Kijkje in de toekomst: Hillary komt, Rutte gaat...

Eens in het jaar mag de krant een beetje gissen en dat is met Oudjaar. Wat zal het volgende jaar brengen? De Volkskrant waagt een kijkje in de toekomst van 2016.

Beeld Bas van der Schot

1. De nieuwe Amerikaanse president heet...

Het meest onvoorspelbare verkiezingsjaar in de moderne Amerikaanse geschiedenis zal toch voorspelbaar eindigen. Na de ongelooflijk spannende Republikeinse voorverkiezingen, pas beslist tijdens de nationale conventie van de partij in juli in Ohio, zijn de echte verkiezingen in zekere zin een gelopen race. Op 8 november kiezen de Amerikanen Hillary Clinton als eerste vrouwelijke president van de Verenigde Staten. De miljoenen Latino's geven de doorslag: zij hebben sowieso meer met Democraten, maar met Donald Trump als Republikeins kandidaat wordt de keuze voor hen wel heel makkelijk. Zelfs enkele Republikeinse kopstukken steunen Clinton in plaats van hun eigen man.

Wat De Volkskrant een jaar geleden voorspelde

Hoe goed voorspelde De Volkskrant het jaar 2015? Lees het hier.

2. Elfstedentocht

Wie had op 31 december gedacht dat het nog eens ging vriezen in Nederland? Niemand. Fluitenkruid stond al in bloei. Maar opeens, vanaf 15 januari 2016, woei een koude oostenwind over de polder. Eerst trokken mensen alleen hun kraag omhoog. Daarna groeide het water dicht. De schaatsbond heette duizenden leden welkom. De rayonhoofden gloeiden van trots en vergaderden met Berenburg. Favorieten spoedden zich naar Nederland. Op vrijdag 12 februari schreef het comité de Tocht der Tochten uit, voor maandag 15 februari. Op de Bonkevaart versloeg Bart Swings in de sprint Jorrit Bergsma. Een Belg als winnaar van de Elfstedentocht. Het was wat.

Beeld Bas van der Schot

3. HEMA en Blokker

Publiekslieveling HEMA krijgt van de overzeese eigenaar Lion Capital de opdracht die koopjesjagende Hollanders langzamerhand de rug toe te keren en de blik op Frankrijk en Engeland te richten. 'En als je dan toch bezig bent, sluit meteen een paar winkels in - noem eens wat - Wageningen en Eersel. Less is immers more', aldus de stalorders van de Britten. Maar daar houdt de ellende voor de winkelhelden van weleer niet op. Zodra blijkt dat de huidige Blokker-reorganisatie maar weinig uithaalt, gaan de twee zoons van wijlen Jaap Blokker, Erwin en Mark, zich weer actief bemoeien met het familiebedrijf. Opdracht één: sluit meteen een paar winkels in - noem eens wat - Wageningen en Eersel.

Beeld Bas van der Schot

4. Geen bommen

Half januari, net na de tweede ministerraad, hakt het kabinet de knoop door: Nederland gaat Islamitische Staat (IS) niet in Syrië bombarderen. Wel wordt de missie in Mali uitgebreid om de Franse krijgsmacht te ontlasten, zodat die meer armslag krijgt in Syrië. De constructie past in de logica van PvdA-minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken). Hij hamert er al maanden op dat Nederlandse bommen niet de oplossing zijn voor het vernietigen van IS. Hij zet liever in op een vredesakkoord, tot frustratie van VVD-minister Hennis van Defensie, die wél naar Syrië wil en lange tijd pogingen doet om premier Rutte over te halen. Het drietal komt half januari uit op het Mali-compromis.

Beeld Bas van der Schot

5. Slagboom

Jongere generaties in Nederland weten niet eens wat het is: je paspoort laten zien om België, Frankrijk, Duitsland of je eigen land in te kunnen. Maar nood breekt wet. De onophoudelijke stroom migranten en de falende bewaking aan de buitengrenzen nopen de meeste Schengenlanden tot het herinvoeren van grenscontroles. Nederland kan niet anders dan meedoen. In eerste instantie tijdelijk, maar alle regels worden opgerekt om de stroom een beetje in te dammen. Officieel mag de maatregel alleen maar worden toegepast wanneer er sprake is van de bedreiging van 'de openbare orde en nationale veiligheid'; officieus is daar in de meeste landen geen sprake van. Maar politici zwichten voor de druk, ook al levert dat rijen foeterende vakantiegangers op.

Beeld Bas van der Schot

6. De western

Het wordt het jaar van de western. Filmmakers als Quentin Tarantino (The hateful eight), Alejandro González Iñárritu (The revenant) en, natuurlijk, Martin Koolhoven (Brimstone) trekken als in hun jongensdromen de wildernis in. Laaiende kritieken en prijzen zijn hun deel, maar het grote publiek wil alleen naar een western als deze zich in 'a galaxy far, far away' afspeelt. Het wordt het jaar dat Star Wars VII (Disney) de miljarden binnenharkt. En voor het jaar voorbij is, heeft de opwinding over deel VIII (mei 2017) alweer een kookpunt bereikt.

Beeld Bas van der Schot

7. Jesse Klaver

Maurice de Hond had het eind 2015 al in beeld: GroenLinks kwam in zijn peiling langszij bij de SP. Hoeveel jaar was dat niet geleden? Het feit dat de linkse partijen samen nog geen 50 zetels scoren, drukt de stemming in dat deel van de Kamer in de loop van 2016, maar dan gebeurt iets opmerkelijks: de behoefte onder linkse kiezers om dan toch tenminste één vuist te maken tegen het rechterkamp van PVV en VVD, geeft Jesse Klaver een stoot wind onder de zeilen. Hij stijgt maar door in de peilingen, totdat in het najaar het oproer kraait in PvdA en SP; zij willen ook een verse aanvoerder.

Beeld Bas van der Schot

8. Raqqa valt

Islamitische Staat wordt verslagen in 2016. De Koerdisch-Arabische strijdmacht SDF omsingelt in april Raqqa, de IS-hoofdstad in Syrië. Amerikaanse en Russische luchtaanvallen ondersteunen het offensief. In juni valt de gehavende stad in handen van de rebellen. Ook in Irak krijgen de extremisten ondertussen klappen. Terwijl hun razendsnelle opmars de mannen van Abu Bakr al-Baghadi eerst vleugels gaf, keert het omgekeerde momentum zich nu tegen hen. In november valt Mosul, het laatste IS-bastion in Irak. Duizenden IS-strijders worden gevangen genomen, maar geen land is bereid ze op te nemen. De VS wijzen het verzoek af de jihadisten op te vangen in Guantánamo Bay.

Beeld Bas van der Schot

9. Vluchtelingen

Met nog minstens 11 miljoen Syrische vluchtelingen op drift kan Europa blijven rekenen op bootladingen vol asielzoekers - en ook dit jaar zullen economische gelukzoekers in hun kielzog meereizen. Overbelast gastland Turkije legt de vluchtelingen geen strobreed in de weg om op gammele bootjes te stappen, failliet Griekenland blijft onmachtig de grenzen te bewaken. Europa raakt alleen maar verder verdeeld, waardoor van een gecoördineerde aanpak niets terechtkomt. Integendeel: Schengen valt uiteen en er gaan nog meer grenzen dicht voor niet-Syriërs. 2016 blijkt een uitstekend jaar voor mensensmokkelaars met als nieuwste rage: de handel in valse paspoorten.

Beeld Bas van der Schot

10. Dumoulin wint

Zijn naam is Frans, maar verder is Tom Dumoulin in alles een Italiaan. Die ogen, die looks. Alleen daarom al is de Giro d'Italia hem op het lijf geschreven. Maar er is méér. Tom brak vorig jaar weliswaar door, maar hij won telkens net niet. Niet de Ronde van Zwitserland, niet de Ronde van Spanje, niet de wereldtitel tijdrijden. Dat is nu zijn grote voordeel: hij is hongerig als een beer om te bewijzen dat hij wél een winnaar is. Op 29 mei rijdt Tom Dumoulin daarom als grote triomfator de straten van Turijn binnen. Niet in het geel, maar in het roze. Staat hem veel beter.

Beeld Bas van der Schot

11. KLM

Bij de KLM groeit de frustratie over het onvermogen van partner Air France om het bedrijf te moderniseren. Terwijl KLM al flink gesaneerd heeft, blijven de Franse vakbonden zich ook in 2016 verzetten tegen bezuinigingen aan Franse zijde. Daardoor ligt de bezuinigingslast onevenredig bij KLM, nota bene het best presterende onderdeel van de luchtvaartcombinatie. De KLM-top pikt het niet langer en komt openlijk in opstand tegen het beleid van Air France. Dat conflict lossen de Fransen op z'n Frans op, autoritair dus: zij grijpen de macht bij KLM. Alexandre de Juniac stuurt Pieter Elbers de laan uit of Elbers stapt zelf op uit protest tegen de gang van zaken.

Beeld Bas van der Schot

12. De zomer is extreem heet, het kwik komt boven de 40 graden

Op 23 augustus 1944 werd het in Warnsveld 38,6 graden. Hoewel bij die meting een kleine kanttekening wat betreft de nauwkeurigheid moet worden gemaakt, gaat dat warmterecord er in deze zomer met gemak aan. De natuur is voldoende van slag, zo werd in 2015 al duidelijk: het warmste jaar ooit sinds de metingen, waarbij zelfs in december dagelijks records werden gebroken die sinds 1706 stonden. Zomer 2016 brengt temperaturen van 40 graden. Met dank aan de opwarming van de aarde door de mens. Het Klimaatakkoord van Parijs is een paar decennia te laat gesloten om daar nog iets aan te kunnen doen.

Beeld Bas van der Schot

13. Holleeder

Knuffelcrimineel Willem Holleeder wordt in 2016 voorgoed als psychopaat ontmaskerd met een veroordeling tot levenslange celstraf. Die dankt hij voornamelijk aan zijn zussen en ex-vriendin, die zeer belastende verklaringen hebben afgelegd over hem als opdrachtgever van zeker vijf liquidaties. Die verklaringen waren de 'missing link' voor het Openbaar Ministerie, dat hem al een decennium voor moord op de korrel heeft. Zelfs als een rechter oordeelt dat hij de Extra Beveiligde Inrichting in Vught mag verlaten, zal Holleeder de rest van zijn leven in grote afzondering slijten - geen Bekende Nederlander zal hem ooit nog opzoeken voor een gezellige selfie.

Beeld Bas van der Schot

14. Rusland

Rusland komt in 2016 op zwart zaad te zitten. Nou ja, natuurlijk gaat het land niet failliet, maar het zal wel de bodem bereiken van het Nationale Reserve Fonds. Dat fonds wordt gebruikt om de tegenvallende inkomsten uit de olie- en gasexport op te vangen. De prijs van een vat olie daalt steeds verder: vorig jaar nog 114 dollar, nu 35 en volgens het IMF in 2016 misschien 20 dollar. Dat is gevaarlijk voor president Poetin. Hij komt voor de keuze te staan de banden met het Westen te herstellen (zodat Rusland van de westerse sancties afkomt) of het patriottisme aan te wakkeren met nieuwe buitenlandse avonturen.

Beeld Bas van der Schot

15. Wim Pijbes

Het hoogtepunt van het jaar voor Rijksmuseum-directeur Wim Pijbes is niet het feit dat er met speciaal ontwikkelde scanapparatuur scabreuze schetsen onder De Nachtwacht worden gevonden, maar de komst van de portretten van Maerten Soolmans en Oopjen Coppit (het Rembrandt-duo) naar Nederland. Het is het mission accomplished-moment voor Pijbes, die naar een groot nationaal museum in een buitenlandse metropool vertrekt. Madrid is uitgesloten nadat een Nederlands onderzoeksteam de Tuin der Lusten uit het El Bosco-canon gooit. Het Louvre zal nooit in buitenlandse handen vallen, dus het wordt Londen, New York of Washington.

Beeld Bas van der Schot

16. Spaarrente

Het is een mooie opening voor Hart van Nederland. 'Dieven stelen 140 duizend euro bij tandarts in IJsselstein.' De man had het geld vorige week van zijn bank gehaald omdat hij geen dief van zijn eigen portemonnee wilde zijn nu op een spaarrekening 3 procent rente moet worden toebetaald. Rekening houdend met belasting en inflatie verliest hij elk jaar nu bijna 5 procent. Maar hij is van de regen in de drup beland. De man had 280 pakketjes met tien briefjes van 50 euro keurig verdeeld over de bedbodem en daar zijn matras overgelegd. Hoe de dieven dit hebben ontdekt, is onbekend.

Beeld Bas van der Schot

17. Mega-azc

Gemeenten raken door hun oplossingen heen, het COA wordt er moedeloos van en het draagvlak in den lande om vluchtelingen onderdak te bieden, neemt zienderogen af. Onorthodoxe oplossingen zijn nodig om te voorkomen dat er mensen op straat slapen, een beeld dat het kabinet koste wat het kost wil voorkomen. Kom dan maar naar Groningen, oppert commissaris van de koning Max van den Berg. Randstedelingen willen dan misschien niet naar Blauwestad, voor vluchtelingen is er ruimte zat. De geplande noodlocatie voor 1.000 vluchtelingen wordt uitgebreid tot 5.000 en wordt daarmee meteen de grootste van Nederland. Volksvijand NAM draagt een steentje: woningen in aardbevingsgebied worden opgeknapt en verhuurt aan asielzoekers.

Beeld Bas van der Schot

18. Brexit

In februari komt David Cameron blij zwaaiend met een stuk papier terug uit Brussel, sprekend over een prima onderhandelingsresultaat. Niemand zal hem geloven. Sterker, dit jaar gaat het Verenigd Koninkrijk afscheid nemen van de EU. Een Brexit was tot voor kort ondenkbaar, maar de kloof tussen eiland en vasteland blijft groeien door de euro- en de migrantencrisis, en onvrede met de Brusselse bureaucratie. Waarschuwingen van de eurogezinde gevestigde orde zullen weinig uitmaken. Het referendum valt mogelijk samen met het EK voetbal. Als de Engelsen kampioen worden, kan dat het extra patriottische zetje zijn. Een referendum gaat niet alleen over de vraag op het stembiljet.

Beeld Bas van der Schot

19. Obama in Cuba

Het wordt het laatste kunststukje van de vertrekkende president Obama: een staatsbezoek aan Cuba. Het is de symbolische bevestiging van een buitenlandse politiek die werd gekenmerkt door diplomatieke krachtsinspanningen. De Iran-deal, de Cubaanse dooi en het Klimaatakkoord van Parijs zijn successen waarop Obama bijzonder trots is, juist omdat het overwinningen van het verstand zijn en niet van de botte bijl (hoewel hij daar ook niet vies van was, met zijn drone-aanvallen op terroristen). In de marge van het bezoek aan Cuba verlaat ook de laatste Guantánamo-gevangene het eiland. De foto van Obama met een Cubaanse sigaar in zijn mond wordt tot muurschildering in Havana verwerkt.

Beeld Bas van der Schot

20. Rode Duivels

Op 10 juli 2016 zijn de Duitsers terug in Saint-Denis, waar ze op 13 november 2015 de interland tegen Frankrijk afraffelden omdat Parijs brandde van terreur. De Duitsers spelen de EK-finale tegen één van hun buurlanden. Niet Nederland, niet Frankrijk, niet Polen, maar België. België oogst. Het WK van Brazilië was een oefening in succes, maar de Belgen voetbalden te laf om te kunnen winnen. Ze weten dat het nu moet gebeuren. De gouden generatie is perfect opgepoetst. Kompany, De Bruyne, Lukaku, Witsel, Courtois, Benteke. Guus Hiddink, ontslagen bij Oranje, zit als gast van Eden Hazard op de tribune. Hij heeft Hazard weer laten opbloeien bij Chelsea. Hazard maakt het enige doelpunt. Hiddink lacht.

Beeld Bas van der Schot

21. Val Rutte II

Midden in de zomer zitten de leden van de VVD-top met bedrukte gezichten in het Torentje. Mark Rutte, Halbe Zijlstra, Klaas Dijkhoff en de rest. Er is crisisberaad: deze week zijn er wéér meer vluchtelingen het land binnengekomen. Het is nu beslissen: een groot asielzoekerscentrum op zee? Elk Waddeneiland een noodopvang, toeristen evacueren? Nee, zegt Zijlstra, het kan niet meer. We zetten ze op straat. Het asielloket gaat dicht. Ook Rutte denkt: hoe kan ik me nog verantwoorden tegenover mijn kiezers? Ze besluiten: de deur gaat dicht, de grensbewaking komt terug. Ook al overschrijden ze daarmee de rode lijn die de PvdA heeft getrokken. De VVD is klaar voor verkiezingen. Rutte staat als een hinnikend paard te trappelen. Op naar Rutte III?

Beeld Bas van der Schot

22. Beste DJ

Aan het begin van het jaar zit hij nog op zijn zolderkamer in Amstelveen, Spijkenisse of Roelofarendsveen te pielen met beats, maar een wereldhit verder reist hij met een privéjet van de ene club naar de andere waar hij schuimparty's in staat van grote opwinding brengt. Hij wordt gekozen tot 'beste dj in de wereld' door DJ Magazine, waardoor voor het eerst de bovenste vijf plekken door Nederlanders worden bezet. De concurrentie spreekt van korfbal-achtige toestanden en richt een eigen competitie op, met een 'Tiësto-quotum'.

Beeld Bas van der Schot

23. Dafne Schippers

Geen vrouw loopt harder dan Dafne Schippers. Ze wint tijdens de Zomerspelen van Rio de Janeiro niet alleen de 200 meter, maar ook de meest prestigieuze afstand: de 100 meter. De hoogste snelheid bereikte ze afgelopen jaar al, ondanks haar matige start. In de aanloop naar Rio heeft de voormalige zevenkampster voor het eerst in haar loopbaan veel tijd kunnen besteden aan die cruciale eerste meters. Die rent ze nu als een echte sprintster, waardoor ze alle Jamaicanen en Amerikanen te snel af is. Een blonde bliksem uit Nederland is weer koningin van de Spelen, 68 jaar na Fanny Blankers-Koen.

Beeld Bas van der Schot

24. Kolencentrale

Voor het eind van 2016 zijn er zeker al vijf kolencentrales dicht. Na een ongeval sloot de oude centrale in Borssele al zijn ovens. Op 1 januari gaan ook de oude fabrieken in Nijmegen en Geertruidenberg dicht. En twee centrales op de Maasvlakte zijn over een jaartje aan de beurt. Maar om de uitstoot van CO2 echt te verminderen, zullen nog veel meer kolenovens dicht moeten. Nuon en Essent willen best hun centrales dichtgooien, mits de overheid een fikse schadevergoeding betaalt. De onderhandelingen over de hoogte van de schadevergoeding beginnen in 2016, zodat een nieuw kabinet dit voorwerk kan gebruiken om meer kolencentrales te sluiten.

Beeld Bas van der Schot

Met bijdragen van Maartje Bakker, Mark van Driel, Yvonne Hofs, Pieter Klok, Mark Moorman, Michael Persson, Jarl van der Ploeg, Natalie Righton , Raoul du Pré, Marije Randewijk, Wil Thijssen, Iwan Tol, Xander van Uffelen, Willem Vissers, Rob Vreeken, Carlijne Vos, Peter de Waard en Patrick van IJzendoorn.


Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden