Reportage

'Kingmaker' Brunswijk maakt de dienst uit in Suriname

Vandaag zal blijken wie de Surinaamse verkiezingen heeft gewonnen: Desi Bouterse of oppositieleider Santokhi. Maar oud-commando Ronnie Brunswijk bepaalt wie president wordt.

ABOP-leider Ronnie Brunswijk wordt ontvangen in het Surinaamse district Brokopondo.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

De 'Koning van Marowijne' stapt uit zijn glimmende terreinwagen en hangt meteen de diplomaat uit. 'We hopen dat de ABOP nu een belangrijke rol zal spelen', zegt Ronnie Brunswijk (55), de Surinaamse guerrillaleider die een succesvol politicus werd. Maar zodra de uitspraak van een oppositieleider ter sprake komt dat 'Bravo' een 'verrader' is, omdat hij al vijf jaar samenwerkt met aartsvijand Desi Bouterse, haalt hij uit. Vlijmscherp: 'Zij zullen deze verrader straks nog hard nodig hebben.'

Wat gaat goud-en houthandelaar, parlementariër en voetbalvoorzitter Brunswijk doen nu Suriname gestemd heeft? Wie als president wil worden gekozen in het parlement, waar een tweederde meerderheid nodig is, kan niet om de zetels heen van kingmaker Ronnie. Verbindt hij zich opnieuw, net als in 2010, aan Desi Bouterse, de oud-bevelhebber wiens lijfwacht hij ooit was?

Toen maakte 'Bravo', zijn geuzennaam uit de jaren tachtig, met zijn drie zetels mede het Bouterse-presidentschap mogelijk. Of keert hij weer terug naar het blok van traditionele partijen, V7, dat tot 2010 vijftien jaar lang de dienst uitmaakte in Suriname? Die wippositie tekent hoe belangrijk Brunswijk en zijn marrons, de bewoners van het binnenland, zijn geworden in de politiek.

'Bravo' is al lang niet meer de bankrover en junglecommando van weleer. Vorige maand slaagde de miljonair voor zijn hbo-opleiding bedrijfsadministratie. Anno 2015 is hij een drukbezet man die constant in de weer is om zijn politieke en zakelijke belangen veilig te stellen. Wie een gele stoet door Paramaribo ziet rijden, weet dat Ronnie weer in de stad is. 'Bravo' is nauwelijks geland op vliegveld Zorg en Hoop bij Paramaribo, of hij haast zich alweer naar Radio Koyeba voor een interview. De band met de achterban, in het bijzonder in het oostelijke district Marowijne waar Brunswijk heer en meester is, mag immers nooit verwaarloosd worden.

Marronkinderen lopen langs de gele loper die is uit gelegd voor Ronnie Brunswijk, lijsttrekker van de ABOP.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

'Dictator Bouta'

Brunswijk maakt ook volledig de dienst uit in zijn Algemene Bevrijdings- en Ontwikkelings Partij (ABOP). Vicepresident Robert Ameerali en de Deken van de Orde van Advocaten Harish Monorath mogen zich bij hem hebben aangesloten, maar Brunswijk is de ABOP. Alleen wordt er nu gemord in de partij. Er is grote weerzin in de ABOP tegen een nieuwe samenwerking met Bouterse en 'Bravo' kan dat niet negeren. Op de laatste campagnebijeenkomst, in zijn stadion in Moengo, werd 'dictator Bouta' de huid volgescholden door aanhangers.

Zodra Brunswijk in de Koyeba-studio is gedoken, steekt zijn kader de kritiek niet onder stoelen of banken. De NDP bepaalt alles in de coalitie, Bouterse neemt eenzijdige besluiten en ABOP-ministers worden van alles en nog wat beticht. Zo beschuldigde Bouterse minister Amafo van Sociale Zaken vorige week ervan de kinderbijslag, een paradepaardje van de NDP, niet te hebben gestort. Hij zou de NDP in een kwaad daglicht willen stellen. In een persbericht een dag later moest hij erkennen dat dit niet klopte.

'Een varken verander je niet in een koe', foetert Cynthia Chin-Fo-Sieeuw, hoofdbestuurslid van de ABOP. 'Ik ben altijd een van de tegenstanders geweest van de samenwerking met Bouterses NDP. En Ronnie weet het. Deze mensen hebben zoveel vernietigd in Suriname. Haatdragend zijn ze. Mijn voorkeur gaat uit naar samenwerking met V7. We moeten ze weer een kans geven.'

Ook Joël Martinus, jongerenadviseur van de partij, vindt dat de samenwerking met Bouterse zijn langste tijd heeft gehad. 'Hij liegt voortdurend', zegt hij over de oud-bevelhebber. 'Kijk maar naar de kwestie-Amafo. Vreselijk ook de corruptie waaraan NDP'ers zich schuldig maken. Ze eten alles op.'

De Surinaamse president Desi Bouterse spreekt zijn aanhangers toe op de laatste campagnebijeenkomst op 23 mei.Beeld Reuters

Niet corrupt

Als Chin-Fo-Sieeuw wordt gevraagd wie het besluit gaat nemen over een samenwerking, zwijgt ze veelzeggend. En ze lacht lange tijd. Brunswijk greep in Moengo in tijdens de scheldkannonades tegen Bouterse. Hij erkent dat er problemen zijn. Het besluit zaterdag van Bouterse om ook het vicepresidentschap te claimen, een functie die ABOP nu vervult, voorspelt weinig goeds.

'Op cruciale momenten in de regering neemt de NDP een eigen besluit', zegt de ABOP-leider, omringd door strijders van vroeger. 'Vooral de laatste twee jaar gaat het stroef. Ik wil in de regering blijven. De bewoners van het binnenland vormen nog altijd een achtergesteld deel van de bevolking. Ze moeten uit hun isolement komen. Dat kun je alleen bereiken door mee te regeren.'

De relatie met Bouterse, met wie hij ooit oorlog voerde, noemt hij 'gewoon'. Ooit vloerde hij wel, nota bene in het parlement, een van Bouterses vertrouwelingen. 'We hebben vrede gesloten na de Binnenlandse Oorlog en dan moet je alles achter je laten. Ik heb geen enkel probleem met Bouterse.'

'Bravo' zit alleen in de politiek, zo luidt vaak de kritiek op hem, om zijn zakenbelangen veilig te stellen. En dus zal hij ook nu weer alles doen om dicht bij de macht te blijven. 'Nonsens', zegt Brunswijk, licht geïrriteerd. 'Weet je hoeveel geld ik ben verloren en misgelopen juist omdat ik zoveel bezig ben met de politiek? Andere zakenmensen houden zich koest en richten zich alleen op hun bedrijf. Ik heb de politiek echt niet nodig om te overleven. En ik zit niet in de politiek om mijn belangen te behartigen. Ik doe niet aan corruptie of vriendjespolitiek. Niemand kan zeggen dat 'Bravo' corrupt is.'

Ronnie Brunswijk op campagne in het district Brokopondo met zijn ABOP-aanhangers.Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden