Kiki de Montparnasse, van vlees en bloed

Is het een roman? Een geschiedschrijving? Het is vooral een kroniek, die je als een roman kunt lezen. Libertad!, het relaas van kunstenaars en intellectuelen tijdens de Spaanse burgeroorlog van de Franse schrijver Dan Franck, leest als een roman....

Franck, bekroond schrijver en feuilletonist (Prix Renaudot 1991 voor zijn roman La Sration, die in bijna dertig talen is vertaald) en scenarist van de Franse tv-serie over de verzetsheld Jean Moulin, is een bevlogen verteller. Al sinds 1980, toen Les Calendes grecques verscheen, zijn eerste roman die ook over de Spaanse burgeroorlog ging, verdiept hij zich in geschiedenis, kunst en literatuur. Hij is vooral geeresseerd in de rol en de motivatie van intellectuelen en kunstenaars op historische momenten. Hoe staan ze tegenover ideologie tegenover communisme of kapitalisme, Franco, nazi's en andere fascisten?

Libertad! is het vervolg op Bohs (1998), een fresco van de artistieke bende in het Parijse Montmartre en Montparnasse.In dat boek (op de wikkel staat: L'art comme un roman) gaat het bijna zeshonderd pagina's lang over de kunstenaars van de avantgarde: over Picasso en Apollinaire, Modigliani en Vlaminck, Braque en Cravan. Maar ook over de affaires, de liefdes, de faits divers; over Kiki de Montparnasse, 'reine du quartier', over de Amerikaanse verzamelaar Albert Barnes, over de schandalen in de Closerie des Lilas dleisterplaats in de jaren twintig van schrijvers en kunstenaars.

In zijn roman Nu couch1998) heeft Franck zijn kronieken over de Parijse boh 'verliteratuurd'. Montparnasse wordt een decor, schilders als Soutine, Chagall of Modigliani worden literaire personages.

Franck beschrijft de flamboyante levens van kunstenaars en schrijvers. Na de bohemiens, zegt hij, kwamen de modernen. Hij is een epoque-chroniqueur, een boekhouder van tijdperken. Plekken komen tot leven, allang verdwenen personages worden voor lezers mensen van vlees en bloed; juist door de vele anekdoten, gesprokkeld uit memoires, biografieen dagboeken, wordt de tijd van toen de jaren van de Spaanse burgeroorlog en de schrijverscongressen in Moskou een tijd van nu.

Franck is een geageerd auteur, altijd bereid om een petitie vof tegen iets te tekenen; het getuigt van de tomeloze drijfveer, die je ook in zijn boeken aantreft. Het motto van Libertad! heeft hij ontleend aan Andrreton, de paus van het surrealisme: 'De wereld veranderen, zei Marx; het leven veranderen, zei Rimbaud.'

Het is een raadsel waarom Bohs (en wellicht ook Libertad!) niet in het Nederlands wordt vertaald. Het boek over de Parijse bohemiens verscheen win het Engels bij het prestigieuze Weidenfeld & Nicolson.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden