Kim heeft Bush in een houdgreep

De jongste aflevering van een nucleaire tragikomedie, met in de hoofdrollen Noord-Korea en de Verenigde Staten, is in volle gang....

De Geliefde Leider heeft Bush in een houdgreep. Die is voor de Amerikaanse president des te pijnlijker als men kijkt naar de twee andere landen van de 'as van het kwaad'. Irak werd aangevallen op grond van het beweerde bezit van massavernietigingswapens, die niemand ooit heeft aangetroffen. En het nucleaire gevaar vanuit Iran lijkt te zijn geweken nu dat land bereid is atoominspecteurs toe te laten.

Noord-Korea daarentegen beschikt waarschijnlijk al over een of twee rudimentaire atoombommen en schreeuwt van de daken dat het er binnenkort een paar nieuwe bij zal hebben. Toch wordt er geen Amerikaanse strafexpeditie uitgerust. Integendeel, Washington doen zijn uiterste best alle provocaties en escalerende stappen van Pyongyang te bagatelliseren. Het contrast in de houding tegenover Irak had niet groter kunnen zijn.

Met de escalatie in Irak kan Bush het zich niet veroorloven in Noord-Korea een nieuw front te openen. Maar rechts van hem blijven de meest verstokte haviken pleiten voor een bestraffingsactie, zoals een bombardement op de kerncentrale Yongbion. De kans dat Bush als verkiezingsstunt alsnog besluit af te rekenen met de Geliefde Leider, is evenmin uit te sluiten.

Vooralsnog probeert Washington de Noord-Koreanen terug te lokken naar de onderhandelingstafel in Peking, waar in augustus het overleg van de zes betrokken partijen - Noord-Korea, de VS, Zuid-Korea, China, Japan en Rusland - op niets uitliep. Vooral China spant zich enorm in om zijn nurkse bondgenoot tot rede te brengen.

Vorige week leek een initiatief van Bush het begin van een doorbraak. Weliswaar zegde hij Pyongyang niet het geëiste formele non-agressieverdrag toe, maar wel een geschreven verklaring om het land niet aan te vallen.

In ruil daarvoor zou Noord-Korea zijn kernprogramma moeten ontmantelen en inspecteurs moeten toelaten om dat te verifiëren. Na de recente onthullingen over de verschrikkingen in de gevangenkampen in Noord-Korea kunnen de VS er moeilijk omheen om ook de mensenrechten op de agenda te zetten.

De tegenstrijdige reacties vanuit Pyongyang worden graag afgedaan als onderhandelingstactiek. Vooral Zuid-Korea heeft daar een handje van. Begrijpelijk, want als eerste doel van een Noordelijke vergeldingsactie heeft het Zuiden er alle belang bij de Geliefde Leider niet te tergen.

Toch is het onderhand tijd om man en paard te noemen. De meest voor de hand liggende verklaring van het Noord-Koreaanse gedrag is: tijd rekken totdat de geboorte van een nieuwe nucleaire staat een feit is. En het is ook tijd om de diepgaande consequenties daarvan onder ogen te zien.

Een nucleair Noord-Korea zal het machtsevenwicht in heel Oost-Azië grondig verstoren, zelfs als de bommen niet worden gebruikt. Om het evenwicht te herstellen, zullen ook Zuid-Korea en Japan snel over hetzelfde wapen willen beschikken. Technisch is dat voor beide landen nauwelijks een probleem. Voor Japan is het wel een politiek probleem, maar de laatste tijd wordt aan de Japanse pacifistische grondwet toch al flink gesleuteld.

Taiwan zal zich tegen een Noord-Koreaanse atoombom willen indekken door zich te verschuilen onder een Amerikaans raketschild. Voor China zal dat volstrekt onaanvaardbaar zijn, want het kan dan zijn aanspraken op Taiwan, prioriteit in het buitenlands beleid, wel vergeten omdat het die aanspraken dan geen militaire kracht meer kan bijzetten.

China heeft ook een andere dwingende reden om de geboorte van een nucleaire staat Noord-Korea te voorkomen. Militaire spanning in de regio is wel het laatste dat Peking wil, want dat doorkruist het plan waarop China al zijn kaarten heeft gezet: economische expansie die het land zal optillen tot de status van wereldmacht.

Iedereen wil Noord-Korea buiten bereik van de atoomknop houden. De Geliefde Leider kent die angst als geen ander. En daarom peinst hij er niet over om zich door onderhandelingen dat wapen uit handen te laten slaan. Eerst de atoombom, en dan zien we wel verder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden