Kirgizië krijgt hulp Rusland en VS

De Verenigde Staten en Rusland hebben de tijdelijke regering in Kirgizië woensdag hulp toegezegd, daarmee de druk vergrotend op de verjaagde president Bakijev om zijn ambt op te geven.

De Russische president Medvedev onderstreepte het belang hiervan met de waarschuwing dat het land aan de rand van een burgeroorlog staat.

In Moskou kondigde premier Poetin aan dat Kirgizië voorlopig kan rekenen op 50 miljoen dollar steun, deels in de vorm van een lening onder gunstige voorwaarden. ‘De tijdelijke regering zegt dat de staatskoffers leeg zijn en dat de oude leiders alles gestolen hebben’, aldus Poetin. ‘Wij moeten onze vrienden helpen.’

Een lid van de tijdelijke regering zei dit weekend tegen CNN dat er nog maar 16 miljoen euro in de staatskas zit en dat de rest het land is uitgesluisd. Later verklaarde de leider van de zelfverklaarde ‘volksregering’ Roza Otoenbajeva dat er wel ‘iets meer’ geld over is, maar niet veel.

Poetin zei dat de eerste hulp vooral bedoeld is om de oogst te kunnen binnenhalen. Met dat doel zal Rusland ook brandstof leveren. Meer hulp kan volgen, aldus Poetin. Kirgizië heeft Rusland vorige week om 150 miljoen dollar steun gevraagd.

Vanuit Washington waarschuwde president Medvedev voor de gevolgen van een blijvende patstelling tussen de nieuwe bewindhebbers en de gevluchte president, die zich in zijn zuidelijke woonplaats heeft verschanst. ‘Voor zover ik heb begrepen, staat Kirgizië aan de rand van een burgeroorlog’ en kan het ‘een tweede Afghanistan worden’ dat ‘terroristen en allerhande extremisten aantrekt’.

Behalve de spanningen tussen noordelijke en zuidelijke clans, woont er in het zuiden ook een grote Oezbeekse minderheid die er circa 40 procent van de bevolking uitmaakt. Begin jaren negentig vielen er driehonderd doden toen Oezbeken uit de Ferghana-vallei voor een autonome status vochten in de toenmalige Sovjetrepubliek Kirgizië.

Behalve Rusland boden gisteren ook de VS, die net als de Russen een luchtmachtbasis in Kirgizië hebben, steun aan. Robert Blake, een hoge afgezant van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Clinton, sprak met Otoenbajeva in Bisjkek.

‘Ik ben optimistisch over de maatregelen die de tijdelijke regering al aan het nemen is’, zei Blake, ‘en de VS zijn bereid te helpen’. Volgens Otoenbajeva was het lot van de logistieke basis die ondersteuning biedt aan de operaties in Afghanistan, niet ter sprake gekomen. Blake ontkende tijdens een persconferentie dat de VS de afgelopen jaren de oppositie genegeerd hadden om Bakijev niet voor het hoofd te stoten.

Vanuit zijn zuidelijke woonstede verklaarde de president ‘dat hij zich niet vastgrijpt’ aan zijn stoel en bereid is tot een gesprek. Volgens Otoenbajeva worden zijn opties echter steeds beperkter: ‘Als we hem te pakken krijgen, moet hij terechtstaan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.