Kinderen voor de deur, en van het dak vuren op de vijand

Hamasstrijders verschuilen zich in Gaza-Stad te midden van burgers. Het is een ‘cynische tactiek’, zegt Israël...

Van onze verslaggever Noël van Bemmel

AMSTERDAM Het is een populaire tactiek van guerrillastrijders die zich willen beschermen tegen een superieure vijand: je omringt je met onschuldige burgers. Zet gewoon wat kinderen voor de deur, terwijl je vanaf het dak het vuur opent op westerse soldaten.

Hamas doet het in Gaza, de Taliban in Afghanistan en Mahdistrijders proberen het in Irak. Deze week stierven veertig Palestijnse burgers door Israëlische mortieren. Zij hadden hun toevlucht gezocht in een VN-school van waaruit Hamas het Israëlisch leger bestookte. Dat beweert althans Israël. Klopt niks van, zeggen de VN.

Hoe het ook zit: de vraag is actueel wat een militair tegen deze tactiek kan doen.

Westerse legers laten op persconferenties graag filmpjes zien die de gewetenloze werkwijze van hun tegenstander illustreren. Gewapende mannen in boerka’s, twee kinderen bij een groepje mannen dat vermoedelijk een bermbom ingraaft.

De richtlijn voor NAVO-militairen in Afghanistan voor zulke gevallen is: niet schieten. De mogelijke schade aan het draagvlak voor de missie – in het operatiegebied en in het thuisland – weegt niet op tegen het tactische belang om deze strijders te doden. Zeg maar: volgende keer beter.

De ‘cynische tactiek’ – de term is van Israël – is dus in veel gebieden effectief. Hoe accuraat vliegtuigbommen en artilleriegranaten ook worden, ze zijn nutteloos als onschuldige burgers op het doel worden vastgebonden. Of in de kelder worden opgesloten. Die slachtoffers zijn nuttig voor propagandadoeleinden.

Het antwoord van de NAVO: geef de strijders minder kans om burgers te grijpen. Militaire operaties worden tegenwoordig gewoon aangekondigd via dorpoudsten, luidsprekers en uitgeworpen folders, in de hoop dat bewoners vertrekken. De militairen geven zo hun verrassingseffect op, in de hoop een belangrijk verdedigingsmiddel van hun tegenstander af te pakken.

De Israëlische krijgsmacht lijkt minder moeite te hebben met nevenschade. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het gebruik van ‘domme’ artillerie- en mortiergranaten in dicht bevolkte gebieden. Deze granaten vallen vaak honderden meters mis, waarna het vuur langzaam richting het doel wordt gecorrigeerd.

Israël heeft de inwoners van de Gazastrook wel gewaarschuwd en gemaand een veilig heenkomen te zoeken. Maar wat als die dat niet doen? Het controversiële gebruik van fosforgranaten boven Gaza-Stad en de beschieting van de VN-school doen het ergste vermoeden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden