Kip smaakt nergens zoals thuis, in Tanzania

Nee, dan Noord-Korea. Als je daar als zwarte Afrikaan nog maar naar de rand van je tafelblad staarde, stond er al iemand van de veiligheidsdienst naast je....

Kees Broere

De Zambiaanse militair vertelt het zowel lachend als hoofdschuddend. Zo'n dertig jaar werkt hij nu voor de strijdkrachten van zijn land; hij heeft heel wat vreemde vogels zijn pad zien kruisen. Want natuurlijk sloeg hij ook zelf zijn vleugels uit: in eigen land viel niets te vechten.

Aan de andere kant van de tafel knikt zijn collega uit Tanzania hem begrijpend toe. 'Zoals de uitdrukking luidt: ga reizen en zie de wereld.' Wel, ook hij zag de wereld, zelfs die van Noord-Korea. Tanzania beleefde, net als Zambia onder Kaunda, zijn pseudo-socialistische tijd onder president Nyerere. Met opleidingen in het Oostblok en nog veel verder.

Dat was toen. Nu de wereld een door de Verenigde Staten geregeerd dorp aan het worden is, komen Afrikaanse soldaten overal. De Tanzaniaan kan smakelijk vertellen over Canada, Groot-Brittannië en - Scheisse! - het nu verenigde Duitsland. Nu zijn zij beiden terug in Afrika, maar nog steeds niet thuis.

Hun nieuwste klus bracht hen naar de grens tussen Ethiopië en Eritrea, als waarnemers voor Unmee, de vredesmacht van de VN. Dachten ze alles gezien te hebben, komen ze hier terecht. De mensen spreken er niet eens Engels! En wat misschien nog veel erger is: ze weten niet hoe ze een goede maaltijd moeten bereiden.

'Zeg me wat je eet, en ik zeg je wie je bent.' Voor een Afrikaan gaat die uitspraak zeker op. De Zambiaan en de Tanzaniaan kunnen er samen uren over praten. Over maïspap, rijst, of desnoods zoete aardappelen. Ze zijn het ook roerend met elkaar eens dat het eten hier in de Hoorn van Afrika veel te wensen overlaat.

En dus zijn ze zelf de keuken ingegaan van het hotel in het Ethiopische plaatsje Adigrat, waar zij tijdelijk verblijven. De kok is een beste jongen, menen zij, maar hij heeft nog veel te leren. De twee militairen zullen wellicht een jaar of langer hier geplaatst zijn. Dan moet de maag ook naar behoren gevuld worden.

De Tanzaniaan heeft voor deze avond het culinair initiatief genomen. Kip zullen ze eten! - en dan niet zomaar kip, nee, gekookte kip, zoals hij die zich herinnert van zijn geboortedorp in het noorden van zijn land. De Zambiaan, zelf uiteraard ook dol op kip, kan zijn vingers er bij voorbaat bij aflikken.

Zolang de kip nog niet op tafel staat, spreken zij over kip. Het meest veelzijdige stukje vlees? Dat kun je wel stellen. Talloze manieren om het gevogelte zo smakelijk mogelijk op te dienen, passeren de revue. Maar opnieuw zijn zij het over één ding helemaal eens: de kip wordt nergens in die grote wereld zó bereid als thuis.

En thuis heet vanavond gekookte kip. Na drie biertjes begint de maag toch werkelijk te rommelen. Maar daar verschijnt dan eindelijk de kok. In zijn handen, als betrof het een offerande, draagt hij de schotel der waarheid, de graal van de enig echte keuken.

Het gerecht ziet er uit als soep. De kok begint ook met het uitscheppen van het vocht over de diepe borden. De twee doorgewinterde militairen kijken halsreikend uit over de rand van de schaal: daar ligt-ie, de poten in overgave omhoog, het bleke vlees roerloos in afwachting van twee hongerige monden.

Nu wordt het spannend: de eerste hap. De Tanzaniaan is zich ervan bewust dat niet alleen zijn persoonlijke eer, maar die van zijn dorp, zijn volk, ja heel zijn land afhangt van de reactie van de Zambiaanse collega. Die geeft nog even geen kik. De Tanzaniaan proeft nu zelf. Als hij opkijkt van zijn bord, ontmoeten vier sombere ogen elkaar boven de tafel.

Mislukt. Fout. Zij moest heel anders smaken! Uren heeft de Tanzaniaan in de keuken doorgebracht, zorgvuldig aanwijzingen gevend, zachtmoedig maar helder uiteenzettend wat de bedoeling was. En dan is dit het resultaat. Hij kijkt alsof hij in staat is de insignes van zijn uniform te rukken en te deserteren.

Gelukkig voor hem is het hart van zijn Zambiaanse collega even groot als zijn maag. De kip moge smakeloos zijn, zij valt altijd nog in woorden te fileren. De borden worden opzij geschoven, maar het gesprek gaat nog steeds over kip. Zeg nou eerlijk, het blijft een ingrediënt waarmee prachtige dingen zijn te doen. Waar je ook bent. Zoals zij het in het Engels kunnen zeggen: it all boils down to a chicken.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden