Kinderen doorzien reclames en clips

‘Jongeren moeten af van het beeld van meisjes en vrouwen als lustobject. Het kabinet wil de jeugd via hun school en via internetsites, muziekzenders en tv-programma’s weerbaar maken tegen seksueel geweld.’ (opening voorpagina, 29 september)..

F. Kamps en Arnhem

Kinderen en jongeren herkennen grotendeels de boodschap van reclames, en zijn alert genoeg om de groteske overdrijvingen van veel (televisie-)beelden te plaatsen. Veel jongeren weten bijvoorbeeld dat ‘seksistische video’s’ van gangstarappers ook ironisch bedoeld zijn.

Het verbieden of verguizen van zulke beelden lijkt mij niet zinvol. Beter is het om kinderen kritisch te leren kijken naar beeldtaal in het algemeen. En dat gebeurt al volop.

Veel kinderen zijn zelf slim genoeg om overdrijvingen te herkennen, maar daarnaast is het niet gek om dit kritische vermogen extra te activeren. Zeker bij kinderen en jongeren die erg ontvankelijk zijn voor groepsdruk of zich anderszins afhankelijk opstellen. Misschien moeten we hiervoor juist op vmbo’s meer moeite doen.

Het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam heeft al enige tijd geleden tijdens een symposium een beeldeducatieprogramma gelanceerd, maar er zijn vast meer van zulke projecten. Beeldeducatie is minder bevoogdend dan plompverloren zaken verbieden. Kritisch leren kijken naar, en analyseren van bijvoorbeeld reclameboodschappen of muziekvideo’s kan een onderdeel zijn van veel vakken op school – van kringgesprek tot wereldoriëntatie, van maatschappijleer tot filosofie, kunstvakken, aardrijkskunde en geschiedenis. Niet alleen op de middelbare school. Kleuters kunnen ook heel goed waarnemend kijken.

Kunnen snappen wat je ziet, beelden kunnen plaatsen, er een mening over hebben en achterliggende boodschappen kunnen relativeren, lijken mij eigenschappen van enorm belang. Dat beperkt zich niet tot kinderen wapenen tegen commerciële boodschappen, ook het kunnen ‘lezen’ van plaatjes van blote (en kale) juffrouwen of het psychologisch kunnen verklaren van hitsige danspasjes vallen daaronder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden