Kim Jong Il, uitdager van de machtigen der aarde

Noord-Korea wil atoombommen maken. Op de potentiële klanten na wil iedereen dat verhinderen. Maar hoe? Al sinds acht maanden wordt daarover kakofonisch gepraat....

Spelen met vuur en balanceren op de rand van de afgrond hoeft de Noord-Koreaanse leider Kim Jong Il van niemand te leren. Maar dat is geen doel op zichzelf. Zijn grote doel is het veiligstellen van zijn regime. Daarvoor moet hij er zeker van zijn dat hij geen Amerikaanse aanval te duchten heeft. Om die zekerheid af te dwingen, dreigt hij met kernbommen en raketten en escaleert hij er lustig op los.

Maar president Bush laat zich niet bedreigen. Hij weigert Noord-Korea's slechte gedrag te belonen, vooral om andere 'schurkenstaten' niet aan te moedigen het voorbeeld van Pyongyang te volgen. Daarom eist hij eerst ontmanteling van het kernprogramma. Pas daarna kan er gepraat worden over politieke en economische relaties.

De Geliefde Leider voelt er echter niets voor om zich zijn nucleaire onderhandelingswapens uit handen te laten slaan. Hij heeft immers weinig reden Bush te geloven, en hij heeft nog gelijk ook. Noord-Korea biedt immers alles wat Bush haat: een ijzeren dictatuur, staatsterrorisme, massavernietigingswapens. Bush heeft openlijk gezegd dat hij Kim Jong Il veracht, en niet voor niets heeft hij Noord-Korea op de 'as van het kwaad' geplaatst. Natuurlijk streven de VS voor Noord-Korea hetzelfde na als wat in Irak al gebeurd is: regime change. Alleen is dat in Pyongyang veel moeilijker en gevaarlijker dan in Bagdad. Veel moeilijker, omdat China zijn oude vazalstaat niet kwijt wil. En veel gevaarlijker, omdat Noord-Korea beschikt over massavernietigingswapens die de Amerikaanse bondgenoten Zuid-Korea en Japan fataal kunnen worden.

Als Seoul niet binnen het bereik van de noordelijke artillerie had gelegen en Tokio niet binnen schotsafstand van Noord-Koreaanse raketten, dan zouden de Amerikanen de omstreden kerncentrale waarschijnlijk allang hebben weggebombardeerd. Datzelfde plan was bij de vorige nucleaire crisis in 1994 al in een ver stadium, maar het werd verlaten uit angst voor Noord-Korea's wraak.

Noord-Korea zal op een Amerikaanse aanval reageren door Seoul te veranderen in een 'zee van vuur' en een 'onzegbare rampspoed' te ontketenen. Helaas moeten die apocalyptische dreigementen een stuk serieuzer worden genomen dan de gebruikelijke bombast die Pyongyang de wereld inzendt.

Vooral vanwege die kwetsbaarheid wil de Zuid-Koreaanse president Roh Moo-hyun niet meewerken aan sancties tegen Noord-Korea, uit angst Kims toorn over zich af te roepen. Hij wil geen noordelijke kernwapens, maar hij wil nog minder het slachtoffer worden van vergeldingsacties. De Amerikanen zelf trouwens ook niet. Daarom worden hun legerbases bij de bestandsgrens zuidwaarts verplaatst, buiten bereik van de de Noord-Koreaaanse kanonnen.

Roh zit in een lastig parket. Hij is aan de macht gekomen op een anti-Amerikaans platform, hij is bang voor Amerikaanse provocaties tegen het Noorden, maar hij kan niet zonder de Amerikaanse bescherming. Tegelijk streeft hij temidden van de spanning ontspanning na. Spanning: vandaag praat Zuid-Korea op Hawaii met de VS en Japan over een gezamenlijke lijn tegenover Noord-Korea. Ontspanning: morgen rijden voor het eerst sinds ruim een halve eeuw weer treinen tussen de beide Korea's.

Japan neigt steeds meer naar het Amerikaanse standpunt om Noord-Korea te treffen met harde sancties. Het lijkt deze week daarop al te zijn vooruitgelopen met het aan de ketting leggen van twee Noord-Koreaanse vrachtschepen. Australië, dat in april een Noord-Koreaans schip opbracht met vijftig kilo heroïne, doet graag aan de blokkade mee.

Rusland wil geen sancties en noemt zich onmisbaar voor een oplossing van de crisis, maar komt niet met ideeën.

De sleutel voor een regeling is in handen van China, het enige land dat beslissende economische en politieke druk op Noord-Korea kan uitoefenen en dat steeds geïrriteerder raakt door het gevaarlijke spel van de Geliefde Leider.

De gematigden werken aan een vijflandenconferentie met Noord-Korea, de haviken aan een blokkade van de legale en illegale handel, de superhaviken aan een militaire blitz, of in ieder geval de dreiging daarmee. En iedereen wacht op de volgende zet van Kim Jong Il, uitdager en manipulator van de rijken en machtigen der aarde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden