'Kindvluchtelingen verwonden zichzelf om uit handen autoriteiten te blijven'

Europese landen en organisaties moeten meer doen om kindvluchtelingen te beschermen. Tot nu toe faalt bijna iedereen, zo stellen de Europese kinderombudsmannen maandag in een rapport. De Nederlandse Kinderombudsman Marc Dullaert: 'Kinderen verwonden soms hun eigen vingers, zodat autoriteiten geen vingerafdrukken voor registratie kunnen nemen. Ze vrezen na registratie vast te worden gezet.'

Kinderen tijdens een bezoek aan het vluchtelingenkamp Vinojug, waar kinderombudsman Marc Dullaert op bezoek is geweest. Vinojug ligt in Macedonië.Beeld ANP

Maandag overhandigde Dullaert het rapport aan Vera Jourova, EU-commissaris voor justitie, consumenten en gendergelijkheid. In het rapport zijn de risico's die kindvluchtelingen lopen tijdens hun reis naar en door Europa in kaart gebracht.

Die risico's bestaan onder andere uit afpersing door mensensmokkelaars, onderkoeling na een reis over de Middellandse Zee. Circa 30 procent van de migranten die omkomen tijdens de overtocht over zee is kind. Wanneer de kinderen aankomen, vaak aan de kust van Griekenland, ontbreekt het aan directe hulp. Ook tijdens de verdere reis door Europa vormen kinderen een zeer kwetsbare groep, zeker als zij alleen reizen.

'Ik vind het met name heel belangrijk dat in dit rapport heel gedetailleerd is vastgelegd wat kinderen kan overkomen. Niemand kan zijn gezicht nu nog afwenden, niemand kan nog zeggen: ik wist niet dat zij deze risico's liepen', zegt Dullaert. De Kinderombudsman heeft in een azc in Breda gesproken met kinderen en bezocht vluchtelingen op doorreis in Macedonië.

Vluchtelingen met kinderen tijdens een bezoek aan het vluchtelingenkamp Vinojug.Beeld ANP

'Kinderen verwonden zichzelf'

Zowel Dullaert als zijn ambtsgenoten, die op andere plekken in Europa vluchtelingen bezochten, constateerde dat alleenreizende kinderen zich bijna niet laten registreren. 'En belangrijker nog: we weten nu ook waarom', aldus Dullaert. 'Kinderen kunnen onderweg in detentie worden gezet als zij alleen reizen, omdat minderjarigen officieel een legale voogd horen te hebben. Sommige kinderen zitten wel 95 dagen vast, zonder dat ze weten waarom of hoe lang het nog duurt.'

Om die gevreesde registratie te voorkomen verwonden sommige kinderen zelfs hun eigen vingers. Op die manier kunnen zij niet geregistreerd worden en kan hun leeftijd - en dus ook of ze minder- of meerderjarig zijn - niet worden vastgesteld. Dullaert en zijn mede-Kinderombudsmannen vermoeden dat de detentieverhalen onderling verspreid worden, waardoor kinderen uit alle macht proberen om uit handen van de autoriteiten te blijven.

Kinderombudsman Marc Dullaert.Beeld ANP

Aanbevelingen

Om de situatie van kindvluchtelingen te verbeteren worden in het rapport een aantal aanbevelingen gedaan. De ombudsmannen willen dat er zo snel mogelijk een actieplan gemaakt wordt voor kinderen, omdat 'kinderen tot nu toe een voetnoot zijn in de vluchtelingencrisis'. Ook willen zij dat alleenreizende kinderen en gezinnen met kinderen voorrang krijgen bij het herverdelingsplan van de Europese Unie. De Europese Commissie heeft eerder beloofd om 160.000 vluchtelingen die zich hebben aangemeld voor internationale bescherming te herverdelen over Europa.

Andere aanbevelingen zijn onder andere het klaarmaken van de doorreiskampen voor de winter en een waarborg stellen voor kinderen bij de financiële hulp aan Turkije. Die zijn er nu niet, zegt Dullaert.

Vluchtelingen met kinderen tijdens een bezoek aan het vluchtelingenkamp Vinojug.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden