Kinderopvang kost overheid geld of aanzien

Staatssecretaris Dijksma is miljoenen euro's meer kwijt...

Amsterdam Het overheidsbeleid ten aanzien van kinderopvang is een groot succes gebleken. Zo succesvol dat verantwoordelijk staatssecretaris Dijksma nu met een budgetoverschrijding van 470 miljoen euro in haar maag zit. Van minister Bos (Financiën) krijgt ze geen cent, dus ze moet zelf op zoek naar oplossingen.

Daarin wordt ze gesteund door een Kamermeerderheid die zegt dat beter gebruik van kinderopvang een algemeen economisch belang dient. Sceptici, echter, zien dat belang wel graag aangetoond met cijfers over toegenomen arbeidsparticipatie van vrouwen. Waarom zou je anders investeren in dure kinderopvang?

Uit de meest recente cijfers blijkt dat de kinderopvang explosief groeit. Het aantal kinderen in de opvang is sinds de invoering van de Wet Kinderopvang in 2004 toegenomen van 393 duizend tot 625 duizend in 2007.

Ook de arbeidsparticipatie van moeders neemt toe. Tweederde van de moeders heeft een baan van meer dan 12 uur. Gemiddeld werken ze 23 uur per week. Maar een directe relatie tussen de investering in kinderopvang en de toegenomen arbeidsparticipatie is niet makkelijk aan te tonen, zeggen beleidsmedewerkers van het Centraal Bureau voor de Statistiek en het Sociaal en Cultureel Planbureau. ‘Het zou ook niet moeten’, vindt Lennie Versteeg, voorzitter van brancheorganisatie MOgroep Kinderopvang. ‘Het overheidsbeleid was er op gericht om de achterstand in Nederland in te lopen. Kinderopvang moest toegankelijker en betaalbaarder worden. Dat zou het makkelijker maken voor vrouwen om werk en zorg te combineren. Nu dat stimuleringsbeleid zijn vruchten afwerpt, gaat men ineens tornen aan de uitgangspunten van dat beleid.’

Hoe het ook zij, verantwoordelijk staatssecretaris Dijksma moet voor de zomer met een oplossing komen. Ondernemers in de kinderopvang vrezen dat de ouderbijdrage weer omhoog gaat en dat ze – net als drie jaar eerder – met lege plaatsen komen te zitten.

De mogelijke oplossingen op een rij:

Ouders gaan meer betalen

De meest effectieve kostenverlaging is verhoging van de ouderbijdrage. Dat kan door de drempels voor de inkomensafhankelijke bijdrage te verhogen. Bezwaar is dat dit ouders ervan weerhoudt gebruik te maken van kinderopvang. Alternatief is verlaging van het uurtarief dat de overheid vergoedt. Nu ligt de maximale overheidsvergoeding op 6,10 euro per uur. Voor duurdere kinderdagverblijven moeten ouders zelf bijbetalen. Verlaging van het uurtarief zal vooral de ouders met lage inkomens treffen, denkt MO-voorzitter Lennie Versteeg. Zij kunnen een eigen bijdrage niet ophoesten en moeten dan op zoek naar goedkopere kinderopvang.

Hogere kosten werkgevers

Bij de totstandkoming van de Wet Kinderopvang was het uitgangspunt dat werkgevers eenderde van de kosten zouden betalen. Toen bleek dat lang niet alle werkgevers dit wilden doen, is besloten om de werkgeversbijdrage verplicht te stellen. Mogelijk valt hier nog wat te halen omdat het toen vastgestelde werkgeversdeel door de explosieve groei van de kinderopvang te laag was.

Aanpak van oma-subsidie

Het kabinet wil ‘oneigenlijk gebruik’ van de kinderopvangregeling aanpakken. Oppasoma's of buurvrouwen die vroeger gratis oppasten en hier nu als gastouder een vergoeding voor krijgen, moeten worden aangepakt. Volgens de gastouderbranche zijn er al maatregelen getroffen om te zorgen dat gastouders aan professionele eisen moeten voldoen. De branche wijst erop dat de populariteit van gastouderschap – het kostte de overheid ruim 100 miljoen meer dan geraamd – in vergelijking met commerciële kinderopvang juist gunstig is. Ouders betalen namelijk alleen voor de uren die ze werkelijk afnemen en worden niet verplicht hele dagen of vakanties door te betalen.

Aanpak gastouderbureaus

Minister Bos zei deze week de gastouderbureaus te willen aanpakken. Deze bureaus schoten als paddestoelen uit de grond toen kinderopvangtoeslag ook voor gastouderschap mogelijk werd. Gastouders en gastoudervragers zijn echter verplicht dit aan te vragen via een gastouderbureau. De administratiekantoortjes verdienen goud geld aan de regeling.

Declaraties beperken

Door het begrenzen van het maximaal aantal te declareren uren. Nu mogen ouders hun kinderen ongelimiteerd naar de kinderopvang brengen. Ook valt te denken aan differentiatie in het te vergoeden uurtarief: de kosten voor dagopvang van baby's zijn hoger dan die voor naschoolse opvang van 8-jarigen bijvoorbeeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.