Kinderen lossen het zelf op

Waakhondje

Annette Embrechts


No mans Land


* * * *


Utrecht De moeders komen er slecht vanaf in de twee nieuwe jeugdtheatervoorstellingen van De Toneelmakerij. In No Mans Land, geschreven door Roel Adam voor jongeren vanaf 12 jaar, is ma een dronken loeder dat niet snapt waarom haar 14-jarig 'ongelukje' geen Chanel, Gucci en Prada draagt, háár geliefde modemerken. En in Waakhondje (9+) van Peer Wittenbols komt de moeder van Mara en Evi haar bed niet meer uit, sinds de dag dat haar man zich dood reed tegen een boom: al 11 maanden en 9 dagen lang, berekenen de dochters.


De vaders staan er ook niet best voor. Mara en Evi hebben wel vrolijke herinneringen aan hun vader, maar zijn ook woedend omdat hij die dikke boom 'die er al negenennegentig jaar staat' niet heeft gezien. De vader van Maantje in No Mans Land maakt het bonter: de gameontwikkelaar verlaat zijn vrouw voor een 'biologisch-dynamisch' mokkel in Friesland en denkt dat hij 'digitaal nog heel sterk' staat met zijn dochter: 'We kunnen skypen zo veel we willen.'


De kinderen moeten het zelf zien op te lossen. Dat doen ze op totaal eigen, maar herkenbare wijze. Mara en Evi (Lottie de Bruijn en Eva Marie de Waal) wassen, strijken en poetsen het hagelwitte decor om hun huilerige moeder (Heidi Arts) niet erger te belasten dan het lot al heeft gedaan. Ze proberen haar te verleiden een boterham te eten - de rollen zijn omgedraaid.


Maar dan staat er plots een buurjongen voor de deur (Jan-Paul Buijs). Met zeven vragen over de dood voor zijn spreekbeurt. Hij wil van de ervaringsdeskundige zusjes weten hoe een dode er uitziet en wat gecondoleerd betekent. Geleidelijk brengt hij de breekbare status quo in Huize Dode Vader aan het wankelen, om uiteindelijk als een verlosser-van-om-de-hoek de lethargie te doorbreken.


Regisseuse Lidwien Roothaan heeft een fraai oog voor het originele taalspel met onderhuidse emoties, dat altijd in de stukken van Wittenbols verscholen zit. Waakhondje oogt bijna als een vrolijk gechoreografeerd rouwproces, behapbaar voor jonge tieners. Met een originele uitleg van het zo omfloerste woord 'gecondoleerd'.


Maantje in No Mans Land onttrekt zich aan haar scheidende ouders door zich woedend over te geven aan de virtuele wereld van het gamen. Toneelschrijver Adam heeft zich voor de scherpe, manipulatieve dialogen goed verdiept in actuele spellen zoals The Legend of Zelda.


Regisseur Daniël van Klaveren geeft met ontwerper Bart Visser het beeldscherm een even vanzelfsprekende als indringende plek in het multifunctionele decor. In beide voorstellingen vormt de humor een tegenwicht voor de zware thema's. Al mag Mijs Heesen als Maantje haar woede nog wat verluchtigen. Peter van Heeringen en Marieke van Leeuwen maken lekkere komedianten van de falende ouders. En zo neemt De Toneelmakerij het op voor het kind dat 'veel beter is in scheidingen dan jullie met zijn tweeën bij elkaar', aldus Maantje.


Annette Embrechts


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden