Kinderen spapperen mee met taaltest

Aangespoord door het succes van de Taaltest hebben Gentse onderzoekers een Taaltest Junior ontwikkeld. Het onlinewoordspel moet inzicht geven in de woordenschat van Nederlandstalige kinderen. Morgen gaat de test online.

AMSTERDAM - Woord na woord verschijnt op het beeldscherm. Bushalte. Hergelen. Spapperen. Ik. Chimpansee. Hers. Bestaande woorden wisselen onzinwoorden af die op Nederlandse lijken. Ken je dit woord, vraagt het programma. Ja of nee? Graag eerlijk antwoord geven en niet gokken om slimmer te lijken.


De beurt in dit computerspelletje is aan Nederlandstalige kinderen tot een jaar of veertien. Aan kinderen die zelf nog niet vlot kunnen lezen, kunnen volwassenen de woordjes voorlezen.


Deze Taaltest Junior (j-woordentest.ugent.be) is een taalkundig en psycholinguïstisch onderzoek. Als tien- tot twintigduizend kinderen een lijstje met honderd woorden beoordelen, kunnen Gentse onderzoekers zien welke woorden Nederlandstalige kinderen kennen en op welke leeftijd ze die hebben geleerd.


De Taaltest Junior is een afgeleide van de 'volwassen' test die de basis vormt van het Groot Nationaal Onderzoek (GNO) naar de Nederlandse woordenschat. Die test is ontwikkeld door Marc Brysbaert, Emmanuel Keuleers en Pawe¿ Mandera van de Universiteit Gent. De grote woordenschattest ging op 16 maart online. Streven van de onderzoekers was om in november 100 duizend ingevulde lijstjes te kunnen oogsten. De test bleek een doorslaand succes: al op de dag van lancering hadden de onderzoekers de benodigde 100 duizend ingevulde lijstjes. Inmiddels hebben ze tegen de 500 duizend ingevulde lijstjes. Dat betekent bijna vijftig miljoen antwoorden, die ze nog moeten uitpluizen op betrouwbaarheid.


Eerste resultaat: een lijst van de 20 duizend woorden die bijna alle Nederlandstaligen zeggen te kennen. Iets meer vrouwen dan mannen hebben lijstjes ingevuld. En aan de antwoordtijden is te zien of testpersonen er een woordenboek bij hebben gehaald.


Sommige deelnemers zijn zo fanatiek dat ze de Gentenaren bestoken met e-mails. Briefschrijvers mogen de onderzoekers graag op de vingers tikken. Keuleers: 'Zo blijkt tuppen een spelletje, en is roeg Gronings voor ruig.'


Het GNO bracht onderwijsgevenden op het idee de onderzoekers te vragen om een soortgelijke woordentest voor kinderen, voor gebruik in het onderwijs. Keuleers: 'Voor de Taaltest Junior gebruiken we de 20 duizend best gekende woorden. Die basiswoordenlijst is bovendien te gebruiken voor het onderwijs van Nederlands als tweede taal aan volwassenen. Dit zijn de woorden waarvan nu is bewezen dat moedertaalsprekers ze werkelijk gebruiken.'


En door de antwoorden van de kinderen te vergelijken met die van volwassenen die Nederlands leren, is te zien welke woorden vooral voorkomen in een kindercontext. Zo kennen kinderen woorden die te maken hebben met spelletjes en speelgoed die tweedetaalleerders nooit zullen leren.


Ook de onderzoeksresultaten van de Taaltest Junior worden verwacht in november. Beide tests blijven daarna nog online. De onderzoekers hopen zo het verloop van de woordenschat ook in de toekomst te kunnen bestuderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden