Column

Kinderen en hun ouders in de ban van Freek Vonk

Er zaten twee vogeltjes in de grote conifeer van de onderbuurman. Ik stootte mijn dochtertje aan, die verdiept was in een Paw Patrol-filmpje op de iPad en riep: 'Kijk, kijk, kijk!' Zuchtend zette ze het filmpje op pauze en keek mee naar de vogeltjes.

'In de slipstream van de kinderen leren ook de ouders nu alles wat ze in hun eigen kinderjaren nooit geleerd hebben over evolutie.' Beeld anp

'Zie je hoe klein ze zijn', riep ik. En: 'Zie je dat gele streepje op hun kopje?' Daarna volgde het bekende ritueel: ze zocht op de tuinvogelposter van De Vogelbescherming naar de juiste afbeelding. Direct goed: goudhaantje! Ze herkende nu al de gaai, de merel, de koolmees, de pimpelmees, het roodborstje, de grote, bonte specht en nog een paar tuinsoorten. En het goudhaantje dus. 'Het kleinste vogeltje van Europa,' zei ik nog, maar ze was alweer verdiept in Paw Patrol.

Net zes is ze nu, en tot voor kort vond ze het geloof ik vooral leuk dat haar vader zo enthousiast was over die vogeltjes in de binnentuin. Zelf vond ze het eigenlijk maar saai. Ach ja, ouders die het anders willen doen dan hun eigen ouders. Ik leerde de koolmees en de pimpelmees pas kennen rond mijn dertigste, mijn ouders hadden op mijn zesde wel iets anders aan hun hoofd - de wasmachine afbetalen, herinner ik me - en ik tot mijn dertigste ook.

Ik maakte me niet veel illusies meer over de interesse voor natuur bij mijn dochtertje totdat ze onlangs vanaf de achterbank van de auto begon te vertellen over een 'metoiet' en dat toen eerst de plantenetende dino's en toen de vleesetende dino's dood gingen. Ze keken op school naar natuurprogramma's en naar Freek Vonk.

Thuis, na het Sinterklaasjournaal, riep ze vorige maand steeds enthousiast: 'Papa, nu komt Freek!' Dus keken we samen naar Freeks Wilde Wereld. We zagen hoe hij in de hitte een steile, rotsachtige berg beklom, in achtervolging op steenbokken. 'Oh, ze zijn weer beneden,' stelde hij vast toen hij boven was, en rende, met camerateam, weer naar beneden.

Freek pakte onzichtbare slangen van bomen af, haalde schorpioenen onder stenen vandaan en riep: 'Gaaf, geweldig, fantastisch,' enfin, wie kent het Lucky TV-filmpje niet.

Afgelopen zondagochtend vielen we per toeval in de herhaling van het DWDD-college van Freek Vonk over de evolutie, 'het grootste spektakel ter wereld'. 'Ja, Freek!' riep dochtertje. Ze keek het hele verhaal over natuurlijke selectie, survival of the fittest, en evolutionaire wapenwedlopen uit, inclusief de voortplantingspassage over de breedvoetbuidelmuis, waarbij Freek toelichtte: 'Hij is helemaal naar de klote, maar nog steeds op zoek naar seks.' Ze werd er wel een beetje stil van.

En zo kwam het moment dat ik mijn mening over Freek Vonk moest bijstellen. Hij paste in mijn theorie dat er op televisie sprake is van natuurlijke selectie op adhd. Daar moet je tegen kunnen. Er is ook een grens aan dierenweetjes en dierenquizzen, en dat gezeul met slangen moet je ook maar liggen. Toch kan ik er niet meer omheen: Freek Vonk is een held.

Niet alleen mijn dochter, maar zowat alle kinderen tussen zes en twaalf jaar, de ontvankelijke leeftijdsfase, zijn in de ban van Freek. Zo ontstaat er een Freek-generatie, die ons nog flink zal gaan lastig vallen met opmerkingen als: dieren kunnen zich wel aanpassen, maar nooit zo snel als het vernietigingstempo van hun leefgebieden.

In de slipstream van de kinderen leren ook de ouders nu alles wat ze in hun eigen kinderjaren nooit geleerd hebben over evolutie - het DWDD-college trok een miljoen kijkers - en lijkt er een biologierevival gaande.

Vandaar misschien dat we ook die andere tv-bioloog, Midas Dekkers, vanaf gisteravond, eindelijk weer kunnen bewonderen, in een serie over het vernuft van de natuur. Te laat voor dit stukje, maar ik vermoed dat Dekkers zich niet onbetuigd heeft gelaten over spinrag dat sterker is dan staal en slijmzwam dat slimmer is dan een navigatiesysteem.

Dekkers is met zijn misantropische levenshouding de tegenpool van de allesomhelzende Vonk. Omdat ook biologen territoria afbakenen liet Dekkers in de VARA-gids alvast optekenen dat Freek Vonk hem deed denken aan een stofzuigerverkoper, 'met die eeuwige slang om zijn nek'. Dat zal best, maar het is natuurlijk een kwestie van tijd voordat iemand de twee tegenpolen samenbrengt en alle kinderen en volwassenen gaan kijken naar de grote Freek & Midasshow over de evolutie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden