Kinderen geconfronteerd met geweld op eiland

Een jaar nadat het Rotterdams filmfestival een retrospectief aan hem wijdde, is de Japanse regisseur Fukasaku Kinji (70) terug met Battle Royale, een omstreden, gewelddadige fabel waarin ontspoorde kinderen elkaar op een onbewoond eiland op leven en dood moeten bestrijden....

'Heb je ooit je beste vriend gedood', luidt de slagzin van Battle Royale. In zijn film gebeurt het. En vaak. Van dichtbij met mitrailleurs. Met messen en zwaarden, handgranaten en met vergif. Battle Royale is gebaseerd op een verhaal van Takami Koshun uit 1998, geschreven voor een horrorverhalen-competitie.

Koshuns verhaal mocht niet meedingen naar de prijs omdat de jury het te naargeestig vond, schadelijk voor de jeugd en de Japanse samenleving. Het verscheen wel in boekvorm en Fukasaku verwierf de filmrechten.

'Het is een fantastisch, actierijk verhaal', vertelt de eeuwig jonge Fukasaku terwijl hij rustig een shaggie draait. 'De kinderen, allemaal zo'n vijftien jaar oud, worden geconfronteerd met extreem geweld, maar daardoor groeien hun onderlinge band, hun vriendschap en het vertrouwen in elkaar. Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog was ik zelf vijftien jaar oud. De Japanse regering had ons altijd voorgehouden dat we ons leven moesten opofferen voor het vaderland. Tevergeefs; ik zag Japan voor mijn ogen instorten. Sindsdien heb ik weinig vertrouwen meer in de staat en in volwassenen.'

In Battle Royale wordt, om een voorbeeld te stellen, één klas geloot waarvan de leerlingen worden afgevoerd naar een eiland. Daar moeten ze elkaar, onder het toeziend oog van hun cynische nihilistische klassenleraar (een fantastische rol van Kitano Takeshi), op leven en dood bevechten. Slechts één van hen kan het spel overleven. De overtreffende trap van de real-life soap Expeditie Robinson, die Fukasaku tot op de dag van vandaag nooit gezien heeft.

Koshuns boek speelt in een fictief land, dat zucht onder een dictatoriaal bewind. In de film vertoont dat land grote overeenkomsten met het contemporaine Japan - een ontwrichte samenleving, met een enorme werkloosheid en jeugdcriminaliteit. Het script van Battle Royale werd geschreven door Fukasaku's 28-jarige zoon Kenta, die daarmee debuteert als scenarioschrijver. 'Kenta werkte in eerste instantie als producent aan Battle Royale, maar omdat ik geen geschikte schrijver kon vinden, zei ik hem dat hij het moest doen.

'We hebben samen veel gesproken over het scenario. Mijn beeld van de film werd daardoor steeds duidelijker, maar hij had natuurlijk zijn eigen voorstelling. Uiteindelijk accepteerde ik bijna alles zoals hij het wilde. Battle Royale gaat over vijftienjarigen, en mijn zoon kent hun denk- en leefwereld natuurlijk beter dan ik.'

Fukasaku voerde verhitte discussies met de filmkeuring (een zelfregulerend orgaan van de Japanse filmindustrie) over de rating van Battle Royale. Voor vijftien jaar en ouder, oordeelden de censors; Fukasaku wilde een lagere minimumleeftijd. 'Ik stond erop dat het veranderd werd, want ik geloof niet dat mijn film schadelijk is voor kinderen. Tijdens de discussies kreeg de politiek lucht van mijn film. Politici en ouder- en lerarenorganisaties vinden mijn film schadelijk voor de moraal van de jeugd. Ze vertrouwen hun kinderen niet en willen ze controleren en beperken. Toen heb ik eieren voor mijn geld gekozen en ben ik akkoord gegaan.'

Volgens Fukasaku is er nooit sprake van geweest dat zijn film helemaal niet vertoond mocht worden. 'De Japanse regering werkt al langer aan een wet om kinderen te beschermen tegen, wat zij noemen, schadelijke vormen van geweld - ze hopen er stemmen mee te winnen bij de komende verkiezingen. De media - kranten, televisiezenders, filmstudio's - verzetten zich tegen de regeling; zij zien de vrijheid van meningsuiting in het geding komen.

'Mijn film is een belangrijke rol gaan spelen bij de protestacties - in weerwil van wat de politiek wilde. Dat leverde veel publiciteit en bezoekers op. De politici zijn hun doel voorbij geschoten, precies zoals in Battle Royale gebeurt. Dom van hen. Uniek voor mijn film.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden