Kinderopvang sterk gebaat bij eigen begeleidingsdienst

Leidsters in kindercentra moeten worden gesteund door pedagogen. Volgens deskundigen zou er in de kinderopvang een structuur moeten bestaan zoals het onderwijs die kent met schoolbegeleidingsdiensten en studiecentra....

Van onze verslaggeefster Maria Hendriks

Vorige maand signaleerden hoogleraar M. Riksen-Walraven en de stichting Pedagogiekontwikkeling voor het Jonge Kind dat de kwaliteit in kindercentra regelmatig onder de maat is. Er zou te veel worden opgepast en te weinig met kinderen worden gedaan. Om dat te veranderen moet de overheid een steunstructuur opzetten, vinden ze.

Vandaag wordt in de Tweede Kamer de nieuwe wet op de Kinderopvang voor de eerste keerbesproken. In de wet staat niets over opvoedkundige steun aan crèches. Ook in de praktijk gebeurt er weinig. Hier en daar werkt een dagverblijf samen met een pedagoog en enkele grote organisaties hebben pedagogen in dienst.

Toch laat die schaarse praktijk al gemeenschappelijke uitgangspunten zien: leidsters leren kijken naar kinderen, en krijgen elkaar aan de praat over de inhoud van hun werk.

Bij kinderopvangorganisatie Humanitas, dat tachtig kindercentra beheert, is vijf jaar lang over dit onderwerp gediscussieerd. Beleidsmedewerker A. Janssen: 'Alle teams hebben zich gebogen over vragen als: hoe ga je met kinderen om? Hoe ga je om met ouders?'

Dat resulteerde in gemeenschappelijke ideeën. 'Wij vinden dat kinderen zich terug moeten kunnen trekken. Daar moet ruimte voor zijn. De inrichting moet kindgericht zijn. Dus spiegels op kindhoogte en overal foto's van thuis, zodat kinderen aan hun vriendjes kunnen laten zien hoe hun hond eruit ziet.'

Nieuwbouw van Humanitas kent naast groepsruimten ook functionele ruimten: een atelier, een spetterspatterruimte, een rustkamer: het kinderdagverblijf als werk- en ontmoetingsplaats.

Na vijf jaar praten en denken wordt het gesprek niet meer gestuurd vanuit de leiding, maar is het een zaak geworden van de leidsters onderling. Een leidster of groep met behoefte aan steun kan vervolgens wel een beroep doen op een pedagogisch geschoolde coach.

De stichting Dak in Den Haag beheert 45 centra, waarover 26 hoofdleidsters de scepter zwaaien. De pedagogische hulp wordt getrapt gegeven: de hoofdleidsters begeleiden de leidsters, en worden op hun beurt gesteund door een team van drie pedagogen en een arts.

Dak-pedagoog K.van der Meer: 'Wij geven algemene informatie en zorgen dat er een discussie op gang komt, bijvoorbeeld over de aanpak van allochtone kinderen. Kinderen die tweetalig opgroeien, gaan vaak op late leeftijd praten, dus leidsters hoeven zich daar niet te snel ongerust over te maken. Wij zeggen niet wat leidsters moeten doen. Het is belangrijk dat ze zelf beslissen.

'Als wij zouden zeggen dat je met de kinderen niet te lang aan tafel mag zitten, kunnen de leidsters dat alleen nog maar uitvoeren. Als ze daar zelf over nadenken en daar argumenten voor zoeken, stralen ze meer zelfvertrouwen en rust naar de kinderen uit. Bovendien blijkt dat iemand die zelf kiest, daarover vaker van gedachten wisselt.'

Bij de organisatie Radius, waarbij dertien instellingen zijn aangesloten, vindt de pedagogische begeleiding gestructureerd plaats. Elke maand krijgen alle leidsters een training van anderhalf uur over een bepaald thema.

Dat thema is bijvoorbeeld spel en creativiteit. De trainingen worden per leeftijdsgroep gegeven. Babyleidsters en peuterleidsters worden apart van elkaar getraind. Daarnaast worden de leidstersanderhalf uur per maand begeleid.

Radius-pedagoog C. Delsing: 'De bijscholing gaat elke maand over iets nieuws. We hebben een leerroute van tweeënhalf jaar. Vaak gaat het over de omgang met gevoelens, want een kind ontwikkelt eerst zijn gevoelens en daaruit vloeit zijn sociale gedrag voort. We baseren ons op verschillende pedagogen en bronnen zoals de Amerikaanse psycholoog Solter, die inspirerende dingen heeft gezegd over de helende werking van huilen.

'Door de training gaan leidsters meer nadenken over hun vak. Daarmee verhoog je voor henzelf de status van hun werk. Ik heb geen cijfers, maar ik merk dat onze leidsters minder ziek zijn en minder vaak uit het vak verdwijnen. Ze hebben plezier in hun werk. Door die trainingen wordt hun vak interessanter, minder vlak en saai.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden