Killer Joe

Hilarische, inktzwarte aanval op hypocrisie en gebrek aan beschaving, de gedachte dat geld alle problemen oplost.

Wanneer het de laatste jaren ging over William Friedkin, ging het zonder uitzondering over een regisseur wiens hoogtijdagen ver achter hem lagen.


Na te zijn geroemd als maker van de beste achtervolgingsscène (The French Connection, 1971) en de griezeligste film (The Exorcist, 1973) aller tijden, telde Friedkin niet meer mee als relevante filmer. Vooruit, zijn misdaadfilm To Live and Die in L.A. (1985) was sterk, maar zijn enige memorabele wapenfeit sindsdien was, tja, een tv-remake uit 1997 van de onmogelijk te overtreffen rechtbankklassieker 12 Angry Men. van Sidney Lumet (1957).


Des te opvallender dat Friedkin momenteel aan een tweede jeugd lijkt begonnen. Zes jaar geleden maakte hij Bug, een psychologische horrorfilm over een paranoïde oorlogsveteraan die overal kleine beestjes denkt te zien, gebaseerd op een stuk van theatermaker Tracy Letts. Plotseling was daar een lekker weerbarstige film, die in de Nederlandse bioscopen vreemd genoeg niet verder kwam dan een vertoning op het Amsterdamse Imagine Film Festival.


En nu, op 77-jarige leeftijd nota bene, komt Friedkin met een film die nog radicaler, gekker en zwartgalliger is dan alles wat hij sinds de jaren zeventig maakte.


De plot van Killer Joe, wederom gebaseerd op een culttheaterstuk van Letts (wiens bekendste werk, het met een Pulitzer bekroonde familiedrama Augustus: Oklahoma ook wordt verfilmd, hoewel niet door Friedkin), bestaat uit een opeenstapeling van krankzinnigheid.


Drugsdealer Chris (Emile Hirsch), woonachtig in een smoezelige trailer ergens buiten Dallas, Texas, worstelt met een schuld van 6.000 dollar. Hij schakelt de als huurmoordenaar bijklussende agent Joe (Matthew McConaughey) in om zijn moeder te vermoorden, waarna hij het bedrag dat de levensverzekering hopelijk uitkeert, wil gebruiken om zijn schulden af te lossen. Een voorschot voor Joe zit er niet in, dus dient Chris' zusje Dottie ondertussen als onderpand, waarna Joe zich gestaag ontpopt tot een van de meest memorabele psychopaten in de filmgeschiedenis.


McConaughey - cowboyhoed, leren handschoenen - speelt het titelpersonage met volle overtuiging, op knappe, ingetogen wijze. Zo'n maniak waarbij een onvoorspelbare geweldsuitbarsting broeit als voortdurend onderhuids gevaar, haaks op het imago van lievige jongen dat hij de afgelopen jaren opdeed. 'Als je mij weer beledigt snij ik je gezicht eraf en draag ik het als het mijne.'


Toneelmaker Tracy Letts wilde met zijn gedetailleerde schets van de moreel failliete mens afrekenen met het Texas waarin hij korte tijd woonde. Helemaal origineel is dat niet, maar hier werkt het. Friedkin maakte een film in de exploitatietraditie die de afgelopen jaren werd geroemd en geïmiteerd door filmers als Quentin Tarantino en Rob Zombie. Killer Joe is een hilarische, inktzwarte aanval op (Amerikaanse) hypocrisie en gebrek aan beschaving; op de gedachte dat geld alle problemen oplost en op het gezin als enige maatstaf voor geborgenheid.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden