Kinderen hebben ook recht op privacy

ER ZIJN van die stoffige hoekjes in de maatschappij waar de tijd aan voorbij lijkt gegaan en waar de jaren zeventig nog voortleven....

Het ergste uit die tijd is misschien wel het streven naar zogenaamde openheid, in feite niets anders dan nieuwsgierige pottenkijkerij. Een overblijfsel daarvan is zonder twijfel het kringgesprek zoals dat elke ochtend op alle basisscholen plaatsvindt.

Er worden gelukkig veel dingen verbeterd in het onderwijs, de klassen moeten kleiner en in elk lokaal verschijnt een computer. Zou het kringgesprek ook niet eens aangepakt kunnen worden? Want dat is niets anders dan een variant op de sensitivity training van twintig jaar geleden.

Volwassenen doen daar niet meer aan, maar onze kinderen worden dag in dag uit in een meedogenloze jungle van emoties en strijd geworpen die niet goed voor ze kan zijn. En dat terwijl het idee van deze samenkomst heel nobel is, want het zou kinderen leren om naar elkaar te luisteren.

Neem om te beginnen de voorbereidingen. Zodra de ouders aanstalten maken de klas te verlaten, wordt het sein tot het vormen van de kring gegeven. Er volgt een dringen, een duwen, een vechten van kinderen die met hun stoel op het hoofd proberen op de juiste plek te komen.

In zo'n kringgesprek wordt vooral de pikorde aangetoond. De populaire kinderen kunnen hun plekje uitkiezen, terwijl de minder populaire er maar het beste van moeten hopen. De strijd tussen wie waar wel en niet mag zitten is keihard. Stoelen wordt razendsnel stiekem omgeruild of weggeschoven, kinderen draperen zich over drie plekken heen zodat ze geen kans maken op de verkeerde buurman, en als de kring eenmaal klaar is, zitten er geheid een paar te huilen. Een goed begin.

Wat te doen als een kind tegen haar buurvrouw zegt: ik wil niet naast jou zitten, stommerd? Zo'n kind, denkt de leerkracht als die het überhaupt al merkt, heeft zeker nog niet genoeg kringgesprekken meegemaakt. We gaan er fijn nog een paar jaar mee door. Ouders zien dit gedoe meestal stomverbaasd aan, niet wetend of ze tussenbeide moeten komen of de zaak maar op z'n beloop laten.

Vervolgens worden kwesties besproken die vroeger helemaal niet aan de orde zouden zijn geweest. Opa dood? In de kring! Vader en moeder uit elkaar? In de kring. Als we in aanmerking nemen dat de meeste kinderen een enorme drang tot dramatiek hebben, is het duidelijk dat de kleinste kwesties tot mega-proporties aanzwellen na een goed kringgesprek.

Zo zijn er kinderen die pas ná het kringgesprek over de op handen zijnde scheiding van hun ouders daar problemen mee kregen. En hoe vaak krijgen ouders geen bedrukt kind thuis dat eindeloos doorgezaagd is over ziektes en dood. Voor verlegenheid is geen plaats: kinderen die niets willen zeggen, moeten toch.

Zouden kinderen niet wat meer recht op privacy mogen hebben, ze hoeven toch niet verplicht hun hele emotionele hebben en houwen op straat te gooien? Wie op school al leert alles over zichzelf te vertellen, zit vijftien jaar later bij Seks voor de Buch of een ander exhibitionistisch programma.

Liesbeth Wytzes

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden