Kim Jong-un rekent af met zijn oom

In de hoogste kringen van het raadselachtige bewind in Noord-Korea lijkt zich een drastische zuivering te hebben voltrokken. De man van wie werd verondersteld dat hij achter de schermen de lakens uitdeelt, zou ten val zijn gekomen.

AMSTERDAM - Jang Song-theak, oom en politiek leermeester van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, is volgens Zuid-Koreaanse media uit zijn functies ontheven. Hij zou zijn ontslagen als vicevoorzitter van het hoogste militaire orgaan en als afdelingshoofd in de partij. Twee medewerkers van Jang zijn in het openbaar geëxecuteerd, zo heeft de Zuid-Koraanse inlichtingendienst meegedeeld aan een parlementaire commissie.


Hoewel het lastig is een beeld te vormen van de ware machtsverhoudingen in Pyongyang, werd de 67-jarige Jang beschouwd als een van de invloedrijkste personen van het land. Volgens de Zuid-Koreaanse krant The Chosun Ilbo wist hij zich door het uitschakelen van rivalen op te werken tot de sterke man achter Kim Jong-un, die op betrekkelijk jonge leeftijd zijn vader opvolgde. Zoals Baek Seung-joo van het Koreaans Instituut voor Defensie Onderzoek in Seoul zei: 'De schaduw van Jang valt over Kim.'


Als de berichten over de uitschakeling van Jang juist zijn, gaat het om de ingrijpendste zuivering aan de top sinds Kim Jong-un het bewind overnam in december 2011. Jang is getrouwd met de machtige zus van Kim Jong-il, de overleden vader van de huidige leider. Aangenomen wordt dat het echtpaar een belangrijke rol heeft gespeeld bij het consolideren van de macht in de onzekere overgangsperiode na de dood van Kim Jong-il. Bij foto-gelegenheden verschenen ze trouw aan de zijde van de nieuwe leider.


Naar de achtergronden van de zuivering is het gissen. Sommige Noord-Koreawatchers gaan ervan uit dat Kim Jong-un zich van zijn oom heeft ontdaan omdat hij te machtig en daardoor een bedreiging voor zijn eigen positie was geworden.


Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden, denkt eerder aan een machtsstrijd binnen de legertop, die in het nadeel van Jang is uitgevallen. 'Jang is geen havik. Hij is voorstander van voorzichtige economische hervormingen en voorzichtige ontspanning. Daar heeft de legertop niets mee te winnen. Die heeft baat bij internationale spanning.' Jang heeft ooit een bezoek gebracht aan het kapitalistische Zuid-Korea en is in China getuige geweest van de ingrijpende economische veranderingen.


Volgens Breuker is er het afgelopen jaar veel gebeurd in Noord-Korea. Van de acht personen die bij de begrafenis van Kim Jong-il de kist droegen, zijn er behalve Kim Jong-un nog maar twee in beeld, aldus Breuker. Jang was eerder slachtoffer van een politieke schoonmaak. In 2004 verdween hij plotseling uit het openbare leven en vermoed werd dat hij naar een heropvoedingskamp was gestuurd. Even onverwacht als hij was verdwenen, verscheen hij twee jaar later weer aan de zijde van Kim Jong-il. De redenen van de terugkeer bleven duister, maar waarnemers denken dat hij weer in genade werd aangenomen nadat hij Kim Jong-il had beloofd dat hij diens zoon als opvolger zou accepteren.


Het was niet de eerste heropvoeding van Jang. In 1978 zou hij als staalarbeider ook al zo'n behandeling hebben ondergaan omdat hij zijn drankgebruik niet onder controle had en zijn taken verwaarloosde.


Breuker sluit niet uit dat het leger zijn invloed op Kim Jong-un na de val van Jang zal versterken. En dat dit een terugkeer zal inluiden naar de vijandige retoriek waarmee Noord-Korea eerder de buitenwereld provoceerde.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden