenprogramma van de Sovjet-Unie aangeboden aan China....

AP, AFP

WASHINGTON

Kissinger besprak in Peking, in de Grote Hal van het Volk, met Zhou Enlai de houding van de Russen. 'Ze willen dat wij instemmen met de wenselijkheid om China's nucleaire capaciteit te vernietigen', waarschuwde hij. Het was echter in het belang van Washington om een Sovjet-aanval op China te voorkomen, zei Kissinger.

Transcripten van de geheime besprekingen werden dit weekend openbaar. Het National Security Archive, een onderzoeksinstelling van de George Washington universiteit, kreeg de documenten in handen met een beroep op de wet op de vrijheid van informatie. De documenten zullen deze maand in een boek verschijnen: The Kissinger Transcripts.

De stukken laten zien dat Kissinger, die diende onder de presidenten Nixon en Ford, veel verder ging in zijn toenadering tot het bewind in China dan tot nu toe officieel werd toegegeven. Kissinger had al in 1971 informatie aangeboden aan China via de Chinese ambassadeur bij de Verenigde Naties in New York. Het geheime bezoek van Kissinger aan Peking in 1971, gevolgd door het spectaculaire staatsbezoek van Nixon in 1972, waren hoogtepunten in het beleid van 'triangulaire diplomatie' om China en de Sovjet-Unie, rivalen om het leiderschap in de communistische wereld, tegen elkaar uit te spelen. Terwijl Kissinger zijn aanbod aan de Chinezen deed, voerde Washington een beleid van detente met de Sovjet-leider Leonid Brezjnev.

'We hebben geen geheimen met u over de Sovjet-Unie', zei Kissinger tegen de Chinese leider Mao Zedong in november 1973. Er is niets dat wij met de Sovjet-Unie doen dat u niet mag weten.' Hij bezwoer Mao dat de Verenigde Staten China nooit zouden aanvallen noch zouden meewerken aan een aanval tegen China.

Bij Zhou Enlai wees Kissinger op het uitstekende informatienetwerk waarover Washington beschikte, vooral satellieten. Met die informatie zou China zijn raketten strategisch kunnen opstellen en snel reageren op een eventuele Sovjet-aanval, zei Kissinger. Hij bood technische hulp aan bij de bouw van radars, 'maar u moet ze zelf bouwen'. Tegenover Moskou ontkende Kissinger dat hij over enige samenwerking sprak met de Chinezen.

In juli 1973 lichtte Kissinger de Chinese ambassadeur bij de VN echter in over de gesprekken tussen Nixon en Brezjnev enige dagen eerder in Moskou. Hij vertelde dat Brezjnev had gezegd het onaanvaardbaar te vinden 'als de nucleaire capaciteit van China in vijftien jaar tijd gelijk zou zijn aan die van de Sovjet-Unie nu'.

Nixon was uit op erkenning van de Volksrepubliek China, maar dat gebeurde pas in 1979 onder president Jimmy Carter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden